Nông nghiệp quốc tế tuần qua: Mỹ – Trung khuấy động thị trường
Cam kết mua nông sản Mỹ của Trung Quốc, rủi ro dịch bệnh và căng thẳng Trung Đông tiếp tục làm rung chuyển thị trường nông nghiệp toàn cầu.
Thị trường ngũ cốc tăng giá vì cam kết Mỹ - Trung
Trung Quốc cam kết mua ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm trong giai đoạn 2026 - 2028. Đó là chi tiết sau hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.
Thông tin này ngay lập tức tác động tới thị trường nông sản toàn cầu. Giá ngô, đậu tương và lúa mì trên sàn CBOT đồng loạt tăng mạnh. Người ta kỳ vọng thương mại nông sản Mỹ - Trung sẽ phục hồi sau nhiều năm căng thẳng.
Theo MarketWatch, đậu tương tăng khoảng 2%, trong khi giá lúa mì và ngô đều tăng hơn 3% chỉ trong vài phiên giao dịch đầu tuần. Ngoài yếu tố thương mại, thị trường cũng phản ứng với lo ngại chi phí phân bón leo thang do khủng hoảng Trung Đông.
Tuy vậy, nhiều chuyên gia vẫn tỏ ra thận trọng về khả năng Bắc Kinh hoàn thành đầy đủ cam kết. Barron’s ngày 19/5 cảnh báo thỏa thuận mới có thể lặp lại kịch bản “Phase One” trước đây. Rằng, mục tiêu mua nông sản cứ đặt ra, không đạt như kỳ vọng.
Còn nữa, giá thịt bò Mỹ cao, cạnh tranh từ Brazil và hạn ngạch nhập khẩu ngũ cốc, có thể là rào cản ảnh hưởng lớn tới cam kết này.
Brazil lo mất thị phần đậu tương tại Trung Quốc
Reuters ngày 18/5 cho biết: thỏa thuận thương mại mới giữa Mỹ và Trung Quốc có thể tạo ra tín hiệu mới. Nó làm thay đổi đáng kể dòng chảy thương mại đậu tương toàn cầu.
Theo các chuyên gia, nếu Bắc Kinh thực hiện đầy đủ cam kết mua khoảng 25 triệu tấn đậu tương Mỹ mỗi năm, thì Brazil sẽ lâm nguy. Họ phải đối mặt nguy cơ mất một phần thị phần tại thị trường xuất khẩu lớn nhất thế giới này.
Trong nhiều năm qua, Trung Quốc là khách hàng tiêu thụ đậu tương lớn nhất của Brazil. Đặc biệt trong giai đoạn căng thẳng thương mại Mỹ - Trung làm nông sản Mỹ suy giảm sức cạnh tranh. Tuy nhiên, thỏa thuận mới đang tạo áp lực buộc Brazil phải tái cấu trúc chiến lược xuất khẩu và tìm thêm đầu ra ngoài Trung Quốc.
Giới phân tích cho rằng động thái này có thể làm thay đổi cán cân thương mại nông sản toàn cầu trong các năm tới.
FAO cảnh báo nguy cơ khủng hoảng lương thực toàn cầu
Reuters ngày 20/5 dẫn cảnh báo từ Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), từ việc gián đoạn eo biển Hormuz. Rằng, “cú sốc nông nghiệp - thực phẩm toàn cầu” có thể xảy ra trong vòng 6 - 12 tháng tới.
Theo FAO, khoảng một phần ba nguồn cung phân bón thế giới đi qua khu vực này. Căng thẳng tại Trung Đông đang khiến giá năng lượng và phân bón tăng mạnh. Áp lực lớn đã và đang dồn lên ngành nông nghiệp toàn cầu.
Nhiều nông dân đã bắt đầu cắt giảm lượng phân bón sử dụng để tiết kiệm chi phí. Từ đó, làm dấy lên lo ngại về năng suất cây trồng trong các vụ mùa cuối năm 2026.
Nếu tình trạng gián đoạn vận tải kéo dài, giá lương thực toàn cầu có thể tiếp tục leo thang. Đặc biệt tại các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu phân bón và ngũ cốc.
Nga - Trung Quốc siết kiểm soát dịch bệnh trong thương mại thịt
Nga và Trung Quốc đã ra tuyên bố chung về việc tăng cường kiểm soát dịch bệnh trong hoạt động thương mại thịt bò và thịt heo. Đây là thông tin xuất hiện sau cuộc gặp giữa Tổng thống Vladimir Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Nga ghi nhận nhiều đợt bùng phát bệnh gia súc tại Siberia. Dịch đã khiến hàng loạt đàn bò bị tiêu hủy và làm dấy lên lo ngại về an toàn chuỗi cung ứng thịt toàn cầu.
Theo Reuters, xuất khẩu thịt Nga sang Trung Quốc đã tăng 19% trong năm trước. Tuy nhiên, hoạt động thương mại bắt đầu chậm lại từ tháng 3/2026, khi Bắc Kinh siết chặt các biện pháp kiểm dịch đối với thịt nhập khẩu.
Lo ngại dịch lở mồm long móng lan rộng tại châu Á - Âu
Các ổ dịch xuất hiện tại những vùng chăn nuôi lớn ở Siberia vừa qua, đã khiến nhiều quốc gia cảnh giác. Tăng cường kiểm soát vận chuyển gia súc xuyên biên giới. Siết chặt kiểm dịch đối với bò, heo cùng các sản phẩm chăn nuôi... Đó là những biện pháp đang được đặt ra ở các cửa khẩu, cảng xuất nhập khẩu.
Trung Quốc, Kazakhstan và một số nước Trung Á đã triển khai thêm các biện pháp kiểm tra y tế động vật tại cửa khẩu.
Xuất khẩu thịt Nga sang Trung Quốc từng tăng khoảng 19% trong năm trước. Tuy nhiên, các biện pháp kiểm dịch được siết mạnh từ tháng 3/2026 đang khiến hoạt động thương mại chậm lại đáng kể.
Nếu dịch tiếp tục lan rộng, thị trường thịt bò và sữa toàn cầu có thể chịu thêm áp lực. Thời gian qua, ngành chăn nuôi vốn đã đối mặt chi phí thức ăn, năng lượng và logistics tăng cao.
Nhiều chính phủ hiện theo dõi sát tình hình để tránh nguy cơ bùng phát diện rộng ảnh hưởng tới thương mại nông sản quốc tế.
Ukraine tiếp tục mất dần năng lực xuất khẩu nông sản
Trong các bản tin về chiến sự Nga - Ukraine tuần qua, AP và Reuters cho biết nhiều cuộc tấn công tiếp tục ảnh hưởng tới cơ sở hạ tầng nông nghiệp và logistics của Ukraine.
Nhiều cánh đồng gần Kharkiv và khu vực miền Đông Ukraine bị hư hại do pháo kích và các đợt tấn công bằng drone. Hoạt động sản xuất ngũ cốc của nước này lại thêm một phen khó khăn.
Chi phí bảo hiểm vận tải nông sản qua Biển Đen vẫn ở mức cao, cản trở không ít hoạt động xuất khẩu của Ukraine. Các doanh nghiệp logistics và nông dân Ukraine tiếp tục đối mặt tình trạng gián đoạn vận chuyển và thiếu ổn định tại các cảng xuất khẩu.
Giới phân tích cảnh báo nếu chiến sự kéo dài, Ukraine có thể tiếp tục mất dần năng lực cung ứng ngũ cốc cho thị trường toàn cầu. Qua đó ảnh hưởng tới nguồn cung lúa mì và ngô quốc tế.
