Nông sản có mã số vùng trồng vẫn chưa đủ để xuất sang Trung Quốc
Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định, với các thị trường như Trung Quốc, Hoa Kỳ hay Hàn Quốc, mã số chỉ có giá trị sau khi được cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu thẩm định và công nhận.
Mã số vùng trồng (MSVT) trong nước chỉ là điều kiện cần
Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP về đơn giản hóa thủ tục hành chínhMSVT và mã số cơ sở đóng gói diễn ra ngày 4/8, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Huỳnh Tấn Đạt cho biết, việc được cấp MSVT trong nước chưa phải là điều kiện đủ để xuất khẩu nông sản.
Theo ông Đạt, MSVT phục vụ xuất khẩu luôn gắn với quy định kiểm dịch thực vật và điều kiện nhập khẩu riêng của từng quốc gia.
Hiện các nước nhập khẩu đang áp dụng hai cơ chế công nhận MSVT.
Nhóm thứ nhất gồm Trung Quốc, Hoa Kỳ, Malaysia, Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc. Với nhóm này, cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu sẽ trực tiếp xem xét, phê duyệt hoặc công nhận mã số trên cơ sở hồ sơ kỹ thuật, kiểm tra trực tuyến hoặc cử đoàn chuyên gia sang kiểm tra thực địa.
Phía Việt Nam chỉ thực hiện việc rà soát, lập hồ sơ và gửi danh sách đề nghị, còn quyền quyết định cuối cùng thuộc về nước nhập khẩu. Vì vậy, một vùng trồng đã có mã số trong nước nhưng chưa hoàn tất quy trình đánh giá của phía đối tác thì vẫn chưa được phép xuất khẩu.
Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Australia, New Zealand, Chile và Thái Lan áp dụng cơ chế linh hoạt hơn khi cơ bản chấp nhận danh sách mã số do Việt Nam xác nhận, sau đó thực hiện hậu kiểm hoặc giám sát trong quá trình nhập khẩu.
Tuy nhiên, theo Cục trưởng Huỳnh Tấn Đạt, dù thủ tục công nhận đơn giản hơn, các thị trường này vẫn kiểm soát rất chặt việc duy trì điều kiện vùng trồng, an toàn sinh học và khả năng truy xuất nguồn gốc. Điều đó cho thấy MSVT không phải là "giấy phép chung" để xuất khẩu sang mọi thị trường.
Nghị quyết 36 chuyển mạnh từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm"
Cũng tại hội nghị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP của Chính phủ về đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với MSVT và mã số cơ sở đóng gói.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, nghị quyết thể hiện quyết tâm đẩy mạnh phân cấp, cải cách thủ tục hành chính và đổi mới phương thức quản lý theo hướng chuyển mạnh từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm".
Xem thêm: Mã số vùng trồng: Chiến dịch '30 ngày đêm', cắt giảm 50% giấy tờ
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Nghị quyết 36 xác lập nguyên tắc quản lý dữ liệu vùng trồng theo phương châm "đúng, đủ, sạch, sống", đồng thời kết nối trực tiếp với hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia.
Quy định mới yêu cầu người đăng ký phải khai báo rõ thị trường xuất khẩu ngay từ đầu để cơ quan chuyên môn áp dụng đúng quy trình kỹ thuật và tiêu chí của từng nước, tránh tình trạng áp dụng sai quy định dẫn đến bị từ chối thông quan.
Việc quản lý theo hướng này cũng giúp địa phương duy trì giám sát vùng trồng, doanh nghiệp chủ động kế hoạch xuất khẩu theo tiến độ được nước nhập khẩu công nhận mã số, còn người sản xuất nâng cao uy tín và giá trị nông sản.
Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh mục tiêu của Nghị quyết 36 là nâng cao sức cạnh tranh, xây dựng thương hiệu chung cho nông sản Việt và tạo môi trường hành chính minh bạch, thông thoáng cho người dân, doanh nghiệp. Bộ kỳ vọng việc triển khai đồng bộ tại 34 tỉnh, thành sẽ góp phần giúp nông sản Việt mở rộng thị trường xuất khẩu theo hướng bền vững.
