Nông nghiệp thế giới tuần qua: ‘Siêu El Niño’ thử sức nguồn cung
Căng thẳng tại Biển Đen đe dọa dòng chảy ngũ cốc, trong khi “Siêu El Niño” gia tăng rủi ro thời tiết. Mỹ và EU cũng siết các vấn đề liên quan đến nông nghiệp.
Khủng hoảng chuỗi cung ứng lương thực tại Biển Đen leo thang
Căng thẳng tại Biển Đen đang gây thêm sức ép lên nông nghiệp toàn cầu. Cụ thể là nguồn cung ngũ cốc. Ukraine đã hạ dự báo xuất khẩu ngũ cốc niên vụ 2026/2027 từ 43 triệu xuống 38 - 40 triệu tấn. Nước này đang tìm tuyến vận chuyển thay thế qua Moldova. Tuyến đường sắt mới có thể vận chuyển 4,5 triệu tấn mỗi năm.
Rủi ro cũng gia tăng với nguồn cung từ Nga. Ngày 12/8, Ukraine tấn công cảng Novorossiysk, một đầu mối xuất khẩu ngũ cốc quan trọng của Nga. Hai cảng ngũ cốc lớn phải dừng hoạt động. Giá lúa mì kỳ hạn Chicago sau đó tăng khoảng 3%.
Ngày 13/8, Ukraine đề xuất hai bên ngừng tấn công các mục tiêu dân sự trên Biển Đen. Đề xuất được chuyển tới Nga qua một bên thứ ba.
Tuy nhiên, Nga bác bỏ ý tưởng này vào ngày 14/8. Việc các cảng của cả hai nước liên tục bị tấn công đang làm tăng nguy cơ gián đoạn dòng chảy ngũ cốc quốc tế.
Nguồn cung lớn giúp thế giới tăng sức chống chịu trước ‘Siêu El Niño’
Hệ thống lương thực toàn cầu đang có sức chống chịu tốt hơn trước một đợt El Niño đặc biệt mạnh. Reuters ngày 11/8 cho biết tồn kho nông sản thế giới đang ở gần mức kỷ lục.
Ấn Độ hiện nắm lượng gạo dự trữ tương đương hơn một năm xuất khẩu toàn cầu. Trung Quốc sở hữu gần một nửa lượng tồn kho lúa mì thế giới. Tồn kho dầu cọ cũng đang ở gần mức cao lịch sử.
Nguồn cung còn được củng cố bởi các nước xuất khẩu mới. Xuất khẩu đậu tương của Brazil đã tăng hơn 13 lần kể từ niên vụ 1997/1998. Nga xuất khẩu 48 triệu tấn lúa mì năm ngoái, so với khoảng 1 triệu tấn năm 1997/1998.
Tuy nhiên, rủi ro thời tiết vẫn lớn. El Niño được dự báo mạnh thêm trong quý IV và đầu năm 2027. Khô hạn đã ảnh hưởng đến cây trồng tại Ấn Độ, Đông Nam Á và Australia.
Mỹ đối mặt sức ép kiểm soát an toàn nông sản nhập khẩu từ Mexico
Khả năng kiểm soát an toàn nông sản nhập khẩu của Mỹ đang chịu nhiều sức ép. Một cuộc điều tra của Reuters ngày 13/8 chỉ ra những hạn chế trong hệ thống giám sát thực phẩm từ Mexico.
Các đợt bùng phát Cyclospora liên quan đến sản phẩm của Taylor Farms đã khiến hơn 6.300 người mắc bệnh và hai người tử vong. Trong khi đó, lực lượng nhân sự của FDA đã giảm khoảng 22% so với năm 2024. Việc cắt giảm nhân sự ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kiểm tra thực phẩm ở nước ngoài.
Cùng ngày, Mỹ thông báo khôi phục đầy đủ hoạt động kiểm tra bơ tại bang Michoacán của Mexico. Hoạt động này từng bị gián đoạn do lo ngại về an ninh của nhân viên USDA.
Mexico đã triển khai khoảng 1.500 binh sĩ và thành viên Vệ binh Quốc gia để tăng cường an ninh. Michoacán là trung tâm sản xuất bơ lớn và giữ vai trò quan trọng trong nguồn cung cho thị trường Mỹ.
Mỹ hạ dự báo năng suất ngô, đậu tương giữa thời tiết bất lợi
Triển vọng vụ ngô và đậu tương Mỹ suy yếu khi thời tiết tại nhiều vùng sản xuất trở nên bất lợi. Báo cáo WASDE ngày 12/8 của USDA dự báo năng suất ngô đạt 180,7 giạ/mẫu. Mức này thấp hơn dự báo 183 giạ/mẫu trong tháng 7.
Năng suất đậu tương được USDA dự báo ở mức 52,7 giạ/mẫu, giảm từ 53 giạ/mẫu tháng trước. Trong khi đó, mô hình của DTN đưa ra con số thấp hơn đáng kể. Năng suất ngô được ước tính chỉ 178,5 giạ/mẫu, còn đậu tương đạt 52,1 giạ/mẫu.
Thời tiết là một trong những rủi ro lớn với mùa vụ. Mưa lớn, lũ lụt, mưa đá và gió mạnh đã xuất hiện tại nhiều khu vực sản xuất.
Tại Bắc Dakota, điều kiện cây trồng tiếp tục xấu đi. Trước đó, tỷ lệ ngô được đánh giá tốt hoặc xuất sắc tại bang này đã giảm 13 điểm phần trăm, xuống 37%.
Kế hoạch Một Sức khỏe được gia hạn đến năm 2029
Bốn tổ chức quốc tế đã thống nhất gia hạn Kế hoạch Hành động Chung về Một Sức khỏe đến năm 2029. Kế hoạch ban đầu được triển khai trong giai đoạn 2022 - 2026.
Liên minh gồm FAO, UNEP, WHO và Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH). Việc gia hạn nhằm duy trì phối hợp giữa các lĩnh vực y tế, thú y, nông nghiệp và môi trường.
Kế hoạch tập trung vào những rủi ro có mối liên hệ giữa sức khỏe con người, động vật và hệ sinh thái. Các ưu tiên gồm kiểm soát bệnh lây truyền từ động vật sang người và tăng cường an toàn thực phẩm. Kháng kháng sinh cũng là một lĩnh vực trọng tâm.
Giai đoạn kéo dài đến năm 2029 sẽ ưu tiên đưa cách tiếp cận Một Sức khỏe vào chính sách quốc gia. Các tổ chức cũng muốn tăng khả năng triển khai ở cấp địa phương.
Mục tiêu dài hạn là giảm rủi ro dịch bệnh và củng cố khả năng chống chịu của hệ thống nông nghiệp, y tế và môi trường.
