LHQ cảnh báo đỏ: Thế giới chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất trước El Nino
Liên Hợp Quốc cảnh báo, El Nino đang gia tăng cường độ và có thể gây ra nắng nóng kỷ lục, hạn hán, mưa lớn cực đoan cùng nhiều thảm họa khí hậu trên toàn cầu trong những tháng tới.
'Chuẩn bị cho tình huống xấu nhất'
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) ngày 3/6 cho biết, El Nino hiện đang phát triển với cường độ trung bình. Nhưng nó hoàn toàn có khả năng mạnh lên trong thời gian tới. Hiện tượng này được dự báo sẽ góp phần đẩy nhiệt độ toàn cầu tăng cao. Và làm gia tăng nguy cơ xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan trên diện rộng.
Theo các chuyên gia, thế giới cần khẩn trương chuẩn bị cho tác động nghiêm trọng của hiện tượng này.
Đây là hiện tượng nhiệt độ mặt nước biển ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương tăng cao bất thường theo chu kỳ tự nhiên. Thường kéo dài từ 9 đến 12 tháng.
Theo WMO, nhiệt độ đại dương ấm lên đang thúc đẩy quá trình hình thành El Nino. Nhiều khu vực trên thế giới được dự báo có nhiệt cao hơn trung bình từ tháng 6 - 8. Hiện tượng này nhiều khả năng sẽ kéo dài ít nhất đến tháng 11 năm nay.
Hiện các mô hình dự báo vẫn chưa thống nhất về cường độ cuối cùng của hiện tượng này. Nhưng giới chức khí tượng quốc tế nhấn mạnh, các quốc gia cần chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất.
“Tất cả chúng ta cần sẵn sàng ứng phó với một đợt cường độ mạnh mạnh của hiện tượng khí hậu này. Nó có thể làm trầm trọng thêm tình trạng hạn hán và mưa lớn. Đồng thời làm gia tăng nguy cơ xảy ra các đợt nắng nóng cực đoan trên cả đất liền lẫn đại dương”. Tổng thư ký WMO Celeste Saulo nhấn mạnh.
.jpg)
El Nino gây nguy cơ hạn hán, bão và nắng nóng gia tăng
Hiện tượng này từ lâu được biết đến là có thể làm đảo lộn các quy luật khí hậu toàn cầu.
Thông thường, nó khiến nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng cao. Đồng thời làm gia tăng lượng mưa tại nhiều khu vực. Trong đó có miền nam Nam Mỹ, phía nam nước Mỹ. Kể cả một số quốc gia thuộc vùng Sừng châu Phi và Trung Á.
Ngược lại, hiện tượng này thường gây hạn hán tại Úc, Trung Mỹ, Indonesia và nhiều khu vực ở Nam Á. Và tạo điều kiện thuận lợi cho sự hình thành các cơn bão nhiệt đới và siêu bão ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương.
Theo bà Saulo, đợt El Nino mạnh hồi 2023 - 2024 góp phần làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu. Năm 2024 vì thế trở thành năm nóng nhất trong lịch sử quan trắc khí tượng.
Nắng nóng kéo dài không chỉ gây ra các hiện tượng thời tiết cực đoan. Nó còn làm bùng phát các bệnh truyền nhiễm do muỗi, ve và các vật trung gian mang mầm bệnh. Nguồn cung lương thực và nước sạch tại nhiều khu vực cũng có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
“Những cộng đồng vốn đã khó khăn sẽ bị đẩy tới giới hạn chịu đựng”, bà Saulo cảnh báo.
Giá lương thực toàn cầu có thể tiếp tục tăng
Lạm phát toàn cầu vẫn chịu áp lực từ các căng thẳng địa chính trị. Trong bối cảnh đó, El Nino có thể tiếp tục đẩy giá thực phẩm leo thang.
Theo ông Hein Schumacher, Giám đốc điều hành tập đoàn Barry Callebaut, hiện tượng này có thể ảnh hưởng các vùng trồng ca cao chủ lực. Đó là Ecuador và Tây Phi, nơi cung cấp khoảng 60% sản lượng ca cao toàn cầu.
"Chúng tôi đang theo dõi rất thận trọng diễn biến này", ông Schumacher nói. Theo ông, biến động thời tiết có thể làm giảm sản lượng. Giá ca cao vì thế có thể tăng thêm hàng nghìn USD mỗi tấn.
Hiện giá hợp đồng tương lai ca cao tại London ở mức khoảng 2.944 bảng Anh/tấn. Tương đương 3.964USD/tấn. Mức này đã giảm mạnh so với đỉnh hơn 9.000 bảng Anh/tấn hồi tháng 4/2024.
Đại dương tích tụ lượng nhiệt bất thường
Một số cơ quan cảnh báo năm nay xuất hiện đợt El Nino mạnh nhất trong một thập kỷ. Tuy nhiên, WMO vẫn giữ quan điểm thận trọng. Tổ chức này chưa đưa ra đánh giá cuối cùng về cường độ hiện tượng.
Dù vậy, WMO đã ghi nhận các điều kiện nhiệt bất thường dưới bề mặt đại dương. Hiện tượng xuất hiện tại vùng nhiệt đới Thái Bình Dương. Nhiệt độ tại đây cao hơn trung bình tới 6oC. Đây được xem là một "kho nhiệt" khổng lồ. Khối nhiệt này tiếp tục truyền năng lượng lên mặt biển. Quá trình đó có thể thúc đẩy hình thái thời tiết trên phát triển mạnh hơn.
Liên Hợp Quốc kêu gọi đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng
Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cho rằng hiện tượng này là lời nhắc nhở rõ ràng về sự cấp thiết của việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo.
“Thế giới cần coi đây là một lời cảnh báo khí hậu khẩn cấp. Hiện tượng này sẽ tiếp thêm nhiên liệu cho ngọn lửa của một hành tinh đang nóng lên”, ông Guterres nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia khí hậu, khi hiện tượng này xuất hiện trong bối cảnh nhiệt độ toàn cầu đã tăng mạnh do phát thải khí nhà kính, mọi tác động của hiện tượng này đều có xu hướng trở nên dữ dội hơn, từ hạn hán, nắng nóng đến lũ lụt và bão nhiệt đới.
Điều đó đồng nghĩa với việc các quốc gia cần chủ động chuẩn bị các kịch bản ứng phó nhằm giảm thiểu thiệt hại đối với sản xuất nông nghiệp, an ninh lương thực và đời sống người dân trong những tháng tới.
