Vi vu ta đi
Đường du xuân của... thân - tâm - ý
Du xuân để hết xuân đi...
Tết là dịp để trở về. Về với chính mình thong thả, với gia đình đoàn viên, là chậm lại, thở sâu, quấn quýt. Trong nhịp thảnh thơi ấy, những cung đường ươm mùi thảo mộc lẫn bao mạch nước khoáng ẩn mình giữa sâu thẳm rừng già, từ miền núi cao Tây Bắc, dải rừng Bắc Trung Bộ đến cao nguyên đất đỏ, dần hiện ra như một lời mời đầy ý nhị.
Chạm vào đó, thân - tâm - ý sẽ cất lời giao hòa trời đất. Đó cũng là đường về nhà…
Sắc Tết giữa mây ngàn Tây Bắc
Tết ở Tây Bắc không đến rộn ràng, mà âm ỉ theo làn sương giá phủ trên mái nhà trình tường, lượn theo nhịp ruộng bậc thang còn ngái ngủ sau mùa đông dài. Sáng sớm ở Sapa, khi thung lũng còn lẩn khuất trong mây, tia nắng đầu tiên chạm xuống hoa mận, rồi nghiêng mình đánh thức những nương atiso vẫn say sương đêm. Nụ atiso mở hương rất khẽ, đủ báo hiệu một vòng sinh trưởng mới đã bắt đầu.
Rời trung tâm Sapa chừng 15km về hướng Đông Bắc, Tả Phìn mở ra một thế giới khác, nơi câu chuyện Tây Bắc được kể bằng mùi rừng và nếp sống truyền đời. Bản người Dao Đỏ neo mình bên sườn núi, những ngôi nhà gỗ thấp, khói bếp bảng lảng ngoài hiên, vương vào những bó lá thuốc treo trước cửa, lặng lẽ kể chuyện rừng.
Với người Dao, tri thức dược liệu không nằm trong trang sách, mà nằm trong tâm trí và bàn tay của những người già trong bản. Một bó lá thuốc có thể có từ hai chục đến hơn trăm loại thảo mộc có công dụng khác nhau; lại được gọi tên không phải bằng công thức, mà bằng tác dụng rất đời: lá này để “ấm người”, lá kia “cho dễ ngủ, lá nọ “đỡ đau mình mẩy”. Nhìn bó thuốc, như thấy cả một trời cây cỏ quyện bện, từ kim ngân hoa, hoàng bá nam, long não, vối rừng thanh sạch làn da; quế rừng, hoa hồi toả hương ấm nồng; đến thiên niên kiện, ngải cứu, rễ gắm, thổ phục linh âm thầm thư giãn khớp xương. Những thứ lá không khoe sắc, nhưng có “ngọc” ẩn trong màu bình dị.
Người Dao Đỏ “thủ đắc” bài tắm thảo mộc, nhưng cây lá thì phải… ghép đôi với bồn tắm bằng gỗ pơ mu - thứ gỗ núi cao có hương thơm tự nhiên, khi gặp nước thuốc nóng sẽ cộng hưởng, dược tính bung tỏa sâu hơn. Theo phong tục người Dao Đỏ, tắm lá đầu năm là nghi thức “tái sinh”, gột rửa mỏi mệt, xua vận rủi của năm cũ để tìm lại sự an nhiên trước khi bước sang năm mới.
Từ Tả Phìn, có thể quay lại Sapa rồi men theo đường núi chừng ba, bốn giờ để lên Y Tý – nơi mây thấp hơn người. Nơi đó, khi chiều buông, sắc vàng nhuộm kín cả thung lũng. Cái lạnh vùng cao lúc này bỗng trở nên dịu dàng, và người ta chầm chậm ngồi xuống bên bếp lửa, ở đó có mâm cơm Tết ấm cúng với xôi ngũ sắc, canh thuốc bắc, thịt gác bếp chấm chẩm chéo, chén rượu nồng chuyền tay nhau. Khởi đầu mùa xuân như thế, thật ấm, thật lành.
Xem thêm: Một giờ gió tuyết giữa Ngọn đồi thánh giá
Lang thang theo mạch nước ấm
Từ Hà Nội, ngồi xe 600km đi về Nam, thì Trường Sơn cao ngất hiện ra. Dù choáng ngợp với mây mù, đèo dốc, nhưng nếu ta biết men theo mạch trời đất lặng lẽ giữa rừng già, giữa lớp lớp địa tầng xưa cổ, sẽ gặp ở đó những mạch suối khoáng nóng ủ sâu trong lòng đất. Đây là cung đường vừa vặn cho những bước chân muốn chậm lại, cho gia đình có người lớn tuổi, cho bất kỳ ai muốn nghỉ dưỡng đúng nghĩa.
Trái tim của chuyến đi này là suối khoáng Bang (Quảng Bình) - mạch nước nóng hiếm hoi tại Việt Nam ẩn sâu trong rừng Trường Sơn. Tại những điểm phát lộ, dòng nước phun trào mạnh mẽ với nhiệt độ lên hơn 1000C, mang theo hơi nóng phủ trắng cảnh sắc rừng già, tạo nên cảnh tượng vừa nguyên sơ, vừa huyền ẩn.
Ngày nay, dòng khoáng Bang được dẫn về những bể với nhiệt độ đã điều tiết vừa vặn, an toàn. Ngâm mình trong làn nước ấm giàu khoáng chất, cơ thể dần giãn ra, nhịp tim chậm lại, những mỏi mệt tích tụ bỗng tan biến giữa hơi sương. Chẳng cần những liệu pháp cầu kỳ của kỹ thuật “spa hiện đại”, sự phục hồi đến từ những gì nguyên bản nhất: tiếng gió lay nhịp lá thành khúc nhạc êm, hương cỏ cây vỗ về giác quan, và linh khí của đất trời lặng lẽ điều hoà mọi thứ về lại trạng thái cân bằng.
Rời Quảng Bình, Huế hiện ra một điểm dừng mềm mại để nối tiếp hành trình du xuân theo quán tính chữa lành. Sau những ngày thong dong trong Đại Nội, lăng tẩm, phủ đệ; sau những bữa cơm hến, bún bò, bánh khoái giòn thơm, người ta thường tìm đến suối khoáng Thanh Tân (Phong Sơn, Quảng Điền), cách trung tâm thành phố khoảng ba mươi cây số.
Mạch nước khoáng này được phát hiện từ năm 1928, nép mình dưới chân Trường Sơn, được núi rừng bao bọc như một vòng tay giữ gìn sự tĩnh tại. Dòng khoáng dồi dào các nguyên tố vi lượng như canxi, magie, kali… tốt cho xương khớp, điều hòa tuần hoàn, mà trả lại làn da độ tươi lành của xuân thì.
Với những gia đình muốn thêm trải nghiệm, nơi đây có đủ đầy hoạt động để không khí Tết thêm sinh động như đường zipline dài nhất Việt Nam, hệ thống trò chơi mạo hiểm với 32 thử thách đa dạng, nông trại nhỏ và những góc sáng tạo nghệ thuật, thủ công cùng với nghệ nhân làng nghề.
Nếu không muốn đi xa, suối khoáng Mỹ An là lựa chọn nhẹ nhàng hơn, chỉ cách trung tâm Huế khoảng 13km. Dòng khoáng được khai thác từ độ sâu hơn 500 mét, nhiệt độ ổn định quanh 40 - 600C, giàu lưu huỳnh và khoáng chất tự nhiên.
Bữa cơm Tết miền Trung Bộ vẫn giữ nét giản dị mà đằm sâu, với bánh chưng gói lá dong rừng thơm mùi nếp mới, ăn kèm dưa món mặn ngọt; canh lá lốt nấu bò, nấu hến hoặc cá lóc; dĩa rau rừng chấm mắm cá cơm mặn mòi. Trên bàn, bao giờ cũng có sẵn một ấm nước lá vàng đượm từ lá vối, lá vằng hay chè dây, mà nhấp một ngụm, như thấy đường về của đất, về với lẽ an nhiên, bình dị.
Xem thêm: Jeju – cứ chầm chậm mà... yêu
Tắm rừng đầu xuân, gột lại nhịp sống
Từ miền Trung, nếu còn dư dả thời gian, người du xuân có thể tiếp tục hướng lên cao nguyên, chạm vào nhịp thanh lành của núi rừng.
Ở độ cao hơn 1.200m, Măng Đen mang một sắc thái khác của Tây Nguyên: chậm, trong và tĩnh. Cao nguyên nhỏ được bao bọc bởi rừng thông bạt ngàn, thảm thực vật đa tầng và những thung lũng ẩm mát quanh năm, như thế tự dựng cho mình một lớp “cách âm” tự nhiên, tách khỏi thế giới xô bồ bên ngoài.
Sáng sớm, Măng Đen tỉnh giấc trong màn sương mỏng mơn man trên mặt hồ Đăk Ke, trôi chậm qua những lối mòn len sâu trong rừng. Không gian ấy lý tưởng cho trải nghiệm tắm rừng (shinrin-yoku). Nếu săn mây là khoảnh khắc khiến người ta choáng ngợp trước vẻ đẹp của trời, thì tắm rừng lại là hành trình quay vào bên trong của chính mình. Hãy thử cởi bỏ đôi giày, để bàn chân trần được chạm vào đất ẩm, bước đi thật chậm trên thảm lá mềm. Cảm giác khó chịu ban đầu sẽ nhanh chóng nhường chỗ cho sự dễ chịu, khi cơ thể quen dần với nhịp thở của rừng. Không khí sạch lành lấp đầy lồng ngực, những tia nắng đầu ngày rơi qua kẽ lá, chạm lên da, lên mặt hồ, lên thân cây già. Trong khoảnh khắc ấy, con người, núi rừng, ánh sáng như hoà làm một. Đó là khoảnh khắc thân – tâm – trí gọi tên sự cân bằng.
Tết rồi cũng qua, như mọi mùa vẫn thế. Một chuyến đi thật trong - lành khởi sự cho vạn dặm một năm, thì mọi sự phía trước sẽ hanh thông, nhẹ nhàng. Thì đó, hãy đi mà “tắm gội” với trời đất vào xuân đi…
