Tết Việt ở Bỉ: 'mai vàng' forsythia và nồi bánh chưng đắt khách
Ở Bỉ, Tết Bính Ngọ không rơi vào ngày nghỉ. Phần lớn bà con vẫn đi làm. Những chuyến tàu điện vẫn chạy đều giữa mùa đông Châu Âu. Nhưng giữa nhịp sống ấy, người Việt vẫn tìm cách giữ lại cho mình một mùa xuân rất riêng...
Tết như cái ôm ấm áp cho người xa xứ
Chị Đào Thị Thu Hằng, Chủ nhiệm Câu lạc bộ (CLB) Di sản Áo dài Việt Nam tại Vương quốc Bỉ, chia sẻ rằng: “Tết đối với những người con xa xứ như chúng tôi không chỉ là khởi đầu của một năm mới, mà còn là dịp gặp gỡ, thăm hỏi, trò chuyện và trao cho nhau những cái ôm ấm áp giúp chúng tôi vơi bớt nỗi nhớ quê hương. Để gắn kết tình cảm cộng đồng, những người làm công tác xã hội thường chọn ngày Chủ nhật để tổ chức các hoạt động đón Tết. Đây là khoảng thời gian quý giá để bà con được nghỉ ngơi, sum họp bên gia đình và gặp gỡ bạn bè sau những ngày làm việc vất vả”.
Dịp Tết năm nay, tại trụ sở Đại sứ quán Việt Nam tại Vương quốc Bỉ và Đại công quốc Luxembourg, CLB Di sản Áo dài Việt Nam tại vương quốc Bỉ cùng Tổng hội người Việt Nam tại vương quốc Bỉ đã có buổi gặp gỡ thân tình với Đoàn Nghệ thuật TP.HCM nhân chuyến lưu diễn châu Âu của đoàn.
Chị Thu Hằng khoe: “CLB vô cùng vinh dự khi nhận quà là những chiếc nón quai thao truyền thống của Đoàn. Đây không chỉ là đạo cụ biểu diễn, mà còn là tình cảm chân thành từ quê nhà gửi gắm, giúp CLB hoàn thiện hơn các tiết mục quảng bá văn hóa dân tộc đến bạn bè quốc tế… Đặc biệt là hình ảnh áo tứ thân, nón quai thao gắn liền với làn điệu dân ca quan họ Bắc Ninh - một loại hình nghệ thuật đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại”.
Dịp này, các thành viên CLB cũng rất tự hào khi được mời tham dự chương trình Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 do Đại sứ quán tổ chức vào Chủ nhật tuần trước. Với sự chuẩn bị tỉ mỉ từ Đại sứ quán, hơn 500 bà con kiều bào đã được thưởng thức những món ăn mang hương vị quê nhà và các tiết mục đặc sắc từ đoàn nghệ thuật đến từ TP.HCM.
Đặc biệt, không gian Tết đậm chất Việt đã được gia đình chị Lisa cùng các thành viên CLB Di sản Áo dài hỗ trợ chuẩn bị. Mỗi người chọn một tà áo dài rực rỡ nhất để cùng nhau chào đón năm mới. Ai nấy rạng rỡ, tranh thủ ghi lại những khoảnh khắc đẹp để lưu giữ kỷ niệm với cộng đồng và nhắc nhở con cháu về cội nguồn.
Khói nhang, hoa vàng với bánh chưng, đã thành cái Tết!
Những ngày giáp Tết, bà con ở Brussels thường ghé chùa mua đồ chay về cúng gia tiên.
Chị Ngọc Hiền, một cô dâu Việt trên đất Bỉ tâm sự: “Không khí ở đây ồn ào, náo nhiệt như ở quê tôi ở Nhà Bè, huyện ven TP.HCM cũ. Chỉ cần đến lễ Phật tại chùa những ngày đầu năm mới, nghe mùi nhang khói thôi, tôi cũng thấy lòng mình như dịu lại”.
Chị Ngân Hoa, một sinh viên Đại học Sư phạm Đà Nẵng đang tham dự chương trình trao đổi ở Bỉ cho biết: “Ở Bỉ không có mai vàng như miền Nam, không có đào thắm như miền Bắc. Nhưng vào dịp này, những cành hoa forsythia được gọi là “mai vàng Châu Âu” đang nở rực khắp các khu vườn, trên các tuyến đường. Tuần trước Tết âm lịch, các chị em sinh viên chúng tôi rủ nhau mặc áo dài, chụp hình với hoa mai. Còn các gia đình đang cư trú bên này thường đi mua hoa mai Châu Âu về chưng trong nhà. Nhìn sắc vàng của hoa, sắc xanh bánh chưng, chúng tôi tự an ủi: nhà mình có Tết”.
Riêng chuỗi nhà hàng Hà Nội Station tại Brussels của chị Đào Hồng Hải, thì chọn ăn Tết muộn, kết hoạch là tận cuối tháng Hai. Chị Hải nói: “Dự kiến chúng tôi sẽ phải đóng cửa một ngày để nhân viên được nghỉ, được tụ tập với nhau. Sở dĩ Tết muộn là vì năm nay, nhiều sinh viên – nhân viên bán thời gian ở Hà Nội Station, thi xong vừa đúng dịp nghỉ nên đã tranh thủ về Việt Nam. Trong đội ngũ của mình, có bốn người đang về quê ăn Tết. Người về được thì mừng lắm. Nhưng cũng nhiều người phải ở lại xứ người trong cái lạnh mùa Đông. Bạn nào mới thì buồn, chứ như tụi mình thì quen rồi, và chọn vui theo cùng đồng hương, kiều bào mình bên này”.
Tết tràn không gian mạng!
Cộng đồng người Việt tại Bỉ không quá đông như ở một số nước Đông Âu, nhưng có ba đầu mối chính đứng ra tổ chức Tết cho bà con: Đại sứ quán, Chùa và Tổng hội người Việt. Mỗi nơi một cách làm, một thời điểm khác nhau, miễn sao mọi người có cơ hội gặp gỡ, chúc nhau một năm mới bình an.
Còn lại, phần lớn không khí Tết đến từ… mạng xã hội. Tối 29 Tết vừa rồi, người xem livestream bắn pháo hoa ở Hà Nội, Sài Gòn, người gọi video về cho gia đình, nghe tiếng cười nói từ bên kia bán cầu mà vừa vui vừa chạnh lòng.
Nhưng Tết ở Bỉ không chỉ có những buổi lễ chính thức. Nó còn nằm trong căn bếp nhỏ của những người phụ nữ giữ lửa quê hương. Người khoe trên Facebook nồi thịt kho tàu, người đưa reels bày biện bàn ăn nào dưa hành, dưa kiệu, tôm khô… Trên trang Facebook Quỳnh Iris de Prelle, người sáng lập và điều hành Trung tâm Liên văn hóa Việt Nam – Thái Bình Dương (IVB) có không biết bao nhiêu hình ảnh và câu chuyện Tết Việt ấm áp nơi xứ người trong suốt hai tuần vừa qua. Mâm trái cây, nồi bánh chưng, câu đối tràn ngập…
Tết không có gia đình bên cạnh, nhưng Quỳnh khoe rằng ở đây, chị có “bạn hiền” là chị Nguyễn Thị Liên - nghệ nhân gói bánh chưng nổi tiếng ở Bỉ - là đủ ấm lòng. Và “chuẩn xịn bánh chưng bà Liên” thì không chỉ phục vụ người Việt ở Bỉ mà còn sang tận các nước châu Âu lân cận. Người ta đặt hàng từ sớm, có khi cả trăm chiếc cho một sự kiện cộng đồng. Theo lời Quỳnh, chị Liên luôn nấu bánh bằng “cái nồi thần thánh” đặt ở góc vườn, cách làm y chang ở Việt Nam. Bánh vuông vức, xanh màu lá, cắt ra dẻo thơm mùi nếp mới.
Chị Quỳnh bật mí, trong một sự kiện sắp tới của cộng đồng IVB, chính chị Liên sẽ giới thiệu và hướng dẫn gói bánh chưng. Còn David – cậu con trai của chị Liên, sẽ chơi đàn và hát những ca khúc về Tết Việt Nam. Một buổi diễn “made in 100% BE”, nhưng hồn cốt thì thuần Việt.
***
Tết ở Bỉ không có tiếng pháo, mùi nhang hay các tiểu cảnh được trang trí tràn ngập từng con phố. Bỉ càng không có cảnh chợ hoa tấp nập, rực rỡ sắc màu vì tiết trời đông giá. Nhưng Bỉ có forsythia vàng trong phòng khách, có nồi bánh chưng được gói và nấu trong những không gian ấm áp, rộn tiếng cười vui, nhắc chuyện, nhớ quê dù ngoài kia tuyết lạnh. Tết không đúng ngày, bởi buổi gặp nhau dời qua Chủ nhật trước và sau Tết thậm chí cả 1, 2 tuần để ai ai, nếu muốn, cũng có thể đoàn tụ với cộng đồng.
Giữa Brussels xa xôi, có những người kịp về Việt Nam và cũng có những người lặng lẽ ở lại xứ người. Mùa Xuân của người Việt nơi đây không ồn ào, nhưng đủ đầy vì còn hoa mai, còn bánh chưng, còn vị quê, còn những tà áo dài, áo tứ thân, làn quan họ và hơn nữa, họ còn có nhau...
