Nông dân với cộng đồng

Rau xứ lạnh Măng Đen: Hướng sinh kế bền vững giữa đại ngàn

Giữa khí hậu se lạnh quanh năm của xã Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, những luống rau xanh mướt đang dần phủ xanh nhiều diện tích đất sản xuất.

Xã Măng Đen có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Đa số bà con địa phương vốn quen với cây lúa, cây bắp và phương thức canh tác nông nghiệp theo cách thủ công truyền thống, không cho năng suất và hiệu quả kinh tế cao.

Nhưng hiện nay, với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, nghề trồng rau đang trở thành một hướng sản xuất mới, tạo thêm việc làm, nguồn thu nhập và mở ra cơ hội để bà con từng bước cải thiện đời sống ngay trên mảnh đất quê hương.

Những phương thức canh tác hiện đại đang dần được đưa vào sản xuất, trong đó nhà màng, hệ thống tưới tự động giúp người trồng chủ động hơn trong chăm sóc và kiểm soát điều kiện sinh trưởng của cây.

Cùng với ứng dụng công nghệ, hướng sản xuất rau sạch, rau hữu cơ, không sử dụng phân hóa học cũng đang được chú trọng.

Trên địa bàn xã Măng Đen hiện có hơn 50 hộ tham gia sản xuất rau, hoa; cùng hơn 10 hợp tác xã và farm nông nghiệp có hoạt động liên quan đến sản xuất, kinh doanh.

Từ những mô hình còn nhỏ lẻ, nghề trồng rau đang từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung, hướng đến nền nông nghiệp hàng hóa có chất lượng và giá trị cao hơn. Quan trọng hơn hết là chính quyền địa phương đã có những chính sách hỗ trợ, vận động bà con tham gia hợp tác xã.

Các hợp tác xã cũng có những hỗ trợ về kỹ thuật, hướng dẫn cho đồng bào dân tộc thiểu số cách canh tác khoa học, để bà con mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất, nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế.

Rau và nông sản Măng Đen cũng có thêm cơ hội kết nối với hệ thống nhà hàng, khách sạn, khu nghỉ dưỡng và các dịch vụ du lịch trên địa bàn.

Khi được xây dựng thương hiệu, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc, những sản phẩm từ vùng đất này có thể tiếp cận những thị trường rộng hơn, tạo thêm đầu ra và nâng cao giá trị cho người trồng.

Tại những thôn có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nghề trồng rau đang tạo thêm cơ hội việc làm và thu nhập tại chỗ. Bà con có thể trực tiếp tham gia các khâu sản xuất, từ làm đất, chăm sóc đến thu hoạch, sơ chế.

Khi nông sản có đầu ra ổn định, nghề trồng rau không chỉ giúp gia đình có thêm nguồn thu mà còn góp phần tạo sinh kế lâu dài cho cộng đồng.

Từ những thửa đất từng quen với cách canh tác truyền thống, rau xứ lạnh đang mở ra một hướng sinh kế mới cho người dân Măng Đen.

Với sự đồng hành của chính quyền, sự chủ động của bà con và sự nỗ lực của những người con bản làng, những nông sản được làm ra từ vùng đất này đang góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập và từng bước nâng cao giá trị nông nghiệp địa phương.

Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao: Ngân hàng thừa tiền, chuỗi liên kết vẫn khát vốn

Giá thức ăn chăn nuôi tiếp tục tăng

Khi phụ phẩm nông nghiệp hóa tác phẩm nghệ thuật

Chương trình Tinh hoa bách nghệ sẽ tiếp tục di chuyển đến Đồng bằng sông Cửu Long và ghé tỉnh Vĩnh Long, để tận mắt xem những trang sức được chế tác từ những chiếc gáo dừa vốn được xem là phụ phẩm sau chế biến, nhiều sản phẩm thủ công mang giá trị thẩm mỹ và giá trị kinh tế đã được tạo nên.

Không còn chỉ là nguyên liệu dùng làm chất đốt hay than hoạt tính, gáo dừa hôm nay đã mang một diện mạo hoàn toàn mới khi trở thành trang sức, phụ kiện và tranh nghệ thuật, góp phần mở ra hướng khai thác hiệu quả hơn cho cây dừa.

Vĩnh Long là địa phương có nhiều vùng trồng dừa, tạo nguồn nguyên liệu dồi dào cho ngành chế biến. Sau khi lấy cơm và nước dừa, phần gáo thường ít được chú ý đến.

Tuy nhiên, bằng tư duy thiết kế và sự sáng tạo, nguồn phụ phẩm này đã được tận dụng để tạo nên những sản phẩm mang dấu ấn thủ công, vừa thân thiện với môi trường, vừa đáp ứng xu hướng tiêu dùng hướng đến các sản phẩm bền vững.

Khi thực hiện sản phẩm từ gáo dừa, các chi tiết đều cần được gia công cẩn thận để vừa giữ được vẻ đẹp tự nhiên của vân gỗ dừa, vừa đảm bảo độ bền và tính thẩm mỹ của sản phẩm.

Sau khi hoàn thiện phần gáo dừa, sản phẩm tiếp tục được kết hợp với dây da, kim loại hoặc các vật liệu trang trí khác để tạo nên nhiều mẫu vòng tay, dây chuyền, bông tai và phụ kiện với kiểu dáng đa dạng.

Không chỉ dừng lại ở trang sức, nguồn nguyên liệu từ cây dừa còn tiếp tục được nghiên cứu để phát triển thêm nhiều dòng sản phẩm mới như tranh nghệ thuật từ dừa.

Việc không ngừng sáng tạo và mở rộng danh mục sản phẩm đã góp phần nâng cao giá trị của phụ phẩm nông nghiệp, đồng thời tạo thêm nhiều lựa chọn cho người tiêu dùng.

Đã có nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ gáo dừa đạt chứng nhận OCOP, tạo nên sức bật và lan tỏa rộng hơn đến với khách hàng. Song song với việc đầu tư thiết kế, các cơ sở sản xuất cũng chú trọng xây dựng quy trình quản lý chất lượng, phát triển thương hiệu và mở rộng kênh phân phối thông qua các sàn thương mại điện tử.

Những bước đi này không chỉ giúp sản phẩm tiếp cận nhiều thị trường hơn mà còn khẳng định tiềm năng của các sản phẩm thủ công được làm từ nguyên liệu bản địa.

Việc tận dụng gáo dừa để tạo nên những sản phẩm có giá trị cao hơn còn góp phần tạo việc làm cho lao động địa phương, gia tăng hiệu quả khai thác cây dừa theo hướng chế biến sâu và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Mỗi chiếc gáo dừa sau khi hoàn thành sứ mệnh của một loại phụ phẩm lại bắt đầu một hành trình mới trong hình hài của những món trang sức và sản phẩm mỹ nghệ.

Đó không chỉ là sự sáng tạo trong thiết kế, mà còn là cách nâng cao giá trị cây dừa, giảm lãng phí tài nguyên và mở thêm cơ hội phát triển cho ngành thủ công mỹ nghệ địa phương.

Những ý tưởng mới từ những nguyên liệu quen thuộc đang góp phần viết tiếp câu chuyện về sự đổi mới, để mỗi sản phẩm đều mang theo dấu ấn của vùng đất và con người nơi đây.

THÀNH ĐÔNG