Cộng đồng
Ung thư đe dọa trực tiếp nguồn lực lao động và sự phát triển bền vững
Số ca mắc mới và tử vong ngày càng tăng đang biến căn bệnh ung thư thành một gánh nặng kinh tế - xã hội, tác động trực tiếp đến nguồn lực lao động và mục tiêu phát triển bền vững của mỗi quốc gia.
Việt Nam có khoảng 120.000 ca mỗi năm
Hoa Kỳ, mỗi năm thế giới có khoảng 19 triệu người được chẩn đoán mắc ung thư và khoảng 10 triệu người tử vong vì căn bệnh này.
Đáng chú ý, căn bệnh này đang ngày càng tác động mạnh đến nhóm dân số trong độ tuổi lao động. Trong số 10 ca tử vong sớm, ở độ tuổi 30 - 69, do các bệnh không lây nhiễm thì khoảng 4 ca liên quan đến bệnh tim mạch và 3 ca do ung thư.
Cùng với quá trình chuyển đổi kinh tế - xã hội và thay đổi mô hình bệnh tật, ung thư đang dần trở thành một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu ở nhóm tuổi này tại nhiều quốc gia.
Tại Việt Nam, bức tranh cũng không nằm ngoài xu hướng đó.
Theo số liệu GLOBOCAN được dẫn tại hội nghị, Việt Nam hiện có khoảng 120.000 ca ung thư mắc mới mỗi năm. Tính trên 100.000 dân, có khoảng 151 người mắc mới và 106 người tử vong.
Ung thư hiện là nguyên nhân gây tử vong sớm đứng thứ hai tại Việt Nam, chỉ sau bệnh tim mạch. Có một con số cũng đáng lưu ý, Việt Nam đứng khoảng thứ 101/185 quốc gia về tỷ lệ mắc mới nhưng lại đứng thứ 50/185 về tỷ lệ tử vong. Khoảng cách này cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở số người mắc bệnh mà còn ở khả năng phát hiện sớm, tiếp cận điều trị và kiểm soát bệnh trong thời gian dài.
Nếu không có những chiến lược phòng ngừa hiệu quả, số ca ung thư mới tại Việt Nam được dự báo có thể tăng 60 - 70% vào năm 2050.
Bởi đằng sau những con số ấy không chỉ là những hồ sơ bệnh án hay những giường bệnh ngày càng quá tải. Đó còn là những người đang ở tuổi lao động phải rời khỏi công việc để điều trị; những gia đình phải dành một phần lớn thu nhập cho chi phí y tế; những người chăm sóc phải tạm dừng công việc; và một nguồn lực xã hội đáng kể bị kéo ra khỏi quá trình sản xuất.
Vì thế, nó đang trở thành vấn đề của cả nền kinh tế và xã hội chứ không còn là câu chuyện riêng lĩnh vực y tế.
Nghịch lý của những tiến bộ y học
Điều đáng nói là trong khi gánh nặng ung thư ngày càng lớn thì y học cũng đang đạt được những bước tiến chưa từng có.
Các phương pháp chẩn đoán ngày càng chính xác. Điều trị ung thư ngày càng được cá thể hóa. Y học chính xác, cùng những tiến bộ trong phẫu thuật và xạ trị mở ra thêm nhiều cơ hội sống cho người bệnh. Ngày càng có nhiều bệnh nhân ung thư được điều trị hiệu quả, thậm chí khỏi bệnh hoàn toàn.
Tại Việt Nam, trình độ chẩn đoán và điều trị ung thư cũng đang từng bước tiếp cận những tiến bộ của thế giới. Nhiều kỹ thuật điều trị hiện đại đã được triển khai ngay trong nước, giúp người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến mà trước đây phải ra nước ngoài.
Nhưng có một nghịch lý vẫn tồn tại: y học đang từng bước đạt được những tiến bộ vượt bậc thì số người mắc ung thư và số người tử vong vẫn chưa giảm, thậm chí còn có chiều hướng gia tăng.
Chuyển từ “điều trị ung thư” sang "kiểm soát ung thư”
Với tỷ lệ mắc và tử vong còn cao, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải chuyển mạnh từ tư duy “điều trị ung thư” sang “kiểm soát ung thư”.
Điều đó đòi hỏi sự tham gia của nhiều lĩnh vực, từ y tế, giáo dục, truyền thông đến chính sách dân số, môi trường và an sinh xã hội. Cùng với nâng cao năng lực điều trị, cần tăng cường giáo dục sức khỏe, kiểm soát các yếu tố nguy cơ, khuyến khích lối sống lành mạnh, ưu tiên các chương trình sàng lọc phù hợp và bảo đảm người dân có thể tiếp cận dịch vụ y tế ngay từ tuyến cơ sở.
Đó cũng là một trong những lý do Hội nghị khoa học phòng chống ung thư thường niên Huế lần thứ 14 được tổ chức, trở thành một diễn đàn để các chuyên gia trong nước và quốc tế cùng nhìn lại những tiến bộ mới trong điều trị, đồng thời trao đổi về những vấn đề rộng hơn của công tác phòng chống ung thư.
Hội nghị quy tụ hơn 600 đại biểu, trong đó có hơn 30 chuyên gia, báo cáo viên và giảng viên quốc tế đến từ nhiều tổ chức, trung tâm và trường đại học uy tín như Hiệp hội Ung thư lâm sàng Hoa Kỳ (ASCO), Quỹ Toàn cầu về Ung thư, Tổ chức Tình nguyện viên Y tế Hải ngoại (Health Volunteers Overseas - HVO), Liên đoàn Chăm sóc trẻ em châu Á,…
Trong khuôn khổ hội nghị có 12 phiên CME (đào tạo y khoa liên tục), tập trung vào những vấn đề đang được quan tâm trong phòng chống và điều trị ung thư như xu hướng điều trị mới, chăm sóc người bệnh tại nhà, y học chính xác, quản lý ung thư đa chuyên khoa, những tiến bộ trong xạ trị, chăm sóc giảm nhẹ và thực hành điều dưỡng ung thư.
Từ ngày 19 - 21/8/2026, Bệnh viện Trung ương Huế phối hợp với Trường Đại học Y Dược Huế tổ chức Hội nghị khoa học phòng chống ung thư thường niên Huế lần thứ 14.
Đây là một trong những hội nghị chuyên ngành quan trọng thuộc chương trình hoạt động hằng năm của Hội Ung thư Việt Nam, là nơi gặp gỡ, trao đổi chuyên môn của các chuyên gia giàu kinh nghiệm trong nước và quốc tế, đồng thời giới thiệu những tiến bộ mới trong phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị ung thư tại Việt Nam.
