Nông dân livestream: 'thật thà là đủ', là... chưa đủ!
Từ ngày 1/7/2026, suy nghĩ "nông dân livestream bán hàng chỉ thật thà là đủ", sẽ không còn phù hợp nữa.
Từ ngày 1/7/2026, cùng với việc Luật Thương mại điện tử và Nghị định 248/2026/NĐ-CP có hiệu lực, các nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện xác thực điện tử danh tính đối với người bán và người livestream bán hàng.
Đây là bước quan trọng nhằm hạn chế tài khoản ảo, ngăn chặn tình trạng mạo danh nhà vườn hoặc bán hàng không rõ nguồn gốc.
Nông dân livestream không phải “thật thà là đủ”!
Chị Lương Thị Vinh, Chủ tịch Hợp tác xã Nông nghiệp B’Lá cho biết: đơn vị đang bàn tính chuyện livestream giúp các nông dân của hợp tác xã bán hàng, đẩy thêm kênh phân phối. Nhưng chị đang chờ xem Luật Thương mại điện tử vận hành ra sao.
Chị nói: “Ban đầu tôi cũng nghĩ sẽ đi theo hướng “thật thà là đủ”. Xu hướng này có vẻ lấy niềm tin khách hàng. Nhưng xem ra, còn nhiều điều cần tính lại.
Quả đúng như lời chị Vinh, thời gian qua xuất hiện ngày càng nhiều nông dân tự cầm điện thoại đi giữa vườn để livestream.
Có người phát trực tiếp cảnh thu hoạch, rang xay cà phê; có hợp tác xã quay cả quy trình đóng gói cam, bưởi chuyển đến khách; nhiều chủ vườn quay cảnh cắt chôm chôm từ cành… Đi cùng là những slogan như “Từ vườn đến bàn ăn”, “Trái trên cây đến tận nhà”... Chính sự chân thực này giúp người mua tin tưởng hơn và sẵn sàng trả giá cao hơn cho sản phẩm.
Những buổi livestream của nông dân, hợp tác xã và các chủ trang trại đang trở thành kênh tiêu thụ nông sản hiệu quả. Không ít phiên phát trực tiếp chỉ trong vài giờ đã bán hết hàng tấn trái cây, rau củ hay đặc sản địa phương.
Song, cũng có những trường hợp lợi dụng hình ảnh “nhà vườn”, “đặc sản quê”, “hữu cơ” để bán hàng không đúng chất lượng. Dù không nhiều, nhưng chuyện xảy ra khiến người tiêu dùng mất niềm tin, đồng thời ảnh hưởng đến những người làm ăn chân chính .
Tuy nhiên, theo quy định của Luật Thương mại điện tử và Nghị định 248/2026/NĐ-CP cách bán hàng "thật thà là đủ" sẽ không còn phù hợp. Người bán cần hiểu rõ những quy định mới để vừa bảo vệ uy tín của mình, vừa bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Luật sư Võ Thị Tuyết Hạnh, Giám đốc công ty Luật Prime Law nhận xét: Nghị định 248 đặt ra nhiều quy định mới nhằm tạo môi trường thương mại điện tử minh bạch hơn.
Thứ nhất, người bán có cơ sở pháp lý rõ ràng khi xảy ra tranh chấp. Nếu có khách hàng tố cáo sai sự thật hoặc tài khoản bị xử lý, nền tảng phải thực hiện theo quy trình công khai thay vì xử lý tùy tiện.
Thứ hai, người mua cũng được bảo vệ tốt hơn. Các nền tảng phải có cơ chế tiếp nhận khiếu nại ngay trong và sau phiên livestream; đồng thời phải có công cụ cảnh báo đối với những sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe hoặc tài sản người tiêu dùng.
Đối với các hợp tác xã và chủ thể OCOP, đây cũng là thời điểm cần chuyên nghiệp hóa hoạt động bán hàng trực tuyến.
Mỗi phiên bán hàng không chỉ là phiên trình diễn
Chị Ma Thị Ninh, Giám đốc hợp tác xã Yến Dương (xã Thượng Minh, tỉnh Thái Nguyên), nói về kinh nghiệm của mình: “Giới thiệu hàng trên Fanpage hay livestream không phải chỉ để bán hàng. Mạng xã hội càng không phải là kênh trình diễn, nhưng sự chuẩn bị chỉn chu cho từng cái nhỏ nhất là điều rất cần".
Chị nói thêm: "Người bán hàng không chỉ nên giới thiệu sản phẩm hấp dẫn mà còn cần chuẩn bị đầy đủ thông tin về nguồn gốc, vùng trồng, chứng nhận chất lượng (nếu có), thời gian thu hoạch, phương thức bảo quản và chính sách đổi trả. Càng minh bạch, người bán càng xây dựng được niềm tin lâu dài”.
Theo chị, khi nông dân livestream bán hàng, nên chủ động chuẩn bị hồ sơ pháp lý như căn cước, thông tin hộ kinh doanh hoặc hợp tác xã (nếu có), đồng thời sử dụng tài khoản chính chủ để kinh doanh lâu dài.
Chị Đinh Thị Nga, Giám đốc Hợp tác xã Công nghệ Nông nghiệp Du lịch Mã Đà Xanh, nói: “Việc bán nông sản bằng livestream đang mở ra cơ hội rất lớn cho người nông dân. Một chiếc điện thoại thông minh giờ đây có thể trở thành “gian hàng” kết nối trực tiếp Mã Đà Xanh với hàng ngàn khách hàng trên cả nước. Trái chanh dây ngọt, trái ổi, trái bưởi, trái cam hay các sản phẩm từ quả sim rừng… cùng biết bao dịch vụ xanh của hợp tác xã theo đó đi khắp nơi. Nhưng vào cuộc chơi này, chúng tôi buộc phải huấn luyện nhân viên hiểu luật, tuân thủ quy định và minh bạch thông tin”.
Luật sư Võ Thị Tuyết Hạnh khẳng định: “Khi minh bạch: trái cây đúng là trái cây trong vườn, sản phẩm đúng như lời giới thiệu và người bán sẵn sàng chịu trách nhiệm với những gì mình cam kết… là bạn đang có trong tay đặc sản để chinh phục người tiêu dùng trên không gian số rồi”.
