Giá lương thực tăng cao giữa những bất ổn của nông nghiệp toàn cầu
Giá lương thực thế giới lên mức cao nhất hơn ba năm. Xung đột, thời tiết cực đoan và chi phí nhiên liệu tiếp tục gây sức ép lên sản xuất, thương mại nông sản toàn cầu.
FAO cảnh báo nguy cơ xuất hiện làn sóng lạm phát lương thực mới
Thế giới có thể đối mặt một làn sóng lạm phát lương thực mới từ cuối năm 2026. Cảnh báo được đưa ra bởi chuyên gia kinh tế trưởng của FAO - Maximo Torero.
Theo Reuters, xung đột tại Iran và Ukraine đang đẩy chi phí nông nghiệp tăng cao. Giá dầu, nguồn cung phân bón và tình trạng thiếu diesel đều gây thêm sức ép.
FAO cho biết giá hàng hóa thường mất khoảng 3 - 6 tháng để truyền dẫn sang giá thực phẩm. Vì vậy, tác động có thể rõ hơn vào cuối năm và trong năm 2027.
Tại Mỹ, nông dân trồng chín loại cây chủ lực có thể lỗ 32 tỷ USD vào năm 2027. Con số này được tính trong trường hợp không có hỗ trợ liên bang.
Australia cũng dự báo sản lượng cây trồng vụ đông giảm 21%. Giá nhiên liệu, phân bón và nguồn vật tư thiếu ổn định là những nguyên nhân chính.
Giá lương thực thế giới lên mức cao nhất hơn ba năm
Giá lương thực thế giới tăng trong tháng 7 và lên mức cao nhất hơn ba năm. Theo FAO, chỉ số giá lương thực đạt 131,1 điểm.
Mức này tăng từ 130,3 điểm trong tháng 6. Đây cũng là mức cao nhất kể từ tháng 1/2023.
Ngũ cốc là nhóm đóng góp lớn vào đà tăng. Chỉ số giá ngũ cốc tăng 3,4% so với tháng trước. Riêng giá lúa mì quốc tế tăng 5,8%.
Rủi ro gián đoạn xuất khẩu tại Biển Đen gây sức ép lên thị trường. Nắng nóng tại các vùng sản xuất lớn cũng ảnh hưởng triển vọng mùa vụ.
Chỉ số giá dầu thực vật tăng 2%. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 6/2022. Giá đường cũng tăng 5,6% do lo ngại thời tiết tại châu Âu và châu Á.
Ngược lại, giá thịt giảm 2,8%. Chỉ số giá sữa giảm 0,7% trong tháng 7.
Nắng nóng gây thiệt hại lớn cho nông nghiệp châu Âu
Nắng nóng kéo dài đang gây sức ép lên sản xuất ngũ cốc tại nhiều nước châu Âu. Pháp và Anh nằm trong nhóm chịu ảnh hưởng rõ nhất.
Tại Pháp, triển vọng vụ ngô đã giảm mạnh sau nhiều đợt nắng nóng. Hiệp hội Coceral hạ dự báo sản lượng ngô EU xuống 52,7 triệu tấn.
Đây là mức thấp nhất kể từ năm 2007. Riêng sản lượng ngô Pháp có nguy cơ xuống dưới 8 triệu tấn.
Trước đó, ngành ngô Pháp dự báo sản lượng giảm 30%, còn khoảng 9,5 triệu tấn. Dự báo này còn có thể tiếp tục bị điều chỉnh giảm.
Tại Anh, vụ ngũ cốc có thể tồi tệ nhất kể từ khi có số liệu năm 1984. Sản lượng ngũ cốc và hạt dầu có thể mất tới 2,5 triệu tấn.
Tổng sản lượng hiện được dự báo khoảng 19,5 triệu tấn. Nông dân Anh có thể mất tới 390 triệu bảng doanh thu.
El Niño có thể đẩy thêm 49 triệu người vào cảnh thiếu lương thực
Một đợt El Niño mạnh có thể làm trầm trọng thêm tình trạng mất an ninh lương thực toàn cầu. Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc đưa ra cảnh báo ngày 5/8.
Theo WFP, có 81% khả năng El Niño sắp tới đạt cường độ rất mạnh. Đây có thể là một trong những đợt mạnh nhất kể từ năm 1950.
Nếu kịch bản xấu xảy ra, thêm khoảng 49 triệu người có thể rơi vào mất an ninh lương thực cấp tính. Nam Phi, Trung Mỹ và một số khu vực Nam Mỹ nằm trong nhóm rủi ro cao.
Riêng tại miền Nam châu Phi, số người chịu ảnh hưởng có thể tăng khoảng 75%. Khu vực này có thể có thêm hơn 12 triệu người thiếu lương thực.
Hạn hán và lượng mưa thất thường là những rủi ro chính. Áp lực còn gia tăng bởi xung đột và nguồn tài trợ nhân đạo suy giảm.
Ukraine tìm tuyến xuất khẩu ngũ cốc thay thế
Xuất khẩu ngũ cốc Ukraine đang gặp trở ngại lớn tại các cảng Biển Đen. Các cuộc tấn công của Nga đã làm gián đoạn hoạt động quanh Odesa.
Trong gần hai tuần, không có tàu nào cập các cảng trong khu vực. Ukraine phải chuyển hàng sang đường sắt, đường bộ và sông Danube.
Tuy nhiên, các tuyến thay thế có năng lực hạn chế. Sớm nhất cuối tháng 8, hệ thống này mới đạt mức vận hành tương đối ổn định.
Ngay cả khi đó, công suất chỉ bằng khoảng 50 - 55% các cảng Biển Đen. Chi phí vận chuyển cũng tăng thêm 45 - 50 USD mỗi tấn.
Hơn 30 triệu tấn ngũ cốc và hạt dầu có nguy cơ không thể xuất khẩu. Con số tương đương khoảng một nửa lượng xuất khẩu dự kiến năm nay.
Ukraine ước tính ngành nông nghiệp có thể thiệt hại từ 1,5 - 3 tỷ USD.
Khủng hoảng diesel gây sức ép lên sản lượng dầu cọ Đông Nam Á
Thu hoạch dầu cọ tại Malaysia và Indonesia đang bị gián đoạn bởi vấn đề nhiên liệu. Đây là hai nước sản xuất dầu cọ lớn nhất thế giới.
Tại Sabah và Sarawak, giá diesel không trợ cấp đã tăng gần 120%. Hai bang này chiếm 43,9% sản lượng dầu cọ thô Malaysia năm 2025.
Nông dân trước đây thu hoạch khoảng 2 - 2,5 đợt mỗi tháng. Hiện nhiều hộ chỉ còn thực hiện 1 - 1,5 đợt.
Nếu tình trạng kéo dài, năng suất dầu cọ tại Sarawak có thể giảm 15 - 20%.
Tại Sumatra của Indonesia, nguồn diesel khan hiếm từ giữa tháng 7. Khu vực này chiếm khoảng 55% sản lượng dầu cọ của Indonesia.
Giá dầu cọ kỳ hạn Malaysia đã tăng hơn 15% trong năm nay. Việc thu hoạch gián đoạn có thể tiếp tục gây sức ép lên nguồn cung.
Nông dân Indonesia chuyển từ cao su sang cọ dầu
Diện tích cao su tại Indonesia đang giảm nhanh khi nông dân chuyển sang cọ dầu. Lợi nhuận và thiếu lao động là hai nguyên nhân chính.
Diện tích cao su đạt 3,78 triệu ha vào năm 2021. Đến năm 2026, con số này ước còn 3,13 triệu ha.
Như vậy, diện tích đã giảm 17% trong vòng 5 năm. Sản lượng cũng giảm từ hơn 3 triệu xuống khoảng 2 triệu tấn.
Riêng tại Nam Sumatra, khoảng 500.000ha cao su có thể đã chuyển sang cọ dầu.
Cao su cần từ 5 - 7 năm trước khi bắt đầu mang lại thu nhập. Cây cũng phải được cạo mủ thường xuyên và phụ thuộc nhiều vào lao động có kỹ năng.
Trong khi đó, giá dầu cọ được hỗ trợ bởi nhu cầu biodiesel. Hiệu quả kinh tế cao hơn đang thúc đẩy nông dân chuyển đổi.
Ngành sản xuất lốp xe có thể chịu ảnh hưởng từ xu hướng này. Khoảng 50% cao su tự nhiên Indonesia hiện được ngành lốp xe sử dụng.
