Một giờ gió tuyết giữa Ngọn đồi thánh giá
Sau chuyến đi Tallinn ở Estonia trong 1 ngày bằng xe bus từ Riga – Thủ đô Latvia với kinh phí chỉ hơn 60 euro, tôi tiếp tục lên đường tới thăm Hill of crosses (Ngọn đồi thánh giá) ở Lithuania (Litva) với kinh phí dự kiến dưới 100 euro.
Trời lại làm đông sang mưa tuyết tả tơi
Hill of crosses nằm gần thành phố Šiauliai của Litva, chỉ cách Riga khoảng cách trên dưới 130km, nếu đi bằng phương tiện công cộng như xe buýt, tàu thì mất khoảng gần 3 tiếng đồng hồ, nếu tự đi bằng ô tô chỉ mất khoảng 2h đồng hồ, rất thuận tiện để di chuyển. Nếu như chuyến đi Tallinn, tôi chỉ đi một mình thì trong chuyến đi này, tôi đồng hành cùng một nhóm bạn.
Nhóm bạn chia làm 2, 5 người đi xe buýt xuyên quốc gia, trong khi gia đình anh Phạm Vũ 4 người đi xe ô tô riêng và hẹn gặp nhau ở Hill of crosses. Chúng tôi chọn ứng dụng Infobus để mua vé khứ hồi mỗi người hết 52.8 euro. Mức giá này là khá mắc vì đi vào khung giờ cao điểm 6h sáng và về 20h20 tối.
Khởi hành 6h sáng tại bến Riga Central Bus Station, đến Šiauliai Central Bus Station lúc 8h40, chúng tôi lại bắt xe Bolt (giống Uber/Grab) đến thẳng đồi những cây thánh giá với mức giá cước gần 13 euro, quá rẻ cho 5 người. Nếu đi xe buýt sẽ rẻ hơn, nhưng bus phải mất đến 55 phút còn Bolt chỉ mất hơn 15 phút. Hơn nữa, nếu đi bus chúng tôi sẽ phải lội bộ từ trạm Domantai vào Hill of crosses thêm 2km, còn Bolt đưa đến tận nơi.
Vào thời điểm đầu năm mới, thời tiết rất lạnh, gió nhiều, tuyết bay đầy trời. Chiếc xe chở chúng tôi đi như đi giữa biển tuyết, 2 bên đường một màu trắng xóa hút tầm mắt. Khung cảnh này mà mở bài Mưa tuyết của Jimmy Nguyễn thì đúng là... y bài.
“Trời lại làm đông sang mưa tuyết tả tơi
Giọt lệ nào không hay, chợt đông trên má
Giờ tim tôi đang băng thành đá
Nghe xung quanh mình lệ tuyết vỡ thành mưa
Người nay đã quên tình xưa. Tuyết rơi chiều mưa
Khóc cho tình chúng ta vì bởi đâu người xa”
Anh Phạm Vũ cho biết đi xe tự lái thì ưu điểm là di chuyển nhanh hơn, linh hoạt về mặt thời gian và lịch trình, dọc đường mệt thì có thể ghé các trạm xăng dầu, ở đó thường có các cửa hàng tiện lợi, như Circle K để nghỉ ngơi. Ngoài ra, các bạn có thể bơm lốp xe hoặc sử dụng nhà vệ sinh miễn phí.
Tuy nhiên điều quan trọng vẫn là chấp hành đúng luật giao thông vì trên suốt tuyến đường thỉnh thoảng sẽ gặp Cảnh sát giao thông tuần tra, và camera giám sát giao thông. Nhiều người lái mới hoặc ít đi thường bị nhầm lẫn trong việc phân biệt và chọn làn đường, vì những ngày trời tuyết vạch kẻ đường thường bị mờ, kể cả vạch trắng dành cho người đi bộ băng qua đường.
Anh Vũ cũng chia sẻ kinh nghiệm để tiết kiệm tiền gửi xe. Nếu vào thành phố, chúng ta nên tìm các trung tâm thương mại để gửi. Nhiều nơi miễn phí, hoặc miễn phí 2h đầu như ở Maxima, giờ thứ 3 mới tính tiền.
Điểm đến của đức tin và hy vọng
Đồi thánh giá hình thành vào khoảng nửa đầu thế kỷ 19, có thể sau cuộc khởi nghĩa chống Sa hoàng Nga ở Litva. Ngọn đồi ban đầu là nơi người dân dựng thánh giá để tưởng niệm những người đã hi sinh trong các trận chiến đẫm máu.
Trải qua 200 năm với không biết bao nhiêu lần bị các nhà cầm quyền vì lý do chính trị và tôn giáo phá hủy, ngọn đồi thánh giá vẫn được người dân âm thầm xây dựng lại, và không ngừng phát triển. Từ vài chục cây thánh giá buổi ban đầu, đến nay, ước tính đã có hơn 200.000 cây thánh giá với đủ mọi kích cỡ, chất liệu (chủ yếu là gỗ, đá, kim loại) và đa dạng về kiểu dáng, từ thanh gỗ mộc mạc cho đến trang trí với hoa văn chạm khắc cầu kì, tỉ mĩ.
Mỗi cây thánh giá dường như có một câu chuyện riêng. Nó không chỉ là hình ảnh hiện diện, mà còn là ước mong cụ thể của một hay nhóm người nào đó đã mang nó đến đây để gửi gắm.
Với số phận lịch sử thăng trầm và bi tráng như vậy, nơi đây dần trở thành điểm hành hương nổi tiếng ở khu vực Baltic, dĩ nhiên là 1 điểm đến du lịch không thể bỏ qua.
Trước con đường vào Đồi thánh giá, nổi bật có bức tượng Đức mẹ Maria (Đức mẹ Đồng trinh) bằng đá với khuôn mặt an yên, thuần khiết, trên thân mang các tràng hạt và nhiều cây thánh giá nhỏ do du khách đeo lên. Thoạt nhìn, tôi tưởng đây là bức tượng đứa trẻ. Tượng Đức mẹ Maria theo phong cách Đông Âu xưa thường có khuôn mặt gần giống như khuôn mặt trẻ thơ.
Đồi thánh giá không chỉ có thánh giá mà có rất nhiều bức tượng, phần lớn bằng chất liệu gỗ và đá, với nhiều tư thế. Nhiều nhất là tượng chúa Giê–su. Tôi đặc biệt ấn tượng với bức tượng bằng gỗ màu đất nung, thể hiện chúa Giê-su đang ngồi chống cằm suy nghĩ điều gì đó, một nửa khuôn mặt bị tuyết bám đầy, tạo cảm giác tương phản giữa gam màu nóng và lạnh, giống như tấm khăn choàng thời gian phủ lên những điều bí ẩn chưa bao giờ được giải đáp.
Ngoài ra, còn có những bức tượng không rõ là khắc họa thánh thần hay kẻ tử vì đạo, được được đặt dọc suốt đường đi. Mỗi bức tượng đều mang đến những cảm xúc rất kỳ lạ. Có bức khắc mộc mạc, thô sơ như sản phẩm của một gã nghiệp dư, có bức tôi chắc chắn rằng phải ra đời từ bàn tay người nghệ sĩ tài hoa. Cảm xúc kì lạ một phần nữa, có lẽ bởi vì nó nằm xen giữa những cây thánh giá cũng kì lạ không kém.
Trong vô vàn các cây thánh giá ở đây, nổi tiếng nhất và dễ nhìn thấy nhất là cây thánh giá do giáo hoàng Ioannes Paulus II (tên tiếng Việt: Gioan Phaolô II) tặng trong chuyến thăm ngọn đồi vào năm 1993. Đây là cây thánh giá lớn, và đứng riêng biệt ở khu vực trung tâm - điểm check in lý tưởng khi du khách ghé đến. Trong số những cây thánh giá lớn nhất, còn có cây thánh giá Chúa chịu nạn, với biểu tượng chúa Giê-su bị đóng đinh trên thập giá.
Trên đường đi lên đỉnh đồi, tôi tình cờ gặp một du khách người Nhật. Cô ấy mặc áo khoác đen, một mình đi thơ thẩn giữa 2 hàng thánh giá, bước chân lên dãy cầu thang phủ đầy tuyết trắng như thước phim đen trắng được quay chậm từ thập niên 1940. Người mà bây giờ tôi không nhớ rõ được tên, hình như Mai-sa-ki, nhưng cũng kịp có một đoạn chào hỏi ngắn. Cô ấy cho rằng đây có lẽ là trải nghiệm khó quên nhất trong 1 tuần đến du lịch ở Lithuania.
Một người bạn trong nhóm chúng tôi, chị Trâm Anh nói rằng đi Hill of crosses vào mùa thu khi thời tiết ấm áp và có nắng thì thuận tiện hơn là mùa này. Dù vậy, theo chị, gió mạnh, tuyết bay nhiều cũng có cái hay. Nó là làm cho khung cảnh trở nên huyền bí hơn. Tuyết phủ trên những bức tượng, trên hàng dài cây thánh giá tạo không khí trầm buồn, liêu trai. Có lẽ nó không hợp lắm với kiểu đi du lịch nhân kỉ niệm 20 năm ngày cưới của anh chị, nhưng chắc chắn, đó là một kỉ niệm độc đáo và đáng nhớ.
Nhóm bạn người công giáo đã leo tới đỉnh đồi để thực hiện nghi thức cầu nguyện. Tiếng kinh cầu rì rầm xen lẫn tiếng gió len qua hàng trăm ngàn cây thánh giá, tiếng tuyết cọ lên tóc, mặt, quần áo cho một cảm giác rất điện ảnh. Để không phá vỡ không khí trang nghiêm này, tôi đứng yên và chụp mấy tấm ảnh từ phía sau, lẽ ra, có bức ảnh nhìn từ phía trước mặt khi họ cầu nguyện sẽ đẹp hơn rất nhiều.
Trời âm u, và thời tiết chỉ 1 độ C nên chúng tôi quyết định rời khỏi đó sớm hơn. Dù không phải là người có đạo, và ở đây chưa đến 1 giờ đồng hồ, tôi vẫn cảm nhận được sức mạnh của đức tin tôn giáo. Ở đó, có sự bình an, tin tưởng và hy vọng cho một tương lai tốt đẹp hơn.
Các bạn tôi cũng có cùng cảm nhận - khi họ đứng trên đỉnh ngọn đồi nhỏ và thấp, giữa mênh mông tuyết trắng, nhìn về phía xa xa có một nhà nguyện nhỏ nằm lấp ló sau dãy cây xanh. Và cũng vậy, khi tôi nhìn những dấu chân hằn in trên tuyết, cảm thấy thân phận con người thực sự nhỏ bé. Nhưng đồng thời cũng xác tín rằng, chúng tôi có thể đi khắp nơi để thấy bầu trời không hề quá rộng lớn như chúng tôi tưởng tượng.
