Người quê tôi

Lượt đấu vòng Top 14 của chương trình Top Chef Việt Nam 2026 mùa 4 vô cùng căng thẳng với các thí sinh. Đó chính là cuộc đua kỹ năng về lửa với chiếc đồng hồ: 30 phút chia nhỏ từng giây!

30 phút cân não

Ở một khung giờ khốc liệt như 30 phút cho một món khai vị, áp lực lớn nhất không nằm ở kỹ thuật chế biến. Nó nằm ở bài toán: Làm sao để thổi trọn vẹn câu chuyện di sản và nguyên liệu bản địa vào một đĩa ăn nhỏ gọn, khi thời gian trôi qua trong chớp mắt?

Và trong không khí căng thẳng ấy, Nguyễn Châu Thùy Trang, Tổng bếp trưởng điều hành của Almanity, Hội An Resort & Spa, được Ban giám khảo công nhận là người nổi lửa đầu tiên. Bếp lửa của khán phòng rực cháy bừng lên mùa 4 Top Chef Việt Nam, bởi đó là chef nữ chứ không phải chef nam giới!

Món đưa Trang vào top đỉnh, chính là chả gà đá cuội.

Chị bồi hồi nhớ lại: “10 phút đầu vừa giải phóng nguyên liệu, tôi vừa định hình ý niệm về món ăn của chình mình. Khi tiếng còi vang lên, thay vì vội vã bật bếp, tôi dành 30 giây đầu tiên gom trọn suy nghĩ để định hình cấu trúc đĩa ăn. Món khai vị bản địa đòi hỏi sự tinh tế, gọn gàng, nhưng phải bùng nổ hương vị ngay từ miếng cắn đầu tiên”.

Cứ vậy mà đôi tay nhỏ bé ấy nhanh chóng sơ chế các nguyên liệu đặc trưng miền Trung. Chị sắp xếp từng cọng rau rừng, từng lớp nguyên liệu, lột tả hết bản sắc món ăn dân dã thành 1 món khai vị ở bạc tiệc 5 sao.

Và món chả gà đá cuội của vùng Quế Sơn- Quảng Nam đã đưa nữ đầu bếp vào Top 10 của kỳ 4 Top Chef Việt Nam.

“Nghề bếp chọn tôi”

Nhắc về con đường đến với nghề bếp, Chef Nguyễn Châu Thùy Trang, nghệ danh là Jane Nguyễn, chỉ cười và nói: “Nghề bếp nó chọn tôi, đâu phải muốn theo là theo đâu. Tổ chọn đó!”.

Thùy Trang sinh ra ở Sài Gòn, quê gốc tại quận 8. Năm 15 tuổi, chị từng bươn chải mưu sinh bên chảo dầu nóng, bán chuối chiên nơi góc phố gần nhà. Đó cũng là nguồn gốc của biệt danh “Trang Chuối Chiên” gắn với chị trong một thời gian dài.

Cá ủ chua: Khi chiếc hủ nhựa...bức tử một di sản ẩm thực

Giải mã sức quyến rũ của ẩm thực đường phố

Từ một cô gái trẻ với công việc mưu sinh bình dị ấy, cuộc đời Thùy Trang bắt đầu rẽ sang một hướng khác: nghề nhiếp ảnh tự do. Ở lĩnh vực mới mẻ khác hẳn cái chảo dầu chiên chuối ấy, Trang đã làm nên câu chuyện với rất nhiều giải thưởng, từ câu chuyện kể của chị về các trẻ em đường phố Việt Nam.

Những bức ảnh cùng các dự án cho trẻ em của Thùy Trang đã đưa chị đến các diễn đàn thanh niên thế giới, Hàn Quốc, Thái Lan, rồi đến Mỹ. Khoảng những năm đầu 2000, câu chuyện chị từng được báo chí ghi nhận. Tháng 5/2002, khi vừa 17 tuổi, Trang được mời sang Mỹ dự triển lãm ảnh Nghệ thuật tuổi thơ.

Sau chuyến đi Mỹ, một tình cờ trong đời ập đến...

Nói là tình cờ đến với nghề, nhưng thật sự, trước khi trở thành một đầu bếp chuyên nghiệp, Trang đã có một “người thầy” đặc biệt trong gia đình: cha chị.

Trang kể: “Cha tôi từng làm công việc “anh nuôi” trong quân đội và thường nấu tiệc trong những dịp lễ lạc của gia đình. Tôi đi theo cha, phụ việc, rồi dần bị cuốn vào cách nêm nếm và hương vị món ăn. Món ăn đầu tiên tôi học từ cha là lẩu mắm miền Tây”.

Có lẽ chính từ căn bếp gia đình ấy, tình yêu với hương vị Việt được gieo vào một cô gái trẻ. Sau này, khi bước vào môi trường bếp chuyên nghiệp, Thùy Trang tiếp tục học hỏi, nghiên cứu và mở rộng thế giới ẩm thực của mình.

Chị đi làm việc tại các khách sạn lớn ở Singapore, rồi Thái Lan, trở về Sài Gòn trước khi đến với Đà Nẵng. Một cuộc phỏng vấn qua Skype với một người sếp Pháp khi chị đang ở Thái Lan, đã đưa chị đến thành phố biển này.

Năm 2009, Thùy Trang bay về Việt Nam, rồi ra Đà Nẵng làm việc. Từ đó đến nay, Đà Nẵng trở thành nơi chị gắn bó với nghề, với những vùng đất, nguyên liệu và món ăn miền Trung.

Trở về với nông sản quê nhà

Hành trình nghề nghiệp của Thùy Trang không chỉ gói trong một căn bếp.

Chị từng làm việc trong những môi trường quốc tế, nơi tiếng Anh gần như trở thành ngôn ngữ làm việc hằng ngày. Những năm tháng ở Singapore, Thái Lan, rồi quá trình làm việc tại các nhà hàng, khách sạn tiêu chuẩn cao giúp chị tiếp cận nhiều cách tổ chức, vận hành và tư duy ẩm thực hiện đại.

Nhưng càng đi xa, chị càng muốn quay về với những gì gần gũi nhất. Đó là nông sản Việt. Đó là những món ăn mà nhiều người Việt biết nhưng chưa chắc thế giới đã biết. Đó là những nguyên liệu nằm trong đời sống thường nhật, đôi khi mộc mạc đến mức người ta không nghĩ chúng có thể xuất hiện trong một bàn tiệc cao cấp.

Chị muốn thay đổi điều đó. “Mục tiêu của tôi là phải gắn liền với nông sản Việt Nam”, chị nói. Xa hơn, nữ đầu bếp mong muốn trở thành một đại sứ của ẩm thực Việt, một người kết nối nông sản với bàn ăn thế giới. Khát vọng ấy được chị mang vào hành trình tại Top Chef Việt Nam 2026.

Để có mặt trong căn bếp chính thức của chương trình, Thùy Trang phải đi qua quá trình tuyển chọn từ Top 100 xuống Top 40 rồi Top 14 và mới đây nhất là Top 10. Với chị, mỗi vòng thi không đơn thuần là cuộc cạnh tranh giữa những đầu bếp, mà còn là cơ hội kể một câu chuyện về Việt Nam bằng món ăn.

Đưa phở sắn Quế Sơn vào Top Chef Việt Nam 2026

Nếu phở đã trở thành một đại diện quen thuộc của ẩm thực Việt Nam trên thế giới, Thùy Trang muốn đi tiếp một bước nữa. Chị muốn thế giới biết đến phở sắn Quế Sơn, cao lầu Hội An, mì Quảng Đà Nẵng và nhiều món ăn bản địa khác.

Trong đó, phở sắn Quế Sơn là một dấu ấn mà chị nhắc đến với niềm tự hào. Theo chia sẻ của nữ đầu bếp, chị đã đưa phở sắn vào bàn ăn theo phong cách fine dining, góp phần giúp một sản phẩm vốn rất gần gũi với đời sống địa phương có một diện mạo mới. Đằng sau món ăn ấy không chỉ là kỹ thuật của người đầu bếp. Đó còn là câu chuyện về vùng đất, nguyên liệu và ký ức.

“Bây giờ là mọi cái mình phải tiếp tục để đưa những món ăn truyền thống đã thất truyền của Việt Nam lên cho mọi người được biết và được dùng trong những bữa tiệc quốc tế”, Thùy Trang chia sẻ. Với chị, một món ăn bản địa chỉ thật sự bước ra thế giới khi người ta không chỉ biết tên, mà còn có thể thưởng thức nó trong những không gian ẩm thực quốc tế.

Bởi vậy, chị muốn Hội An được biết đến không chỉ bởi phố cổ, mà còn bởi cao lầu. Đà Nẵng không chỉ là một điểm đến du lịch, mà còn có những món ăn đủ sức kể câu chuyện về vùng đất. Quế Sơn không chỉ có một sản phẩm địa phương, mà có thể góp mặt trong những bàn tiệc hiện đại.

Từ nông trại đến bàn ăn thế giới

Điều đáng chú ý trong câu chuyện của Thùy Trang là chị không nhìn nông sản Việt chỉ dưới góc độ nguyên liệu. Với chị, thực phẩm xanh, thực dưỡng, trà, thảo dược và những giá trị bản địa đang mở ra một hướng đi mới cho ẩm thực. Như trà, theo chị, không chỉ để uống mà có thể được ứng dụng vào món ăn. Trang tâm sự, chị dự định đưa sâm bố chính của đồng bào A Lưới, vùng Huế vào những sáng tạo tiếp theo.

Tư duy ấy cho thấy một hướng tiếp cận rộng hơn: đầu bếp không chỉ chế biến nguyên liệu mà còn có thể trở thành cầu nối giữa nông dân, vùng nguyên liệu, văn hóa bản địa và người thưởng thức. Thùy Trang gọi đó là hành trình kết nối “từ nông trại đến bàn ăn”, nhưng đích đến không dừng ở Việt Nam. Đó phải là bàn ăn quốc tế, trong những nhà hàng, khách sạn và sự kiện ẩm thực lớn.

Trong hình dung của chị, tương lai của ẩm thực Việt không chỉ nằm ở những món đã nổi tiếng. Phở, gỏi cuốn hay bún chả đã có vị trí nhất định trong nhận thức quốc tế. Chặng đường tiếp theo là làm sao để những món ăn vùng miền ít được biết đến hơn có cơ hội bước ra ngoài biên giới.

Giữ niềm đam mê ẩm thực Việt cho thế hệ mai sau

Có một điểm đặc biệt trong hành trình của Thùy Trang: chị không chỉ muốn làm nghề, mà còn mải miết truyền nghề.

Chị từng mở những chương trình dành cho trẻ em tìm hiểu về nghề bếp như Summer Kids, Summer Kitchen Adventurer ở Đà Nẵng. Trang nói, không nhất thiết các bé tham gia chương trình sẽ trở thành đầu bếp, mà chị mong muốn biến việc các trẻ tiếp xúc với căn bếp thành một kỹ năng sống, và một cách để trẻ hiểu hơn về văn hóa gia đình. Để các con hiểu giá trị của việc tự nấu ăn, từ đó chúng mới biết những món ăn của ông bà, cha mẹ và biết trân trọng nguyên liệu quê hương...

***

Từ chảo dầu của cô gái bán chuối chiên năm nào đến những căn bếp chuyên nghiệp, từ Sài Gòn - TPHCM đến những hành trình quốc tế, qua Singapore, Thái Lan..,Thùy Trang đã đi một chặng đường dài. Nhưng càng đi xa, Trang càng muốn trở về. Trở về với lẩu mắm miền Tây cha từng nấu. Trở về với phở sắn Quế Sơn, cao lầu Hội An, mì Quảng Đà Nẵng. Trở về với trà, với sâm bố chính, với những nông sản bình dị nhưng đăm đắm trong đó là câu chuyện của đất và người.

DIỄM CHI