Tài chính

Tài chính

Tăng trưởng tín dụng top đầu, HDBank vẫn đối mặt bài toán biên lãi ròng và áp lực huy động

UYÊN NGUYÊN • 19/11/2026 21:23

Dù duy trì đà mở rộng quy mô tín dụng thuộc nhóm cao nhất hệ thống nhờ lợi thế nhận chuyển giao bắt buộc, kết quả kinh doanh quý 3-2026 của Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank – mã chứng khoán: HDB) đang cho thấy, tốc độ tăng trưởng lợi nhuận chững lại khi biên lãi ròng thu hẹp và chi phí dự phòng gia tăng.

2aobordklahabhl1wqqn7galixmhbnzlqlpmxrr2.jpg
Giới phân tích nhận định, HDBank vẫn sở hữu nền tảng tăng trưởng tín dụng thuộc nhóm tốt nhất hệ thống. Ảnh: Phương Toàn

Đánh đổi biên lãi ròng

Trong bức tranh kinh doanh 9 tháng đầu năm 2026, điểm sáng rõ nét nhất của HDBank nằm ở khả năng mở rộng dư nợ. Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý 3/2026 của HDBank, dư nợ cho vay khách hàng tính đến ngày 30-9-2026 đạt 719,9 nghìn tỉ đồng, tăng 31,8% so với đầu năm – một tốc độ vượt trội so với mặt bằng chung toàn ngành và tiến sát hạn mức tăng trưởng (room) 37% được cấp nhờ tham gia tái cơ cấu tổ chức tín dụng yếu kém.

Tuy nhiên, động lực tăng trưởng quy mô chưa thể chuyển hóa tương xứng thành đột phá lợi nhuận. Lợi nhuận trước thuế quý 3/2026 của HDBank đạt 5.176 tỉ đồng (lợi nhuận sau thuế đạt 4.056 tỉ đồng), chỉ tăng khoảng 9% so với cùng kỳ năm ngoái và giảm 27% so với quý 2 liền trước. Con số này thấp hơn đáng kể so với mức dự phóng tăng trưởng trên 45% của nhiều công ty chứng khoán trước mùa công bố báo cáo tài chính.

Nguyên nhân cốt lõi đến từ sự suy giảm của biên lãi ròng (NIM). Trong bối cảnh lãi suất huy động có xu hướng nhích lên để cạnh tranh nguồn vốn, lợi suất cho vay đầu ra của HDBank gần như đi ngang do ngân hàng duy trì nhiều gói lãi suất ưu đãi nhằm đẩy mạnh giải ngân. NIM 9 tháng đầu năm của HDBank giảm về quanh mức 3,9% (so với mức 4,8% của cả năm 2025), khiến thu nhập lãi thuần lũy kế 9 tháng chỉ tăng 10,1% (đạt 27.524 tỉ đồng), không đủ tạo sức bật mạnh mẽ như giai đoạn nửa đầu năm.

Áp lực cân đối nguồn vốn

Song hành với bài toán biên lãi là sự chênh lệch đáng kể giữa tốc độ mở rộng cho vay và huy động vốn. Đến hết quý 3/2026, trong khi dư nợ cho vay khách hàng tăng 31,8%, tiền gửi khách hàng tăng 26,5% và tổng huy động vốn tăng khoảng 22% so với đầu năm. Để giải tỏa áp lực thanh khoản và bổ sung nguồn vốn trung dài hạn, HDBank đã tích cực khai thác kênh vốn quốc tế với khoản huy động 700 triệu USD trong quý 3 và dự kiến tiếp tục thu xếp thêm gói 500 triệu USD vào cuối năm hoặc đầu năm sau. Dù vậy, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng tín dụng 37% cả năm mà vẫn đảm bảo các hệ số an toàn vốn, áp lực huy động trong quý 4 đối với nhà băng này vẫn rất lớn.

Bên cạnh đó, chất lượng tài sản cũng tạo thêm gánh nặng lên chi phí hoạt động. Tương tự xu hướng chung của nhóm ngân hàng bán lẻ và doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), tổng nợ xấu hợp nhất (nợ nhóm 3 đến nhóm 5) tại HDBank tính đến 30-9-2026 tăng lên 24.642 tỉ đồng (tỉ lệ nợ xấu ở mức 2,55% theo Thông tư 31, tăng 0,89 điểm phần trăm so với đầu năm), trong đó nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) chiếm tới 9.855 tỉ đồng. Do duy trì chiến lược bộ đệm bao phủ nợ xấu (LLR) ở mức vừa phải (quanh ngưỡng 46% - 50%) để tối ưu nguồn lực cho tăng trưởng, ngân hàng buộc phải tăng mạnh trích lập dự phòng rủi ro, trực tiếp bào mòn phần lớn thành quả từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Tương quan giữa HDB với nhóm ngân hàng tư nhân hàng đầu

Đặt HDBank cạnh các ngân hàng tư nhân quy mô lớn cùng nhóm nhận chuyển giao bắt buộc (được hưởng ưu đãi về hạn mức tăng trưởng tín dụng) là VPBank (VPB), MB (MBB) cùng ngân hàng tư nhân đầu ngành có bộ đệm vốn và chất lượng tài sản chuẩn mực là Techcombank (TCB) tại thời điểm kết thúc quý 3/2026, bức tranh phân hóa về cấu trúc vốn, hiệu quả sinh lời và định giá hiện lên khá rõ nét.

Chỉ tiêu tài chính
(Hợp nhất Q3-2026)

HDBank
(HDB)

VPBank
(VPB)

MB
(MBB)

Techcombank
(TCB)

Tổng tài sản
(tỉ đồng)

1.142.900
(+23,0% YTD)
1.610.787
(+27,8% YTD)
1.837.857
(+13,7% YTD)
1.209.619
(+17,7% YTD)
Tăng trưởng cho vay khách hàng (9T-2026)
+31,8% YTD
+28,4% YTD
+18,6% YTD
+18,9% YTD
Tăng trưởng tiền gửi khách hàng (9T-2026)
+26,5% YTD
+26,3% YTD
+7,9% YTD
+12,2% YTD
(CASA ~40,5%)
Lợi nhuận trước thuế Q3-2026 (tỉ đồng)
5.176
(+9,3% YoY)

11.031
(+20,3% YoY)
~7.875 - 8.790
(tăng >35% YoY)
8.250
(+14,4% YoY)
Biên lãi ròng – NIM
(9T / Q3-2026)

~3,9%
(9T-2026)
4,9%
(Q3-2026)
~4,1%
(Q3-2026)
~3,8% - 3,9%
(9T-2026)
Tỉ lệ nợ xấu – NPL
(tại 30-9-2026)

2,55%
2,5%
1,67%
1,23%
Tỉ lệ bao phủ nợ xấu – LLR
~46% - 50%
54,0%
84,7%
119,1%
Định giá P/B
(giữa tháng 11-2026)

1,17 – 1,19 lần
1,07 – 1,30 lần
1,06 – 1,15 lần
1,18 – 1,25 lần
Định giá P/E
(giữa tháng 11-2026)

5,38 – 5,79 lần
5,50 – 6,90 lần
4,70 – 5,86 lần
7,40 – 8,10 lần
Chỉ tiêu tài chính
(Hợp nhất Q3-2026)

HDBank
(HDB)

VPBank
(VPB)

MB
(MBB)

Techcombank
(TCB)

Tổng tài sản
(tỉ đồng)

1.142.900
(+23,0% YTD)
1.610.787
(+27,8% YTD)
1.837.857
(+13,7% YTD)
1.209.619
(+17,7% YTD)
Tăng trưởng cho vay khách hàng (9T-2026)
+31,8% YTD
+28,4% YTD
+18,6% YTD
+18,9% YTD
Tăng trưởng tiền gửi khách hàng (9T-2026)
+26,5% YTD
+26,3% YTD
+7,9% YTD
+12,2% YTD
(CASA ~40,5%)
Lợi nhuận trước thuế Q3-2026 (tỉ đồng)
5.176
(+9,3% YoY)

11.031
(+20,3% YoY)
~7.875 - 8.790
(tăng >35% YoY)
8.250
(+14,4% YoY)
Biên lãi ròng – NIM
(9T / Q3-2026)

~3,9%
(9T-2026)
4,9%
(Q3-2026)
~4,1%
(Q3-2026)
~3,8% - 3,9%
(9T-2026)
Tỉ lệ nợ xấu – NPL
(tại 30-9-2026)

2,55%
2,5%
1,67%
1,23%
Tỉ lệ bao phủ nợ xấu – LLR
~46% - 50%
54,0%
84,7%
119,1%
Định giá P/B
(giữa tháng 11-2026)

1,17 – 1,19 lần
1,07 – 1,30 lần
1,06 – 1,15 lần
1,18 – 1,25 lần
Định giá P/E
(giữa tháng 11-2026)

5,38 – 5,79 lần
5,50 – 6,90 lần
4,70 – 5,86 lần
7,40 – 8,10 lần

Nguồn: Tổng hợp từ BCTC hợp nhất Q3/2026 của HDBank, VPBank, MB, Techcombank; Báo cáo phân tích của Công ty Chứng khoán Mirae Asset, TCBS, VPBankS, MBS và dữ liệu thị trường Vietstock Finance, FireAnt (cập nhật tháng 11-2026). Lưu ý: Chỉ số P/B của HDB đã điều chỉnh sau đợt chia cổ tức và cổ phiếu thưởng tỉ lệ 30% trong tháng 10-2026.

Nhìn vào bảng đối chiếu trên, có những điểm đáng lưu ý phản ánh rõ vị thế và bài toán điều hành của HDBank trong tương quan với các đối thủ:

HDBank đạt mức tăng trưởng cho vay khách hàng cao nhất nhóm (+31,8% YTD), vượt qua cả hai ngân hàng cùng diện nhận chuyển giao bắt buộc là VPBank (+28,4%) và MB (+18,6%). Tuy nhiên, trong khi VPBank và MB duy trì được đà tăng trưởng lợi nhuận quý 3 rất mạnh (lần lượt +20,3% và trên 35% so với cùng kỳ), lợi nhuận trước thuế quý 3 của HDBank chỉ tăng 9,3%, cho thấy hiệu quả sinh lời trên mỗi đồng dư nợ mở rộng mới đang bị nén lại đáng kể.

Xét về tăng trưởng tiền gửi khách hàng, HDBank (+26,5%) và VPBank (+26,3%) đang bám đuổi sát tốc độ cho vay hơn so với MB (+7,9%). Dù vậy, do thiếu lợi thế nguồn vốn giá rẻ (CASA) dồi dào như Techcombank (CASA duy trì quanh 40,5%) hay MB, HDBank phải chấp nhận chi phí huy động cao hơn để hút tiền gửi, kéo NIM 9 tháng lùi về quanh 3,9% – thấp hơn mức 4,9% của VPBank và 4,1% của MB.

Bảng số liệu cũng cho thấy sự phân hóa rất rõ về khẩu vị rủi ro. Tỉ lệ nợ xấu hợp nhất của HDBank (2,55%) và VPBank (3,10%, riêng lẻ ngân hàng mẹ 2,5%) cao hơn đáng kể so với MB (1,67%) và Techcombank (1,23%). Đáng chú ý, tỉ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) của HDBank chỉ quanh ngưỡng 46% - 50%, tương đương một nửa so với MB (84,7%) và chưa bằng một nửa Techcombank (119,1%). Bộ đệm dự phòng mỏng đồng nghĩa với việc khi nợ xấu nhích lên, HDBank ít có dư địa hoàn nhập mà buộc phải trích lập trực tiếp từ lợi nhuận trong kỳ.

Sau đợt chia cổ tức và cổ phiếu thưởng tỉ lệ 30% vào tháng 10-2026, hệ số P/B của HDBank (1,17 – 1,19 lần) hiện nằm ngang bằng với mặt bằng chung của VPBank, MB và Techcombank (quanh 1,1 – 1,3 lần). Tuy nhiên, xét về P/E, cổ phiếu HDB đang giao dịch quanh mức 5,4 – 5,8 lần, thấp hơn đáng kể so với Techcombank (7,4 – 8,1 lần) và VPBank (5,5 – 6,9 lần) – phản ánh tâm lý chiết khấu của thị trường trước áp lực trích lập dự phòng và sự chậm lại của tăng trưởng lợi nhuận ngắn hạn.

Các thương vụ tăng vốn có giúp cải thiện?

Sau khi hoàn tất hai đợt phát hành cổ phiếu trả cổ tức và cổ phiếu thưởng với tổng tỉ lệ 30% vào tháng 10-2026 (nâng vốn điều lệ lên hơn 65.068 tỉ đồng), định giá cổ phiếu HDB trên sàn HOSE đã điều chỉnh về vùng P/B khoảng 1,17 – 1,19 lần và P/E khoảng 5,4 – 5,8 lần, tiệm cận với mặt bằng chung của các ngân hàng tư nhân lớn như VPBank, MB và thấp hơn đôi chút so với mức định giá của Techcombank. Hiện tại, tâm điểm chú ý của nhà đầu tư đang dồn vào hai kế hoạch huy động vốn tiếp theo.

Cụ thể, đầu tháng 11-2026, HDS đã chốt giá chào bán lần đầu ra công chúng (IPO) ở mức 38.900 đồng/cổ phiếu cho gần 121,8 triệu cổ phiếu, dự kiến huy động hơn 4.737 tỉ đồng và đưa định giá sau phát hành lên khoảng 47.400 tỉ đồng (tương đương 1,8 tỉ USD, gấp khoảng 3 lần giá trị sổ sách tại ngày 30-9-2026). HDBank dự kiến tiếp tục nắm giữ khoảng 81% vốn sau IPO. Dù mở ra dư địa tăng trưởng mảng cho vay ký quỹ và ngân hàng đầu tư cho HDS, mức định giá IPO này được giới phân tích nhận định là khá cao so với các công ty chứng khoán đầu ngành niêm yết, nên khả năng tạo hiệu ứng định giá lại ngay lập tức cho ngân hàng mẹ còn cần thêm thời gian kiểm chứng.

Về kế hoạch chào bán riêng lẻ tối đa 700 triệu cổ phiếu, heo Nghị quyết Đại hội đồng cổ đông năm 2026, HDBank có phương án chào bán riêng lẻ tối đa 700 triệu cổ phiếu (tương đương khoảng 10,8% - 12% vốn điều lệ) nhằm nâng vốn điều lệ lên mức 72.069 tỉ đồng. Việc HDBank chưa ghi nhận các khoản lợi nhuận đột biến trong quý 3 cho thấy tiến trình đàm phán và hoàn tất thương vụ tăng vốn chiến lược nhiều khả năng sẽ rơi vào giai đoạn cuối năm 2026 hoặc chuyển sang năm 2027.

Giới phân tích nhận định, HDBank vẫn sở hữu nền tảng tăng trưởng tín dụng thuộc nhóm tốt nhất hệ thống nhờ dư địa room ưu đãi, tỉ lệ an toàn vốn (CAR) hợp nhất duy trì ở mức cao 13,9% và hệ sinh thái khách hàng đặc thù.

Dù vậy, trong giai đoạn chuyển giao cuối năm 2026, cổ phiếu HDB cần thêm thời gian để hấp thụ các áp lực về chi phí vốn, trích lập dự phòng và chờ đợi thời điểm chín muồi của các thương vụ tăng vốn nhằm tạo động lực bứt phá mới.

UYÊN NGUYÊN