Chính sách
Tây Ninh phát triển kinh tế biên giới hướng đến kết nối thị trường ASEAN
Đề án “Phát triển kinh tế biên giới gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đến năm 2035, định hướng đến năm 2050” đã được UBND tỉnh Tây Ninh tổ chức hội nghị lấy ý kiến sáng ngày 20/10.
Tây Ninh muốn tận dụng lợi thế đường biên
Theo nội dung đề án, Tây Ninh có tuyến biên giới dài khoảng 369 km, tiếp giáp ba tỉnh của Vương quốc Campuchia gồm Svay Rieng, Tboung Khmum và Prey Veng. Trên địa bàn tỉnh có 19 xã biên giới, 4 cửa khẩu quốc tế, 4 cửa khẩu chính, 13 cửa khẩu phụ cùng ba khu kinh tế cửa khẩu Long An, Mộc Bài và Xa Mát.
Đây là lợi thế quan trọng để tỉnh phát triển kinh tế cửa khẩu, thương mại biên giới, công nghiệp chế biến, dịch vụ, logistics và tăng cường liên kết với các trung tâm kinh tế lớn trong nước cũng như thị trường khu vực. Đặc biệt, cửa khẩu quốc tế Mộc Bài được xác định là hạt nhân phát triển, giữ vai trò đầu mối giao thương giữa Việt Nam với Campuchia và các nước ASEAN.
Hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới của tỉnh có bước tăng trưởng đáng kể. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 3,65 tỉ USD, tăng gần 4 lần so với năm 2020. Riêng tại cửa khẩu Mộc Bài, kim ngạch xuất khẩu đạt 736,5 triệu USD, kim ngạch nhập khẩu đạt 161,3 triệu USD.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, kinh tế biên giới vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Hoạt động thương mại còn phụ thuộc lớn vào xuất nhập khẩu; tình trạng nhập siêu, năng lực logistics chưa tương xứng với tiềm năng, hạ tầng kết nối chưa đồng bộ và tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp trong khu kinh tế cửa khẩu còn thấp. Buôn lậu, gian lận thương mại cùng những vấn đề về môi trường, chất lượng nguồn nhân lực cũng đặt ra yêu cầu phải có giải pháp tổng thể, lâu dài.
Đề án đặt mục tiêu giai đoạn 2026–2030, Tây Ninh phấn đấu đưa kim ngạch xuất nhập khẩu qua biên giới đạt từ 16–20 tỉ USD, tốc độ tăng trưởng bình quân 10,5–11%/năm; tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp trong khu kinh tế cửa khẩu đạt trên 60%. Giai đoạn 2031–2035, kim ngạch xuất nhập khẩu qua biên giới phấn đấu đạt 25–32 tỉ USD, tỷ lệ lấp đầy khu công nghiệp trong khu kinh tế cửa khẩu đạt trên 80%. Để thực hiện các mục tiêu này, tỉnh định hướng phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, thương mại, logistics, thúc đẩy sản xuất và tăng cường hợp tác quốc tế.
Tây Ninh cần có quy hoạch sớm
Một trong những nội dung đáng chú ý được các đại biểu góp ý tại hội nghị là việc hoàn thiện quy hoạch, phát triển hạ tầng giao thông kết nối cửa khẩu, xây dựng hệ thống kho bãi, trung tâm logistics và nâng cao hiệu quả hoạt động của các khu kinh tế cửa khẩu được xác định là những nội dung quan trọng. Các ý kiến cũng hướng đến việc tăng cường liên kết giữa khu vực sản xuất với hoạt động xuất nhập khẩu và thị trường tiêu thụ, tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng hoạt động thương mại xuyên biên giới.
Bên cạnh đó, các đại biểu quan tâm đến yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương. Việc xác định rõ nhiệm vụ, lộ trình, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện được xem là điều kiện cần thiết để các mục tiêu của Đề án có tính khả thi. Phát triển kinh tế biên giới cũng phải gắn với quản lý chặt chẽ địa bàn, phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, bảo vệ môi trường và giữ vững quốc phòng, an ninh.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trương Thanh Liêm nhấn mạnh, phát triển kinh tế biên giới cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, gắn với quy hoạch và các chương trình, dự án liên quan. Các nhiệm vụ, giải pháp phải có trọng tâm, trọng điểm, lộ trình rõ ràng, phân công trách nhiệm cụ thể; đồng thời phát huy vai trò của doanh nghiệp và tăng cường phối hợp giữa các ngành, các cấp, địa phương.
Ông Trương Thanh Liêm đã đề nghị Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với Văn phòng UBND tỉnh cùng các sở, ngành, địa phương liên quan tổng hợp, tiếp thu các ý kiến đóng góp, tiếp tục rà soát và hoàn thiện Đề án sớm trình UBND tỉnh xem xét ban hành theo quy định. Qua đó, tạo cơ sở định hướng phát triển kinh tế biên giới đồng bộ, hiệu quả, khai thác tốt lợi thế cửa khẩu, mở rộng liên kết thương mại, từng bước đưa Tây Ninh trở thành điểm trung chuyển hàng hóa quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với Campuchia và các nước ASEAN, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống Nhân dân khu vực biên giới.
