'Thẻ vàng' IUU: Vì sao cơ quan an ninh trực tiếp kiểm tra tại Huế?
Tại thành phố Huế, Cục An ninh điều tra vừa công bố Quyết định về việc kiểm tra công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) của địa phương này.
Không phải 'điểm nóng' IUU vẫn giám sát chặt chẽ
Theo Quyết định được công bố, đoàn kiểm tra sẽ kiểm tra kết quả thực hiện các quy định pháp luật trong nhiều vấn đề. Đó là công tác quản lý đội tàu. Kết quả thực hiện các quy định pháp luật về theo dõi, kiểm soát hoạt động tàu cá. Kết quả thực hiện các quy định pháp luật về truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác. Kết quả thực hiện các quy định pháp luật về xử lý tàu cá mất kết nối VMS khi hoạt động trên biển, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển. Trong đó có việc vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài.
Theo kế hoạch, đợt kiểm tra được thực hiện trong giai đoạn ngày 1/1/2024 đến hết ngày 31/3/2026.
Đợt kiểm tra nhằm đánh giá nguyên nhân, tồn tại, khó khăn, vướng mắc. Sau đó sẽ kiến nghị cấp có thẩm quyền các giải pháp khắc phục kịp thời. Động thái này góp phần tháo gỡ cảnh báo "thẻ vàng" IUU của Ủy ban châu Âu (EC).
Ông Hoàng Hải Minh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế yêu cầu các đơn vị liên quan tích cực phối hợp với đoàn kiểm tra.
Lãnh đạo địa phương này cũng cho rằng, đây là cơ hội để thành phố rà soát lại những lỗ hổng trong công tác quản lý. Từ đó hoàn thiện bộ máy và quy trình nghiệp vụ.
Theo những công bố của tỉnh Thừa Thiên – Huế trước đây và thành phố Huế hiện nay, địa phương không phải “điểm nóng” tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
Thế nhưng, không có nghĩa là IUU không có nguy cơ ở Huế. Tại đây vẫn nổi lên một số vấn đề. Trong đó có việc tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS). Tàu ra khơi nhưng không ghi nhật ký khai thác. Cập bến không đúng quy định. Khó truy xuất nguồn gốc hải sản. Tàu nhỏ khai thác ven bờ quá mức làm cạn kiệt nguồn lợi.
Hiện nay Huế có 2 cảng cá lớn là Thuận An và Tư Hiền. Cảng cá Thuận An loại II, là cảng cá phục vụ xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác. Còn cảng cá Tư Hiền thuộc loại III. Đây chủ yếu là nơi neo đậu, hậu cần và nghề cá địa phương, quy mô nhỏ hơn.
Không chỉ là câu chuyện sinh kế
Theo Khoản 1, Điều 60, Luật Thủy sản ngày 21/11/2017, có 17 hành vi được coi là khai thác thủy sản bất hợp pháp. Với thực tế tàu cá và nguồn lực ngư dân hiện nay, rất khó để tránh vi phạm pháp luật.
Mỗi chuyến ra khơi, với họ không chỉ còn là một cuộc mưu sinh giữa muôn ngàn sóng gió. Mà còn bị ràng buộc bởi những điều luật được quy định chặt chẽ.
Với tư duy “chim trời, trời cá biển” của cộng đồng ngư dân nước ta suốt chiều dài lịch sử, việc đánh bắt đúng luật là một bước ngoặt lớn trong nhận thức.
Hay nói theo góc nhìn khác: hành trình một chuyến biển của ngư dân hiện nay không đơn thuần chỉ là sinh kế. Nó còn gắn với hàng loạt quy định về trích xuất dữ liệu và truy xuất nguồn gốc. Đi cùng chủng loại thủy sản, vùng được phép đánh bắt...
Chỉ cần một tàu cá mất tín hiệu VMS, không ghi nhật ký khai thác là ảnh hưởng bao trùm. Đó không còn chỉ là vi phạm hành chính đơn thuần. Việc này còn ảnh hưởng trực tiếp tới uy tín xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.
Gần một thập kỷ nhận "thẻ vàng"
Năm 2017, Việt Nam trở thành nước thứ hai trong khu vực Đông Nam Á bị EU "rút thẻ vàng".
Hiện Việt Nam vẫn chưa được gỡ “thẻ vàng” sau gần 9 năm bị cảnh báo.
Việc cơ quan an ninh vào cuộc kiểm tra IUU tại Huế cho thấy, không đơn thuần là một cuộc kiểm tra liên ngành thủy sản. Đây còn là cách Nhà nước muốn rà soát quá trình thực thi pháp luật về IUU. Để từ đây, chúng ta có cơ sở rà soát, đánh giá thực chất một vấn đề “nói mãi không thôi”, dù đã được chỉ ra gần 1 thập kỷ.
.jpg)
.jpg)
