Từ ‘giặc chuột’ Australia đến cúm gia cầm Pháp: Nông nghiệp thế giới trải qua một tuần… nghẹt thở
Một tuần qua, thế giới chứng kiến nghịch lý: nguồn cung cơ bản vẫn được đảm bảo nhưng giá thành lại nhảy múa không ngừng. Trong khi lúa mì Mỹ "khát" nước đẩy giá lên đỉnh 2 năm, thì tại Pháp và Australia, nỗi lo về cúm gia cầm, nạn chuột hoành hành đã nông dân nghẹt thở trong cuộc chiến bảo vệ thành quả sản xuất.
Giá lương thực toàn cầu chịu áp lực từ năng lượng
Giá thực phẩm toàn cầu tiếp tục tăng khi chi phí năng lượng leo thang và căng thẳng địa chính trị kéo dài, theo FAO.
Cụ thể, giá ngũ cốc tăng khoảng 1,5%, trong khi nhóm dầu thực vật ghi nhận mức tăng mạnh hơn, khoảng 5,1%. Đáng chú ý, giá đường tăng cao nhất, tới 7,2%, phản ánh áp lực từ nguồn cung và chi phí sản xuất.
Diễn biến này cho thấy thị trường lương thực không đối mặt với tình trạng thiếu hụt sản lượng, mà chịu tác động lớn từ chi phí đầu vào và vận chuyển.
Giá năng lượng tăng kéo theo chi phí phân bón, nhiên liệu và logistics, làm gia tăng giá thành sản xuất nông nghiệp trên toàn cầu. Trong bối cảnh đó, giá lương thực bị đẩy lên ngay cả khi nguồn cung cơ bản vẫn được đảm bảo, tạo áp lực lạm phát đối với nhiều nền kinh tế.
Mỹ: Giá lúa mì tăng 30%
Giá lúa mì toàn cầu đang chịu áp lực tăng khi hạn hán nghiêm trọng tại Mỹ ảnh hưởng trực tiếp đến vùng sản xuất chủ lực. Theo The Wall Street Journal, khoảng 81% khu vực Plains - “vựa lúa mì” của Mỹ - đang trong tình trạng khô hạn, trong khi chỉ khoảng 30% diện tích lúa mì được đánh giá ở mức tốt đến xuất sắc. Trước bối cảnh này, giá lúa mì đã tăng gần 30% từ đầu năm, có thời điểm lên mức cao nhất trong gần hai năm.
Không chỉ Mỹ, nguồn cung toàn cầu còn chịu sức ép từ nhiều khu vực khác. Diện tích gieo trồng tại Mỹ có xu hướng thu hẹp, trong khi sản lượng tại Úc và Canada được dự báo suy yếu. Bên cạnh đó, nguy cơ El Niño quay trở lại có thể làm gia tăng rủi ro thời tiết cực đoan, ảnh hưởng tới năng suất cây trồng.
Diễn biến này cho thấy thị trường lúa mì đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung mang tính đa khu vực, không chỉ riêng Mỹ.
Nga - UAE thúc đẩy thương mại phân bón, ngũ cốc
Nga đang tăng cường hợp tác với UAE nhằm mở rộng thương mại phân bón và ngũ cốc, đồng thời đề xuất xây dựng một sàn giao dịch ngũ cốc trong khuôn khổ BRICS. Động thái này nhằm đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và giảm phụ thuộc vào các kênh giao dịch truyền thống.
Nga hiện là một trong những nhà cung cấp phân bón và lúa mì lớn nhất thế giới, nên việc mở rộng mạng lưới đối tác được xem là bước đi chiến lược trong bối cảnh thị trường nông sản toàn cầu biến động.
Đề xuất xây dựng sàn giao dịch ngũ cốc BRICS có thể tạo ra một hệ sinh thái thương mại mới, cho phép các quốc gia thành viên định giá và giao dịch nông sản theo cơ chế riêng, ít phụ thuộc vào các trung tâm tài chính phương Tây. Diễn biến này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn phản ánh xu hướng địa chính trị ngày càng rõ nét trong lĩnh vực nông nghiệp, khi các nước tìm cách tái cấu trúc chuỗi cung ứng và gia tăng ảnh hưởng trên thị trường toàn cầu.
Trung Quốc can thiệp thị trường thịt lợn
Trung Quốc đang triển khai chương trình mua dự trữ thịt lợn nhằm ổn định giá và cân bằng cung - cầu trên thị trường nội địa. Chính phủ trung ương đã hỗ trợ các chính quyền địa phương thu mua thịt lợn đông lạnh để bổ sung vào kho dự trữ thương mại, trong bối cảnh giá thịt có dấu hiệu biến động.
Động thái này cho thấy vai trò điều tiết mạnh mẽ của nhà nước trong ngành chăn nuôi, đặc biệt với mặt hàng thiết yếu như thịt lợn - nguồn protein chính của người dân Trung Quốc. Việc tăng mua dự trữ không chỉ giúp ổn định giá ngắn hạn mà còn góp phần bảo đảm an ninh lương thực trong bối cảnh thị trường nông sản toàn cầu biến động.
Giới quan sát nhận định, chính sách này phản ánh mô hình quản lý đặc thù của Trung Quốc, khi nhà nước chủ động can thiệp để giảm thiểu rủi ro từ biến động thị trường và duy trì ổn định kinh tế - xã hội.
Pháp: Cúm gia cầm H5N1 có cả trên đã tiêm vaccine
Pháp ghi nhận hai ổ dịch cúm gia cầm H5N1 mới ngay sau khi nới lỏng các biện pháp kiểm soát, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tái phát dịch. Virus được phát hiện trên cả gà và vịt, bao gồm những đàn đã được tiêm vaccine.
Nhà chức trách đã buộc phải tiêu hủy hơn 5.000 con gia cầm nhằm ngăn chặn lây lan, đồng thời nhanh chóng tái áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt.
Diễn biến này cho thấy rủi ro dịch bệnh vẫn hiện hữu ngay cả khi các biện pháp phòng ngừa đã được nới lỏng. Việc virus xuất hiện trở lại trong đàn gia cầm đã tiêm vaccine đặt ra thách thức đối với chiến lược kiểm soát dịch trong dài hạn.
Giới chức Pháp vì vậy đang tăng cường giám sát và siết chặt các quy định nhằm hạn chế nguy cơ bùng phát diện rộng, bảo vệ ngành chăn nuôi và nguồn cung thực phẩm trong nước.
Australia: "Đội quân" chuột 3000 - 4000 con/ha
Australia đang chứng kiến một đợt bùng phát chuột quy mô lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng cho sản xuất nông nghiệp. Theo nguồn quốc tế, mật độ chuột tại nhiều khu vực lên tới 3.000 - 4.000 con/ha, được xem là mức “dịch”, khi chúng tấn công đồng ruộng, kho chứa và cả cơ sở hạ tầng nông nghiệp.
Hàng loạt nông dân ghi nhận tình trạng lúa và ngũ cốc bị phá hoại nặng nề, buộc phải áp dụng các biện pháp kiểm soát mạnh để hạn chế thiệt hại.
Không giống các dịch bệnh do virus, hiện tượng này được xem là một dạng “dịch sinh học gián tiếp”, bắt nguồn từ mất cân bằng sinh thái và điều kiện thời tiết thuận lợi cho chuột sinh sản nhanh. Tác động của dịch không chỉ dừng ở việc giảm sản lượng mà còn làm tăng chi phí bảo vệ mùa vụ và rủi ro mất an toàn lương thực tại địa phương.
