Nông sản

Sân chơi EU và cuộc sàng lọc từ gốc rễ

Thị trường EU, với những quy định ngặt nghèo về hạn mức dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRLs) hay Quy định chống mất rừng (EUDR) vô hình trung đã dựng lên những bộ lọc sàng lọc khắt khe. Trong bối cảnh đó, tỷ trọng xuất khẩu rau quả sang trời Âu tiếp tục chứng kiến sự chuyển dịch mang tính chiến lược: không chỉ dừng lại ở trái tươi nguyên bản, mà đang dịch chuyển mạnh mẽ sang nhóm hàng chế biến sâu.

Bên cạnh chanh leo chiếm tỷ trọng áp đảo (khoảng 31,89 - 33,85%), bức tranh xuất khẩu còn ghi nhận sự bứt phá của xoài (gần 41,2 triệu USD), dừa (gần 35,7 triệu USD), cùng sự xuất hiện của những sản phẩm mới đầy tiềm năng như dâu tây (đạt 4,8 triệu USD, chiếm 1,4% tỷ trọng) hay dứa, thanh long, chanh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khả quan.

Hà Lan và Đức hiện đang đóng vai trò là hai cửa ngõ logistics khổng lồ, tiếp nhận phần lớn dòng nông sản Việt trước khi phân phối đi các nước. Để chen chân và giữ vững chỗ đứng tại các hệ thống bán lẻ tiêu chuẩn cao này, thị phần chanh leo và trái cây xuất khẩu không chia đều cho tất cả, mà nằm trọn trong tay những doanh nghiệp đã dày công xây dựng nền tảng từ gốc rễ.

Những doanh nghiệp xuất khẩu chanh leo nào đang dẫn đầu?

Nhắc đến hành trình vươn khơi của chanh leo Việt Nam, khó cái tên nào vượt qua được Nafoods Group (NAF). Doanh nghiệp này từ lâu đã thiết lập được vị thế độc tôn khi nắm giữ khoảng 10% tổng sản lượng chanh leo xuất khẩu trên phạm vi toàn cầu, đồng thời kiểm soát tới 60% thị phần cây giống trong nước.

Lợi thế cạnh tranh của Nafoods không nằm ở may mắn, mà đến từ mô hình khép kín toàn diện từ khâu nghiên cứu sinh học, chuyển giao quy trình canh tác sạch cho nông dân đến hệ thống nhà máy chế biến đạt chuẩn châu Âu.

Nhờ chủ động từ nguồn giống đến công nghệ chế biến sâu là từ nước ép, dịch cô đặc cho đến trái cây đông lạnh, doanh nghiệp này đã đưa sản phẩm phủ sóng rộng khắp hơn 70 quốc gia, trong đó EU luôn là trọng điểm chiến lược tận dụng triệt để đòn bẩy thuế quan từ Hiệp định EVFTA.

Bên cạnh Nafoods, Công ty Cổ phần Thực phẩm Xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO) lại chọn cho mình hướng đi dựa trên năng lực công nghệ và quy mô chế biến công nghiệp khủng.

Với năng lực xử lý lên tới gần 220.000 tấn sản phẩm mỗi năm, DOVECO vận hành một cỗ máy xuất khẩu quy mô lớn với tổng doanh thu chạm mốc hàng trăm triệu USD.

Riêng mảng chanh dây với các dòng sản phẩm nước cốt cô đặc chiếm tỷ trọng trọng yếu trong cơ cấu chiến lược của hãng, trong khi tổng lượng rau quả xuất khẩu sang EU hiện đóng góp hơn một phần ba tổng kim ngạch của toàn công ty.

Bí quyết giữ nhịp tăng trưởng của DOVECO nằm ở mạng lưới liên kết chặt chẽ với hàng vạn hộ nông dân tại các vùng nguyên liệu trọng điểm ở Tây Nguyên, Tây Bắc cùng hệ thống dây chuyền công nghệ tinh chế hiện đại nhập khẩu từ Thụy Điển, đủ sức đáp ứng những đơn hàng khổng lồ, đều đặn cho các tập đoàn bán lẻ tại Đức, Pháp hay Hà Lan.

Nằm ở phân khúc ngách nhưng không kém phần năng động là sự góp mặt của các doanh nghiệp tư nhân chuyên doanh trái cây tươi như Ameii Việt Nam hay Blue Ocean JSC.

Dù quy mô kim ngạch dừng lại ở mức vừa và nhỏ, nhóm này lại sở hữu ưu thế lớn về sự linh hoạt trong chuỗi cung ứng hàng không, kho lạnh bảo quản tiên tiến và năng lực bám sát các tiêu chuẩn bao bì khắt khe của siêu thị châu Âu để đưa thanh long, xoài, dừa, dâu tây và chanh leo tươi nguyên trái đến tận tay người tiêu dùng bản địa.

Dẫu vậy, bức tranh xuất khẩu chanh leo "leo cao" vẫn đòi hỏi các doanh nghiệp phải liên tục giải những bài toán khó. Khi EU siết chặt tần suất kiểm tra dư lượng MRLs và áp dụng các tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc ngặt nghèo, sản lượng lớn thôi là chưa đủ.

Sức sống lâu bền của thương hiệu chanh leo Việt trên thị trường quốc tế giờ đây đo lường bằng sự minh bạch của vùng nguyên liệu, uy tín trong từng lô hàng và bản lĩnh thích ứng với các tiêu chuẩn xanh của toàn cầu.

Xuất khẩu chanh leo Việt Nam tăng trưởng 300% trong 5 năm

Chanh leo: Bứt phá mạnh mẽ, hướng tới xuất khẩu tỷ đô

LIÊN CHÂU