Doanh nghiệp

Tài chính - ngân hàng

Sẽ mạnh tay xử lý tổ chức tín dụng vượt rào lãi suất

UYÊN NGUYỄN • 24/05/2026 08:30

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) khẳng định sẽ xử lý nghiêm các tổ chức tín dụng không thực hiện đúng chỉ đạo, tự ý điều chỉnh tăng lãi suất. Động thái chấn chỉnh quyết liệt này nhằm bảo vệ đà giảm của mặt bằng lãi suất thị trường, qua đó giữ vững mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý.

NHNN kiên quyết xử lý các ngân hàng tự ý
NHNN kiên quyết xử lý các ngân hàng tự ý "vượt rào" tăng lãi suất. Ảnh Minh Khuê.

Khi lãi suất vượt rào

Tính đến tháng 4/2026, mặt bằng lãi suất trên thị trường liên tục ghi nhận xu hướng giảm khá tích cực trước sự chỉ đạo của NHNN. Tuy nhiên, trong những ngày gần đây, một số tổ chức tín dụng tự ý điều chỉnh tăng lãi suất đi ngược với sự chỉ đạo của NHNN. Việc này đã nhanh chóng bị báo chí, truyền thông phản ánh.

NHNN đã phản ứng nhanh, bằng việc bàn hành công văn số 3972/NHNN-CSTT vào ngày 14/5/2026. Theo đó, chỉ đạo các chi nhánh NHNN tại các khu vực (NHNN Khu vực) khẩn trương tổ chức kiểm tra ngay các chi nhánh ngân hàng thương mại (NHTM) trên địa bàn quản lý. Trọng tâm của đợt kiểm tra nhằm đánh giá mức độ tuân thủ chủ trương, chỉ đạo của Thống đốc NHNN về vấn đề giảm mặt bằng lãi suất.

Mức độ quyết liệt tiếp tục được đẩy cao hơn nữa khi chỉ một tuần sau đó. Ngày 21/5/2026, cơ quan này ban hành thêm công văn số 4190/NHNN-CSTT yêu cầu các NHNN khu vực phải trực tiếp tổ chức họp với các chi nhánh NHTM trên địa bàn. Mục đích cốt lõi của các cuộc họp này là để quán triệt, yêu cầu hệ thống thực hiện nghiêm túc Thông báo số 117/TB-NHNN ban hành ngày 10/4/2026. Đồng thời tập trung tăng cường tổ chức kiểm tra việc giảm lãi suất của các đơn vị và kiên quyết xử lý nghiêm các sai phạm nếu có.

Nỗ lực bền bỉ từ quản lý nhà nước

Nhìn lại chuỗi điều hành thời gian qua, NHNN đã chủ động, kịp thời triển khai hàng loạt giải pháp linh hoạt với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng. Trong đó, việc thực hiện quyết liệt các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất thị trường được xem là công cụ trọng yếu, để trực tiếp hỗ trợ doanh nghiệp cùng người dân phục hồi sản xuất kinh doanh.

Xuyên suốt quá trình này, NHNN vẫn kiên định chính sách tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành. Quyết định này đóng vai trò nền tảng, tạo điều kiện thuận lợi để các TCTD có thể tiếp cận được nguồn vốn từ cơ quan quản lý với mức chi phí thấp. Từ đó tạo ra dư địa đủ lớn để góp phần hỗ trợ ngược lại cho nền kinh tế.

Ngay từ giai đoạn cuối quý 1, công văn số 2342/NHNN-CSTT ngày 30/3/2026 đã được phát đi. Nội dung là chính thức yêu cầu hệ thống các TCTD tập trung triển khai các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất thị trường. Qua đó đóng góp vào sự ổn định chung của thị trường tiền tệ.

picture2.png
Giảm lãi suất huy động tạo dư địa hạ lãi vay, gỡ khó cho doanh nghiệp và người dân. Ảnh: TL

Chiều ngày 9/4/2026, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn chủ trì cuộc họp với sự tham gia của đại diện 46 NHTM. Tại cuộc họp, các NHTM đã cam kết đồng thuận giảm mặt bằng lãi suất huy động và cho vay. Cụ thể, các đơn vị tập trung giảm lãi suất tiền gửi đối với các giao dịch phát sinh mới từ kỳ hạn 6 tháng trở lên (mục tiêu giảm từ 0,5% - 1%). Từ đó tạo biên độ để hạ lãi suất cho vay nhằm gỡ khó cho doanh nghiệp và người dân.

Thêm vào đó, việc giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay cũng được yêu cầu tiến hành đồng bộ nhằm tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho toàn xã hội.

Giám sát, xử lý mạnh hơn

Hiện các chi nhánh NHNN khu vực đã và đang tích cực triển khai các giải pháp, yêu cầu các chi nhánh NHTM hoạt động trên địa bàn phải thực hiện nghiêm việc giảm lãi suất theo đúng định hướng và chủ trương đã đề ra.

Một bước tiến quan trọng trong khâu thực thi kỷ luật là việc các cơ quan quản lý khu vực đang tiến hành khâu rà soát, khảo sát kỹ lưỡng hệ thống mạng lưới các chi nhánh ngân hàng thương mại. Nếu những chi nhánh nào trên địa bàn đang duy trì mặt bằng lãi suất tiền gửi, cho vay ở mức cao so với mặt bằng chung của các chi nhánh ngân hàng thương mại khác, sẽ bị đưa vào diện tổ chức kiểm tra chuyên đề.

Đồng thời, NHNN Khu vực cũng đã chỉ đạo lực lượng Thanh tra trực thuộc thực hiện lồng ghép các nội dung chỉ đạo về lãi suất ngay khi tiến hành thành lập các Đoàn thanh tra, theo Kế hoạch thanh tra năm 2026.

Về định hướng điều hành trong thời gian tới, cơ quan quản lý khẳng định sẽ tiếp tục bám sát, theo dõi chặt chẽ mọi diễn biến liên quan đến lãi suất tiền gửi và cho vay của thị trường chung, cũng như của từng tổ chức tín dụng cụ thể.

Đặc biệt, quy trình giám sát sẽ bao gồm cả việc theo dõi sát sao việc công bố lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của các TCTD. Từ đó làm cơ sở để đưa ra những chính sách, biện pháp kịp thời nhằm yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm chỉ đạo giảm mặt bằng lãi suất.

Chủ trương xuyên suốt của NHNN, là mọi hành vi vi phạm của các TCTD sẽ được phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh, bảo đảm tính răn đe của pháp luật.

UYÊN NGUYỄN