Chuyện làm ăn

Từ những chuyến xe máy rong ruổi chào hàng từng ký cà phê đến việc xây dựng mô hình hữu cơ đạt chuẩn quốc gia và vươn tầm quốc tế, câu chuyện của người sáng lập thương hiệu Vương Thành Công là bản hòa tấu của nghị lực, tư duy đổi mới và tình yêu trọn vẹn với nông sản Tây Nguyên.

Ngã rẽ từ đống đổ nát và triết lý "làm chín nghề để tìm một nghề cho chín"

Sinh ra tại Thanh Hóa và lập nghiệp trên vùng đất đỏ ba zan Đắk Lắk, Lê Văn Vương bước chân vào đời với chuyên môn kỹ thuật xây dựng được rèn giũa từ nền tảng kỷ luật quân đội. Năm 2011, khi đang là một chủ thầu công trình xây dựng, những biến động khách quan đã giáng một đòn mạnh vào công việc kinh doanh của anh. Thiếu kinh nghiệm quản trị tài chính, non kém trong điều hành, anh đối mặt với thua lỗ nặng nề và thất bại hoàn toàn trong lĩnh vực mình từng đặt trọn kỳ vọng.

Thế nhưng, trong biến cố, anh nhận ra bài học: “Có chuyên môn chưa đủ, làm chủ bắt buộc phải có tư duy quản trị và khả năng thích ứng”. Sống giữa thủ phủ cà phê, chứng kiến cảnh người nông dân “được mùa mất giá, được giá mất mùa”, trăn trở lớn bắt đầu nhen nhóm trong anh: Tại sao nông sản mình tốt, bà con chịu thương chịu khó mà giá trị nhận lại chưa xứng đáng?

Tin rằng cà phê không chỉ là thức uống mà còn là cầu nối gắn kết con người. Năm 2012, anh quyết định rẽ hướng. Khi nghe bạn bè nhắc nhở “Một nghề cho chín còn hơn chín nghề”, anh mỉm cười đáp lại: “Tôi làm chín nghề để kiếm một nghề cho chín!”. Cà phê chính là nghề thứ mười ấy – một canh bạc lớn mà anh đánh đổi bằng cả phần đời còn lại.

Hành trình lội ngược dòng: Từ ly cà phê say khét lẹt đến ông chủ thương hiệu

Ít ai biết vị CEO của Vương Thành Công thuở ban đầu là một "tấm chiếu mới" đúng nghĩa với cà phê: anh không uống được cà phê đen, buộc phải pha thật nhiều sữa mới qua cổ họng. Hiểu rằng không thể kinh doanh một sản phẩm mình hoàn toàn mù tịt, anh bắt đầu học lại từ con số không.

Vì chưa quen caffeine, những ngày đầu thử nếm, pha chế khiến anh say nhừ tử, thao thức trắng đêm. Anh lặn lội ra Đà Nẵng, thụ giáo người thầy Hoàng Anh Vũ, thậm chí chấp nhận đi làm thuê cho các cơ sở chế biến trên địa bàn để tích lũy thực chiến và vốn liếng. Ngày 15/4/2015, Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Vương Thành Công chính thức ra đời.

Khởi nghiệp tại "thánh địa" Buôn Ma Thuột với nguồn vốn mỏng và thương hiệu vô danh là một thử thách khắc nghiệt. Anh rong ruổi khắp nơi trên chiếc xe máy cũ, chào bán từng ký cà phê. Giữa áp lực cơm áo gạo tiền, anh tự đặt ra một nguyên tắc: “Khi nào bán được hàng, tôi mới cho phép mình ăn trưa”. Không ít lần đói lả đến tận 5 giờ chiều hay những đêm ôm gối khóc vì thua lỗ, muốn bỏ cuộc không dưới năm lần.

Những nỗ lực của anh dần được đền đáp, những vị khách đầu tiên tại Ea Kar đã đón nhận sản phẩm của anh. “Họ không chỉ mua cà phê, họ đã trao niềm tin và giữ lại một ước mơ sắp đổ vỡ”, anh xúc động nhớ lại.

Người chọn "đường khó"

Nhận thấy cạnh tranh bằng giá rẻ là ngõ cụt, anh Vương quyết định bước lên nấc thang cao hơn: chất lượng và sự minh bạch. Đầu năm 2017, giữa lúc canh tác truyền thống còn đang chiếm thế thượng phong, anh mạnh dạn chuyển đổi 1,4 ha sang mô hình hữu cơ.

Đó là một quyết định táo bạo, đối mặt với vô vàn rủi ro do thiếu kiến thức và sự hoài nghi từ thị trường. Bám trụ lấy các chuyên gia nông nghiệp, anh xây dựng quy trình canh tác "6 không": Không thuốc bảo vệ thực vật hóa học, không thuốc diệt cỏ, không phân bón hóa học, không nước tưới ô nhiễm, không chất kích thích sinh trưởng và không giống biến đổi gen. Tháng 3/2021, mô hình chính thức nhận chứng nhận hữu cơ tiêu chuẩn Việt Nam.

Không giữ thành quả cho riêng mình, anh kéo người nông dân cùng đi trên con đường ấy. Đến nay, doanh nghiệp đã thiết lập vùng nguyên liệu liên kết rộng khoảng 700 ha với 5 hợp tác xã và 13 hộ dân. Để thuyết phục bà con bỏ thói quen cũ, Vương Thành Công áp dụng chính sách cộng giá từ 15.000 - 20.000 đồng/kg so với giá thị trường cho những hộ tuân thủ quy trình hữu cơ. Đồng thời, công ty ứng trước vật tư, phân bón không tính lãi và bao tiêu đầu ra.

Từ hạt cà phê chín mọng, doanh nghiệp đẩy mạnh chế biến sâu, tạo ra hệ sinh thái đa dạng từ cà phê rang mộc, Robusta Honey, cà phê hòa tan sấy lạnh đến những sản phẩm sáng tạo độc đáo như trà hoa cà phê, trà Cascara hay bia hoa cà phê.

Lấy tri thức làm gốc, lan tỏa giá trị bằng lòng biết ơn

Không ngừng trau dồi bản thân qua hàng chục khóa học quản trị, kỹ thuật, anh Vương biến tri thức thành thứ vũ khí cốt lõi. Anh thành lập các lớp chia sẻ kiến thức VTC để chuyển giao công nghệ miễn phí cho cộng đồng, với tâm niệm: "Muốn nâng giá trị hạt cà phê Việt, trước hết phải nâng tri thức của người làm cà phê".

Trải qua hơn 11 năm hình thành và phát triển, Vương Thành Công từ một cơ sở vô danh nay đã vươn mình mạnh mẽ, đưa sản phẩm phủ sóng thị trường nội địa và xuất khẩu sang Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, châu Âu. Doanh nghiệp liên tiếp gặt hái các giải thưởng danh giá: ISO 22000:2018, OCOP quốc gia, Top 100 Thương hiệu xuất sắc châu Á (2022) và đặc biệt là Giải Bạc Du lịch có trách nhiệm khu vực Đông Nam Á (2024) với mô hình du lịch trải nghiệm "Từ vườn đến ly".

Nhìn lại chặng đường bão giông, doanh nhân Lê Văn Vương luôn giữ nguyên sự khiêm nhường và lòng biết ơn sâu sắc đối với gia đình, người bạn đời tào khang, các chuyên gia, chính quyền địa phương và những người nông dân đã đồng cam cộng khổ.

Mang trong mình khát vọng lớn, Vương Thành Công đặt mục tiêu đưa thương hiệu phủ sóng 20 quốc gia vào năm 2030 và hướng tới 80 quốc gia vào năm 2045, khẳng định vị thế cà phê đặc sản và kinh tế tuần hoàn của Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Từ một kẻ tay trắng ngã ngựa bên công trình xây dựng đến "thuyền trưởng" của một hệ sinh thái cà phê xanh, câu chuyện của Lê Văn Vương minh chứng một chân lý giản dị nhưng mãnh liệt: Thất bại chưa bao giờ là dấu chấm hết, miễn là con người ta đủ dũng khí đứng dậy, học hỏi không ngừng và chọn đi con đường tử tế.

AN KA