Câu chuyện nông nghiệp hôm nay
Từ 1/9, mỗi thửa đất sẽ có một 'mã số' riêng: Nông dân cần biết gì?
Từ ngày 1/9/2026, Nghị định 326/2026/NĐ-CP về định danh địa điểm bắt đầu có hiệu lực, dữ liệu đất đai dần "số hóa".
Với nông dân, hộ sản xuất nông nghiệp, chủ trang trại và hợp tác xã, đây là bước chuyển quan trọng: tài sản của bạn sẽ từng bước được quản lý và kết nối bằng hệ thống dữ liệu đất đai.
Hiểu đúng để không hoang mang về định danh địa điểm
Theo khoản 2 Điều 2, Nghị định 326/2026/NĐ-CP, đối tượng được định danh địa điểm bao gồm thửa đất, công trình xây dựng và nhiều cấu trúc vật lý khác. Theo Điều 4, mã định danh địa điểm (ĐDĐĐ) là một dãy gồm 12 chữ số, được xác lập trong Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm.
Nói một cách dễ hiểu: bên cạnh những thông tin mà người dân đã quen thuộc như số thửa, số tờ bản đồ, địa chỉ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thửa đất sẽ được kết nối với một mã định danh số duy nhất trong hệ thống dữ liệu.
Nghị định hướng tới việc chuẩn hóa, kết nối và khai thác dữ liệu, giúp một địa điểm được nhận diện thống nhất trong các hệ thống quản lý. Việc định danh không tự nó làm thay đổi quyền sử dụng đất hợp pháp của người dân.
Đối với nông dân, điều này khá quan trọng. Một hộ có thể có nhiều thửa ruộng; đất vườn; đất trồng cây lâu năm; đất nuôi trồng thủy sản; đất làm trang trại; nhà ở và công trình trên đất.
Trong tương lai, việc quản lý các địa điểm này sẽ ngày càng dựa trên dữ liệu chính xác và khả năng kết nối giữa các hệ thống.
Đừng để dữ liệu đất đai lệch trên hệ thống
Theo Điều 5 Nghị định 326/2026/NĐ-CP, Cơ sở dữ liệu ĐDĐĐ có thể bao gồm nhiều thông tin liên quan đến địa điểm như mã định danh, địa chỉ, lối tiếp cận, tọa độ, thông tin Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nếu có; trạng thái hoạt động; thông tin chủ sở hữu, người sử dụng; các dữ liệu được kết nối từ cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Vì vậy, nông dân và chủ trang trại nên đặc biệt chú ý đến tính chính xác của hồ sơ đất đai. Đặc biệt là các trường hợp như trên giấy chứng nhận chứa thông tin cũ, trong khi đất đai đã được chuyển nhượng, thừa kế, chia tách hoặc thay đổi hiện trạng mà chưa hoàn tất thủ tục cập nhật.
Hoặc, hoặc một gia đình canh tác nhiều năm trên đất nhưng hồ sơ pháp lý, ranh giới hoặc thông tin người sử dụng đất chưa được cập nhật đầy đủ.
Có dữ liệu, người dân có thể bớt phải mang giấy tờ
Theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 326/2026/NĐ-CP, người dân đi giải quyết thủ tục hành chính sẽ không cần cung cấp thành phần hồ sơ mà thông tin trong thành phần hồ sơ đó đã có trong Cơ sở dữ liệu ĐDĐĐ.
Tuy nhiên, việc "không phải nộp lại giấy tờ” chỉ áp dụng đối với những thông tin đã thực sự có trong cơ sở dữ liệu và cơ quan có thẩm quyền có thể khai thác theo quy định.
Do đó, đừng vội bỏ hoặc hủy các giấy tờ gốc về đất. Giấy chứng nhận và hồ sơ liên quan vẫn cần được lưu giữ cẩn thận.
Làm quen với việc kiểm tra thông tin đất đai trên môi trường số
Theo quy định về khai thác dữ liệu, tổ chức và cá nhân có thể khai thác thông tin của mình trong Cơ sở dữ liệu ĐDĐĐ thông qua ứng dụng định danh quốc gia VNeID; dữ liệu công khai cũng được khai thác theo cơ chế quy định.
Theo Nghị định 326/2026/NĐ-CP, việc ĐDĐĐ được thực hiện dựa trên dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm tính kế thừa, đồng bộ và thống nhất. Mỗi địa điểm có một mã duy nhất và có tính ổn định lâu dài.
Trước đây, người dân thường quen với việc quản lý đất thông qua giấy tờ – hồ sơ – xác nhận – con dấu. Xu hướng mới là quản lý thông qua giấy tờ, dữ liệu số, mã định danh, kết nối thông tin.
Đối với nông nghiệp, điều này có thể mở ra nền tảng quan trọng cho: quản lý vùng sản xuất; quản lý trang trại; kết nối dữ liệu; phát triển nông nghiệp số; minh bạch thông tin về địa điểm sản xuất.
Đây là một thay đổi có ý nghĩa lớn đối với khu vực nông thôn. Trong thời gian tới, người dân không chỉ cần biết vị trí mảnh đất, mà còn cần nắm thông tin về thửa đất của mình đang được ghi nhận trên hệ thống. Đối với chủ trang trại, hộ sản xuất quy mô lớn hoặc hợp tác xã, kỹ năng tiếp cận dữ liệu số càng trở nên quan trọng. Một trang trại hiện đại cần quản lý tốt hồ sơ pháp lý và dữ liệu của địa điểm sản xuất.
Khi đất có nhiều công trình
Nghị định không chỉ liên quan đến thửa đất mà còn bao gồm các đối tượng là công trình kiến trúc, công trình xây dựng, kết cấu xây dựng và các cấu trúc vật lý khác thuộc danh mục định danh.
Vì vậy, với các trang trại có nhiều hạng mục, khu vực, việc quản lý thông tin địa điểm trong tương lai sẽ ngày càng có tính liên kết hơn.
