2026: El Nino trở lại, Việt Nam đối mặt với phép thử khắc nghiệt

Từ "pha lạnh" sang "pha nóng": Điểm rơi nguy hiểm

Theo cảnh báo mới nhất từ Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) và Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, thế giới đang đứng trước ngưỡng cửa của một chu kỳ nhiệt mới. Sau giai đoạn La Nina suy yếu, trạng thái ENSO dự báo sẽ chuyển sang trung tính từ tháng 3 đến tháng 5, trước khi chính thức nghiêng về pha nóng (El Nino) từ nửa cuối năm 2026.

Nếu như năm 2025 đã ghi nhận những cột mốc nhiệt độ cao, thì năm 2026 được dự báo sẽ còn khốc liệt hơn. Nắng nóng không chỉ đến sớm mà còn xác lập một "trạng thái bình thường mới" với cường độ gay gắt và thời gian kéo dài hơn trung bình nhiều năm.

Tháng 3 - 4: Tiền trạm của nắng nóng đã xuất hiện tại Đông Nam Bộ và Tây Bắc Bộ, sau đó nhanh chóng lan rộng ra Tây Nguyên và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế.

Tháng 6 - 8: Giai đoạn cao điểm. Bắc Bộ và Trung Bộ sẽ hứng chịu những túi nhiệt khổng lồ. Nền nhiệt cao kết hợp với hiệu ứng đô thị và gió Lào có thể đẩy mức nhiệt chạm ngưỡng kỷ lục.

Hậu kỳ: Ngay cả khi bước vào tháng 9, những đợt nắng nóng muộn bất thường vẫn có thể xảy ra, gây xáo trộn quy luật canh tác và sinh hoạt.

Nghịch lý mưa bão: Ít nhưng "hung dữ"

Một đặc trưng nguy hiểm của năm El Nino là sự sụt giảm về số lượng nhưng lại gia tăng về cấp độ tàn phá của bão. Dự báo từ tháng 8 đến tháng 12/2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có thể thấp hơn con số trung bình 9,6 cơn. Tuy nhiên, các chuyên gia đặc biệt lưu ý về những siêu bão có quỹ đạo phức tạp và khả năng mạnh lên thần tốc trên nền nhiệt nước biển cao.

Bên cạnh đó, dù tổng lượng mưa có xu hướng giảm, nhưng "nghịch lý cường suất" lại trở nên rõ rệt. Những trận mưa lớn cục bộ, đổ dồn trong thời gian ngắn với cường độ cực lớn sẽ xuất hiện thường xuyên hơn, gây áp lực nghẹt thở cho hạ tầng đô thị và gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại các vùng núi phía Bắc và miền Trung.

Nếu El Nino xác lập vào cuối năm 2026, năm 2027 có nguy cơ trở thành năm nóng nhất trong lịch sử nhân loại. Tại Việt Nam, điều này đồng nghĩa với việc chúng ta phải đối mặt với một chu kỳ hạn hán, xâm nhập mặn và thiếu hụt nguồn nước kéo dài, đặc biệt là tại khu vực phía Nam và Tây Nguyên.

Trước một năm 2026 được nhận định là "năm của những thái cực", công tác phòng chống thiên tai không còn dừng lại ở việc ứng phó bị động. Việc chủ động điều chỉnh lịch thời vụ, nâng cấp hệ thống cảnh báo sớm và xây dựng các kịch bản dự phòng nguồn nước là yêu cầu cấp thiết.

Nắng nóng cực đoan đã không còn là hiện tượng nhất thời, nó là hồi chuông cảnh báo về sự biến đổi sâu sắc của khí hậu. Việc chuẩn bị tâm thế và nguồn lực để sống chung với các thái cực thời tiết chính là chìa khóa để giảm thiểu thiệt hại trong năm 2026 đầy biến động này.