Thị trường nông nghiệp
Vì sao giá cà phê vẫn giảm dù Robusta thế giới tăng?
Giá cà phê Robusta trên sàn London tăng 66 USD/tấn trong tuần qua, nhưng giá thu mua tại Tây Nguyên lại giảm 1.300 đồng/kg. Nghịch lý này cho thấy giá cà phê nội địa không chỉ chịu tác động từ thị trường quốc tế mà còn bị chi phối bởi nguồn cung vụ mới, sức mua của doanh nghiệp và tương quan cung cầu trong nước.
.jpg)
Giá cà phê trong nước đi ngược chiều thế giới
Thị trường cà phê tuần qua ghi nhận diễn biến trái chiều giữa trong nước và quốc tế. Trên sàn London (Anh), hợp đồng Robusta kỳ hạn giao tháng 1/2027 có 4 phiên tăng, 1 phiên giảm. Chốt tuần ngày 7/11 (giờ Việt Nam), giá đạt 3.270 USD/tấn, tăng 66 USD/tấn so với cuối tuần trước.
Theo quy đổi, mức tăng này tương đương khoảng 1.700 đồng/kg. Tuy nhiên, giá cà phê Robusta tại khu vực Tây Nguyên lại giảm 1.300 đồng/kg, xuống bình quân 84.600 đồng/kg.
Diễn biến trái chiều đặt ra câu hỏi: Vì sao giá cà phê thế giới tăng nhưng người trồng cà phê trong nước vẫn phải bán hàng với mức giá thấp hơn?
Thực tế, giá cà phê nội địa không vận động hoàn toàn theo giá kỳ hạn quốc tế. Sàn London là cơ sở tham chiếu quan trọng trong giao dịch Robusta, nhưng giá thu mua thực tế còn phụ thuộc vào nguồn cung tại thời điểm giao dịch, chất lượng hàng hóa, nhu cầu của doanh nghiệp và mức chênh lệch giữa giá giao dịch thực tế với giá sàn.
Do đó, một phiên tăng trên sàn London chưa đủ để tạo ra sự phục hồi tương ứng tại thị trường nội địa.
Nguồn cung vụ mới làm thay đổi tương quan mua bán
Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến giá trong nước chịu sức ép là Việt Nam đang bước vào vụ thu hoạch mới.
Khi hoạt động thu hoạch tại Tây Nguyên tăng tốc, lượng cà phê bắt đầu được đưa ra thị trường nhiều hơn. Nguồn hàng mới xuất hiện giúp các doanh nghiệp có thêm lựa chọn trong thu mua, đồng thời làm thay đổi tương quan đàm phán giữa bên mua và bên bán.
Trong giai đoạn nguồn cung khan hiếm, doanh nghiệp thường phải cạnh tranh để có đủ nguyên liệu thực hiện các hợp đồng xuất khẩu. Ngược lại, khi nguồn hàng gia tăng, người mua có nhiều cơ hội lựa chọn hơn và không còn phải trả mức giá cao để bảo đảm nguồn cung như trước.
Áp lực này thể hiện qua cơ chế hình thành giá cà phê xuất khẩu. Giá giao dịch thường được xác định trên cơ sở giá kỳ hạn quốc tế cộng hoặc trừ một khoản chênh lệch thương mại, còn gọi là mức cộng/trừ lùi.
Khi nguồn cung dồi dào, mức trừ lùi có thể tăng lên. Điều đó đồng nghĩa doanh nghiệp có thể mua cà phê với mức giá thấp hơn so với giá tham chiếu trên sàn, ngay cả khi giá kỳ hạn đang tăng.
Đây là lý do mức tăng của Robusta trên sàn London chưa chắc được chuyển hóa thành mức tăng tương ứng tại các vùng nguyên liệu.
Bên cạnh đó, nguồn cung tăng vào đầu vụ cũng khiến người bán phải cân nhắc thời điểm đưa hàng ra thị trường. Nếu lượng cà phê được chào bán tập trung trong thời gian ngắn, áp lực cạnh tranh giữa các bên bán có thể khiến giá thu mua tiếp tục chịu sức ép.
Xuất khẩu tăng mạnh về lượng nhưng giá trị chưa tương xứng
Một tín hiệu đáng chú ý khác là sự chênh lệch giữa tốc độ tăng sản lượng và kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam.
Theo Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA), trong tháng 10/2026, Việt Nam xuất khẩu hơn 107.600 tấn cà phê, đạt kim ngạch gần 481 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng xuất khẩu tăng 52%, trong khi kim ngạch chỉ tăng 15%.
Riêng cà phê Robusta, các doanh nghiệp xuất khẩu gần 88.300 tấn, trị giá gần 335 triệu USD, với đơn giá bình quân khoảng 3.792 USD/tấn.
Lũy kế 10 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu gần 1,6 triệu tấn cà phê, thu về khoảng 7,1 tỷ USD. Đáng chú ý, lượng xuất khẩu tăng khoảng 20% nhưng kim ngạch lại giảm 5% so với cùng kỳ năm trước.
Sự chênh lệch này cho thấy giá trị thu về trên mỗi đơn vị hàng xuất khẩu đang chịu sức ép đáng kể. Nói cách khác, doanh nghiệp bán được nhiều cà phê hơn nhưng giá trị thu về không tăng tương ứng.
Đây là yếu tố quan trọng cần nhìn nhận khi đánh giá triển vọng giá trong nước. Sản lượng xuất khẩu tăng không đồng nghĩa với việc thị trường đang có khả năng hấp thụ nguồn hàng ở mức giá cao hơn.
Khi lượng hàng xuất khẩu tăng nhanh nhưng giá trị thu về suy giảm, dư địa nâng giá thu mua nguyên liệu của doanh nghiệp cũng chịu những giới hạn nhất định. Trong khi đó, nguồn cung vụ mới tiếp tục gia tăng khiến áp lực thương lượng giá càng rõ rệt.
Giá cà phê sẽ phục hồi hay tiếp tục chịu áp lực?
Trong ngắn hạn, triển vọng giá sẽ phụ thuộc vào khả năng cân bằng giữa nguồn cung mới và nhu cầu thu mua của doanh nghiệp.
Nếu tiến độ thu hoạch tiếp tục được đẩy nhanh, lượng cà phê đưa ra thị trường tăng mạnh, trong khi sức mua xuất khẩu chưa có chuyển biến tương ứng, giá nội địa có thể tiếp tục chịu áp lực.
Ngược lại, nếu nhu cầu giao hàng xuất khẩu cải thiện, doanh nghiệp tăng tốc thu mua và nguồn cung thực tế không dồi dào như kỳ vọng, thị trường có thể xuất hiện lực hỗ trợ giá.
Diễn biến trên sàn London cũng là yếu tố cần theo dõi. Tuy nhiên, giá kỳ hạn tăng chỉ thực sự tạo tác động tích cực đến người trồng cà phê khi mức chênh lệch thương mại không tiếp tục mở rộng theo hướng bất lợi và nhu cầu mua hàng trong nước được cải thiện.
Với nông dân, việc quyết định bán ngay sau thu hoạch hay giữ lại chờ giá tăng cần dựa trên khả năng tài chính, điều kiện bảo quản và mức độ chấp nhận rủi ro. Việc giữ toàn bộ sản lượng để chờ một chu kỳ tăng giá mới có thể khiến người trồng cà phê đối mặt với áp lực vốn và chi phí bảo quản nếu thị trường tiếp tục đi xuống.
Trong bối cảnh hiện nay, điều đáng quan tâm không chỉ là giá trên sàn London, mà còn là lượng hàng thực tế được đưa ra thị trường, khả năng hấp thụ của doanh nghiệp và mức giá mà người trồng cà phê có thể nhận được.
Đó mới là những yếu tố quyết định khả năng phục hồi của giá nội địa trong thời gian tới.
