Doanh nghiệp
Bán lẻ đua mở rộng về nông thôn | Bài 1: Nội ngoại cùng tăng tốc
Với dư địa phát triển còn rất lớn, khu vực nông thôn đang trở thành điểm đến chiến lược được các doanh nghiệp bán lẻ trong và ngoài nước tăng tốc mở rộng mạng lưới.
Sức hút mới từ khu vực nông thôn
Cuối tháng 8/2026, đại siêu thị GO! Đan Phượng đã chính thức được Tập đoàn Central Retail Việt Nam đưa vào vận hành tại xã Đan Phượng (xã ngoại thành của TP. Hà Nội).
GO! Đan Phượng có diện tích hơn 3.000 m², cung cấp hơn 21.000 sản phẩm nhằm đáp ứng đa dạng nhu cầu của người tiêu dùng: từ các mặt hàng thực phẩm, nhu yếu phẩm, hàng tiêu dùng nhanh cho đến thời trang, phụ kiện, đồ gia dụng và dịch vụ ẩm thực...
Ông Olivier Langlet, Tổng Giám đốc Tập đoàn Central Retail Việt Nam cho biết, việc khai trương và đưa vào khai thác Đại siêu thị GO! Đan Phượng chính là kết quả của Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược (MoU) được ký kết giữa Vincom Retail và Central Retail Việt Nam vào tháng 5 vừa qua.
Theo ông, sự xuất hiện của GO! tại Vincom Plaza Đan Phượng sẽ giúp Central Retail Việt Nam triển khai hiệu quả chiến lược “Better for Vietnam” dựa trên ba trụ cột: thúc đẩy sản phẩm nội địa, tiên phong về chất lượng thực phẩm và trở thành nhà bán lẻ bền vững hàng đầu tại Việt Nam.
Central Retail hiện vận hành hơn 300 điểm bán tại 26 tỉnh, thành trên cả nước. Trong những năm đầu gia nhập thị trường Việt Nam, chiến lược của Central Retail không nằm ngoài công thức chung của các nhà bán lẻ ngoại: tập trung vào Hà Nội và TP.HCM - nơi có dân số thu nhập cao, nhu cầu tiêu dùng lớn và hạ tầng thương mại phát triển.
Tuy nhiên, lợi thế tại các đô thị lớn ngày càng đi kèm rào cản đắt đỏ. Giá đất và chi phí thuê mặt bằng tăng mạnh qua từng năm khiến các vị trí đắc địa trở nên khan hiếm. Chính doanh nghiệp cũng thừa nhận giá đất đắt đỏ đang là một trong những thách thức lớn nhất cho kế hoạch mở rộng.
Để vượt qua điểm nghẽn này và tìm kiếm dư địa mới, Central Retail đang đẩy mạnh chiến lược phủ sóng rộng khắp. Theo kế hoạch, trong vòng 3 - 5 năm tới, tập đoàn dự kiến rót khoảng 1,5 tỉ USD để bổ sung khoảng 50 điểm bán mới. Tính riêng đến năm 2028, Central Retail kế hoạch mở thêm 10 - 12 siêu thị GO! cùng 23 - 25 cửa hàng mini go!, nhắm tới cả các thành phố lớn lẫn những địa bàn tiềm năng tại khu vực nông thôn.
Cùng xu hướng trên, AEON Việt Nam cũng đang đẩy nhanh tốc độ mở rộng mạng lưới tại các địa phương ngoài khu vực Hà Nội, TP.HCM.
Trong lần chia sẻ với báo chí gần đây, lãnh đạo doanh nghiệp cho biết trong 2 tháng tới sẽ mở thêm 3 trung tâm thương mại lớn tại Hải Phòng, Thanh Hóa và Quảng Ninh. Trong đó, AEON Hải Dương tại phường Thạch Khôi, Hải Phòng dự kiến khai trương đầu tháng 10/2026, có vốn đầu tư gần 1.200 tỉ đồng, quy mô 35.700 m².
Tính chung năm 2026, AEON Việt Nam dự kiến mở mới 5 trung tâm thương mại và là số lượng nhiều nhất trong 12 năm vận hành bán lẻ tại Việt Nam.
Theo kế hoạch được AEON Việt Nam công bố, chỉ riêng với mô hình siêu thị, AEON đặt mục tiêu nâng số điểm bán lên 300 vào năm 2030, tăng 260 điểm so với hiện tại.
Ở nhóm doanh nghiệp nội, WinCommerce là một trong những nhà bán lẻ đang tăng tốc mạnh tại khu vực nông thôn. Theo Masan, trong 668 cửa hàng WinCommerce mở mới ròng trong 7 tháng đầu năm 2026, có 524 cửa hàng thuộc mô hình siêu thị mini nông thôn, tương đương 78,4%.
Như vậy, gần 8 trong 10 cửa hàng tăng thêm của WinCommerce nằm ở phân khúc này, cho thấy nông thôn đang trở thành một trong những địa bàn trọng tâm trong chiến lược mở rộng mạng lưới WinMart, WinMart+ và WiN.
Cùng với số lượng điểm bán, doanh thu của WinCommerce tiếp tục tăng. Theo báo cáo Masan (tập đoàn mẹ của WinCommerce) công bố, doanh thu thuần 7 tháng đầu năm 2026 của WinCommerce đạt 27.201 tỉ đồng, tăng 27,1% so với cùng kỳ; riêng tháng 7 đạt 4.209 tỉ đồng. Doanh thu tại nhóm cửa hàng hiện hữu trong 7 tháng tăng 12,8%.
Trong định hướng năm 2026, WinCommerce sẽ mở thêm 1.000 - 1.500 cửa hàng, đồng thời xác định nông thôn là địa bàn trọng tâm.
Tương tự, Bách Hóa Xanh sau gần một thập kỷ hoạt động chủ yếu tại miền Nam và miền Trung, gần đây đã chính thức gia nhập thị trường miền Bắc. Năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu trên 20% và mở mới khoảng 1.000 cửa hàng. Trong đó, khoảng 300 - 400 cửa hàng dự kiến tập trung tại các tỉnh, thành phía Bắc.
Với Saigon Co.op, sau thời gian mở rộng mạng lưới tại hầu hết các tỉnh, thành trên cả nước, đầu năm nay nhà bán lẻ này tiếp tục đưa vào hoạt động siêu thị mới tại Thủ Thừa, Tây Ninh. Trước đó, trong năm 2025, Saigon Co.op cũng mở Co.opmart thứ hai tại TP. Hải Phòng. Trong năm 2026, Saigon Co.op dự kiến phát triển thêm 100 điểm bán mới, trong đó có nhiều điểm bán tại khu vực nông thôn.
Còn nhiều dư địa phát triển
Thị trường bán lẻ Việt Nam với quy mô hơn 100 triệu dân đang chứng kiến đà tăng trưởng ấn tượng. Theo Báo cáo của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), quy mô bán lẻ hàng hóa và dịch vụ toàn quốc năm 2025 đã đạt khoảng 269 tỉ USD.
Bước sang năm 2026, đà tăng này tiếp tục được duy trì khi tổng mức bán lẻ 8 tháng đầu năm đạt hơn 5,2 triệu tỉ đồng, tăng 13,3% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, bức tranh phân bố hạ tầng lại cho thấy một khoảng trống rất lớn. Dù khu vực nông thôn là nơi sinh sống của khoảng 60% dân số cả nước, nhưng hệ thống bán lẻ hiện đại tại đây vẫn còn rất mỏng. Gần 50% trong tổng số hơn 1.500 siêu thị và trung tâm thương mại trên toàn quốc đang tập trung dày đặc tại 4 đô thị lớn là Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và Hải Phòng.
Hàng chục triệu người tiêu dùng nông thôn vì thế vẫn phụ thuộc chủ yếu vào kênh chợ truyền thống và tiệm tạp hóa nhỏ lẻ. Đây cũng là điều dễ hiểu khi các nhà bán lẻ liên tục mở rộng mạng lưới về các tỉnh trong thời gian qua.
Dưới góc nhìn chuyên gia, ông Nguyễn Anh Đức, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, cho rằng, xu hướng các nhà bán lẻ mở rộng về khu vực nông thôn trước hết thể hiện quá trình hiện đại hóa lĩnh vực bán lẻ.
Xu hướng này cũng phù hợp với quá trình đô thị hóa nông thôn, khi nhiều khu vực trước đây là nông thôn, thị trấn đang dần thay đổi và hình thành các tiêu chuẩn của đô thị.
“Trong quá trình phát triển lên đô thị, một trong những yêu cầu là phải có các điểm bán thương mại hiện đại. Trong khi đó, tại những thị trường thành thị đã phát triển lâu năm, mức độ cạnh tranh ngày càng cao, việc tìm kiếm mặt bằng phù hợp để mở thêm điểm bán mới cũng khó khăn hơn. Vì vậy, việc các nhà bán lẻ tìm đến thị trường nông thôn là một xu hướng tất yếu”, ông Đức phân tích.
Theo ông Đức, xu hướng này hiện diễn ra theo hai hướng. Một là phát triển các điểm bán có quy mô lớn, tập trung nhiều hàng hóa, nhưng số lượng không nhiều. Hướng phát triển mạnh hơn là các điểm bán quy mô nhỏ tại những khu dân cư ở nông thôn, trong đó có các khu vực trước đây thường được gọi là thị trấn.
Đáng chú ý, phần lớn các mô hình phát triển theo hướng này tập trung vào thực phẩm, từng bước thay thế một phần nguồn hàng trước đây được cung cấp qua các chợ truyền thống.
Trong dài hạn, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước dự báo giai đoạn 2026 - 2030, dù chợ truyền thống và cửa hàng tạp hóa vẫn nắm vai trò quan trọng đối với nhóm hàng thực phẩm, song người tiêu dùng nông thôn sẽ dần quen thuộc hơn với siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi.
Cơ quan này cũng khuyến cáo, khi thị trường đô thị dần bão hòa, việc mở rộng về nông thôn đòi hỏi doanh nghiệp phải lựa chọn mô hình vận hành phù hợp. Hướng đi hiệu quả hiện nay là phát triển chuỗi tạp hóa hiện đại kết nối trực tiếp với các kho phân phối vùng, giúp tối ưu chi phí để cung cấp hàng hóa đảm bảo chất lượng với giá cả ổn định.
Đồng thời, chiến lược kinh doanh phải bám sát đặc thù của người tiêu dùng nông thôn: nhạy cảm về giá, chi tiêu thận trọng và ưu tiên các chương trình khuyến mãi.
Quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam lên tới 450 tỉ USD
Theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ của Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến tăng bình quân khoảng 10 - 12%/năm. Đến năm 2030, quy mô thị trường ước đạt 11,5 - 12,5 triệu tỉ đồng, tương đương khoảng 450 tỉ USD.
Cùng với sự gia tăng về quy mô, cơ cấu thị trường được dự báo tiếp tục dịch chuyển. Kênh bán lẻ hiện đại có thể chiếm khoảng 40% tổng doanh thu bán lẻ vào năm 2030, trong khi các chuỗi siêu thị, cửa hàng tiện lợi, minimart và thương mại điện tử tiếp tục mở rộng.
Đặc biệt, dân số Việt Nam đến năm 2030 dự kiến đạt khoảng 104 triệu người. Đáng chú ý, khu vực nông thôn hiện chiếm khoảng 60% dân số và được dự báo có tốc độ tăng thu nhập nhanh hơn khu vực thành thị. Đây sẽ là dư địa lớn để doanh nghiệp bán lẻ khai thác.
Bài 2: Cơ hội cho nông sản địa phương
