Câu chuyện nông nghiệp hôm nay
Tiêu thụ cà phê châu Á sắp vượt châu Âu?
Theo lãnh đạo Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO), châu Á có thể sớm vượt châu Âu, trở thành thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất thế giới.
Thị trường tiêu thụ cà phê đang dịch chuyển về châu Á
Thị trường cà phê toàn cầu đang chứng kiến sự thay đổi đáng kể về cơ cấu tiêu thụ giữa các khu vực. Trong khi những thị trường truyền thống tại châu Âu có xu hướng giảm thị phần, châu Á nổi lên như một động lực tăng trưởng quan trọng, với dân số đông, nhu cầu ngày càng lớn và những thay đổi trong thói quen sử dụng cà phê.

Chia sẻ tại Hội nghị Cà phê Quốc tế Việt Nam 2026 (VICO 2026), bà Vanúsia Nogueira, Giám đốc Điều hành Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO), cho biết một trong những nhận định chưa chính xác về thị trường hiện nay là cho rằng tiêu thụ cà phê toàn cầu đã ngừng tăng trưởng.
Theo bà, thực tế tiêu thụ cà phê thế giới vẫn tiếp tục gia tăng, thậm chí tốc độ tăng còn cao hơn tốc độ tăng dân số toàn cầu. Dù mức tăng trưởng đã chậm lại so với trước đây, xu hướng mở rộng nhu cầu vẫn được duy trì.
“Giai đoạn 2010 - 2025, thị phần tiêu thụ cà phê tại châu Phi, Trung Mỹ, Bắc Mỹ và Nam Mỹ ít biến động, còn châu Âu giảm từ khoảng 26 - 27% xuống còn 21%. Ngược lại, châu Á và khu vực Australasia ghi nhận mức tăng đáng kể, từ 19% lên 27% tổng tiêu thụ cà phê toàn cầu”, bà Vanúsia Nogueira nói và nhận định ở hiện tại châu Âu hiện vẫn là thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất nhưng chỉ trong vài năm tới, châu Á sẽ vượt châu Âu.
Theo Giám đốc Điều hành ICO, một trong những yếu tố tạo dư địa tăng trưởng cho thị trường châu Á là dân số tiếp tục gia tăng. Điều này đồng nghĩa số lượng người có khả năng tiếp cận và tiêu thụ cà phê sẽ còn mở rộng trong những năm tới.
Bên cạnh châu Á, Trung Đông và châu Phi cũng được ICO xác định là những khu vực có tiềm năng tăng trưởng đáng chú ý. Đối với châu Phi, bà Nogueira cho rằng khu vực này có thể đóng vai trò quan trọng trong tương lai ngành cà phê, không chỉ ở hoạt động sản xuất mà còn ở thị trường tiêu dùng.
Cụ thể, cùng với sự phát triển kinh tế, người dân tại nhiều quốc gia châu Phi đang dần tiếp cận cà phê như một sản phẩm tiêu dùng trong nước, thay vì chủ yếu xem đây là mặt hàng phục vụ xuất khẩu.
Người tiêu dùng trẻ đang thay đổi thị trường
Không chỉ mở rộng về quy mô, thị trường cà phê còn thay đổi về cách thức tiêu dùng, đặc biệt dưới tác động của thế hệ trẻ.
Theo bà Vanúsia Nogueira, Gen Z không đơn thuần là nhóm khách hàng của tương lai mà đã trở thành một lực lượng quan trọng trong số những người mới tham gia thị trường cà phê.

Khác với các thế hệ trước, nhóm người tiêu dùng này chú trọng sự tiện lợi, khả năng cá nhân hóa và những trải nghiệm đồ uống mới.
Xu hướng cà phê pha sẵn, đồ uống tiện lợi, đồ uống có công dụng bổ sung và các sản phẩm kết hợp nhiều nguyên liệu đang mở ra những cách tiếp cận mới cho ngành cà phê.
Đặc biệt, nếu trước đây người tiêu dùng chủ yếu lựa chọn cà phê đen hoặc cà phê sữa, hiện nay cà phê có thể được kết hợp với nước cam, sữa dừa, nước dừa và nhiều nguyên liệu khác.
“Nếu cà phê được pha với nước cam, sữa dừa, nước dừa hay bất kỳ nguyên liệu nào khác thì cũng không sao. Điều quan trọng là người tiêu dùng vẫn đang sử dụng cà phê”, bà Nogueira chia sẻ.
Bà cho rằng ngành cà phê cần tìm hiểu, thích ứng với sở thích của người tiêu dùng trẻ, thay vì chỉ nhìn nhận sản phẩm qua những cách thưởng thức truyền thống.
Song song với sự thay đổi trong cách pha chế, cà phê hòa tan cũng tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường.
Theo lãnh đạo ICO, đây thường là sản phẩm giúp người tiêu dùng tại những thị trường mới lần đầu tiếp cận cà phê. Ngay cả tại các thị trường đã phát triển, nhu cầu cà phê hòa tan vẫn được duy trì nhờ tính tiện lợi và chất lượng sản phẩm ngày càng cải thiện.
Đáng chú ý, theo bà Nogueira, Việt Nam đã vượt Brazil từ năm 2025 để trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới về xuất khẩu cà phê hòa tan. Bà đánh giá cao chiến lược tăng năng lực sản xuất và sử dụng sản phẩm này để tiếp cận các thị trường của Việt Nam.
Một xu hướng khác được ICO ghi nhận là người tiêu dùng đang chuyển một phần nhu cầu uống cà phê từ bên ngoài về gia đình. Nguyên nhân do giá cà phê tăng trong khi thu nhập tại nhiều quốc gia không theo kịp lạm phát khiến người tiêu dùng cân nhắc chi phí. Chính vì thế, thay vì mua một ly cà phê tại quán, họ có thể lựa chọn mua cà phê đóng gói hoặc cà phê túi lọc để pha tại nhà và sử dụng cùng gia đình.

Việt Nam cần mở rộng thị trường ở nội địa
Trước sự dịch chuyển của thị trường thế giới, bà Vanúsia Nogueira cho rằng Việt Nam không chỉ có cơ hội từ hoạt động xuất khẩu mà còn nhiều dư địa phát triển tiêu thụ cà phê trong nước.
Theo bà, nếu so sánh với những quốc gia sản xuất cà phê như Brazil hay Ethiopia, thị trường nội địa Việt Nam vẫn còn khả năng mở rộng đáng kể.
“Việt Nam đang tiêu thụ cà phê, nhưng hoàn toàn có thể tiêu thụ nhiều hơn nữa. Nếu so sánh với các quốc gia sản xuất như Brazil hay Ethiopia, cơ hội mở rộng thị trường nội địa của Việt Nam còn rất lớn”, bà nhận định.
Thúc đẩy tiêu thụ nội địa không chỉ nhằm gia tăng quy mô thị trường mà còn có ý nghĩa đối với việc duy trì cân bằng cung cầu.
Nếu các quốc gia sản xuất tiếp tục mở rộng diện tích hoặc gia tăng sản lượng nhưng không có thêm người tiêu dùng, thị trường có thể đối mặt với áp lực giảm giá.
Vì vậy, cùng với tìm kiếm thị trường xuất khẩu mới, việc khuyến khích người dân sử dụng cà phê nhiều hơn là yếu tố quan trọng đối với sự phát triển ổn định của ngành.
Bà Vanúsia Nogueira, Giám đốc Điều hành Tổ chức Cà phê Quốc tế