Nông nghiệp quy mô lớn ở Đà Nẵng: Từ 'đòn bẩy' cơ chế 300 tỷ đến những cánh đồng xanh tuần hoàn
Sở hữu quỹ đất nông nghiệp rộng mở sau hợp nhất nhưng lại đối mặt với bài toán sản xuất nhỏ lẻ, TP. Đà Nẵng đang tạo ra bước ngoặt tái cơ cấu bằng tư duy kinh tế chuỗi và tuần hoàn. Không còn hỗ trợ dàn trải, bộ khung chính sách mới giai đoạn 2026–2030 vừa tung ra "cú hích" ngân sách tối thiểu 300 tỷ đồng/năm, vừa thiết lập ngưỡng quy mô tối thiểu để buộc người nông dân bước ra khỏi mảnh ruộng manh mún, bắt tay cùng hợp tác xã và doanh nghiệp kiến tạo nền nông nghiệp xanh.
Từ những mảnh ghép tuần hoàn trên vùng đất mới
Ở vùng gò đồi xã Tam Mỹ, nơi những vạt keo lai thường xuyên gãy đổ mỗi mùa mưa bão, người nông dân đang bắt đầu làm quen với màu xanh mới của 400 bầu tre ngọt và lục trúc. Không cần xuống giống lại sau mỗi vụ, loại cây bản địa được nâng cấp kỹ thuật này vừa giữ đất, phủ xanh vùng đồi kém hiệu quả, vừa mở ra sinh kế bền vững từ măng tươi đến nguyên liệu làm sản phẩm OCOP.
Cách đó không xa, tại xã Thăng Phú, bài toán môi trường và thu nhập lại được giải theo vòng tròn khép kín: gần 248 con chồn hương được nuôi kết hợp với các ao cá nước ngọt cho sản lượng 20 tấn/năm. Phụ phẩm của vật nuôi này trở thành nguồn dinh dưỡng cho đối tượng khác, giúp nông dân tiết kiệm tài nguyên và thu về hàng trăm triệu đồng. Trong khi đó, tại phường Quảng Phú, những tấm pin mặt trời công suất lớn đã vươn lên bên bờ ao Ông Nhạn, thay thế lưới điện truyền thống để vận hành hệ thống bơm tưới tiết kiệm chi phí và giảm phát thải.
Những chuyển động từ Tam Mỹ, Thăng Phú đến Trà Leng, Trà Liên hay Quảng Phú không phải là những thí điểm rời rạc. Đó là lát cắt sinh động cho thấy nông nghiệp Đà Nẵng sau khi hợp nhất đang rũ bỏ lối mòn canh tác tự phát để chuyển sang khai thác đúng lợi thế thổ nhưỡng, lấy kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn làm trục xoay.

Thiết lập "luật chơi" quy mô lớn để xóa thế manh mún
Sau hợp nhất, Đà Nẵng sở hữu một không gian nông nghiệp giàu tiềm năng với hơn 60.290ha đất lúa, gần 58.700ha cây hàng năm và hơn 82.360ha cây lâu năm. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP ngành nông nghiệp bình quân 6,1%/năm trong giai đoạn 2026–2030, thành phố không thể tiếp tục đi bằng những bước chân nhỏ lẻ.
Một khung chính sách đồng bộ được thiết lập nhằm thay thế các cơ chế cũ trước đây. Thông qua Nghị quyết số 17/2026/NQ-HĐND với nguồn lực dự kiến tối thiểu 300 tỷ đồng/năm từ ngân sách sự nghiệp, kết hợp cùng Quyết định số 4792/QĐ-UBND ban hành tháng 10/2026, Đà Nẵng đã chính thức định hình "luật chơi" mới cho 5 nhóm sản phẩm ưu tiên: trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, bò sát và động vật lưỡng cư.

Điểm đột phá của chính sách nằm ở cách đặt điều kiện: thành phố sẵn sàng hỗ trợ tới 70% – 100% chi phí giống và vật tư thiết yếu, nhưng chỉ giải ngân cho các dự án đạt ngưỡng quy mô tối thiểu – như 100ha/vụ đối với lúa thương phẩm, 2ha/vụ với rau củ quả, 5ha cây ăn quả, 3ha thủy sản ao hồ hay 500 con lợn thịt.
Quy định này được tính trên toàn dự án thay vì từng hộ đơn lẻ. Đây chính là "cây gậy và củ cà rốt" đầy tính toán: muốn chạm tay vào nguồn vốn hỗ trợ lớn, nông hộ nhỏ lẻ buộc phải tập hợp lại dưới mái nhà chung của hợp tác xã (HTX) hoặc ký hợp đồng liên kết trực tiếp với doanh nghiệp.
HTX làm "nhạc trưởng", doanh nghiệp dẫn dắt đầu ra
Thực tế đã chứng minh, ở đâu HTX đóng tốt vai trò hạt nhân liên kết, ở đó bài toán "được mùa mất giá" được hóa giải. Nhìn lại chặng đường gần trăm dự án liên kết trước đây từng huy động được hơn 366 tỷ đồng vốn xã hội hóa, những mô hình đi trước đang trở thành hình mẫu để nhân rộng.
Tại HTX Nông nghiệp Phú Mỹ, việc tổ chức lại 4ha rau củ quả theo chuẩn VietGAP để đưa thẳng vào hệ thống siêu thị Co.opMart và các cửa hàng thực phẩm sạch đã giúp doanh thu của đơn vị nhảy vọt từ 3 tỷ lên 4 tỷ đồng mỗi năm. Còn tại xã Điện Bàn Tây, HTX Nông nghiệp Điện Hồng 1 lại chọn lối đi chuyên sâu khi bắt tay với các tập đoàn giống cây trồng lớn để sản xuất 20ha hạt giống lúa lai F1. Nhờ tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật và điều chỉnh lịch thời vụ tránh rét, lợi nhuận của xã viên đạt mức trên 140% so với trồng lúa thương phẩm truyền thống.
Tiếp nối mạch chảy đó, hàng loạt vùng nguyên liệu tập trung đang tiếp tục được định hình. Tại Tam Mỹ, cánh đồng mẫu 10ha lúa đang được canh tác đồng bộ theo phương châm "1 phải, 5 giảm" dưới sự cầm tay chỉ việc của kỹ sư Tập đoàn Giống cây trồng Thái Bình. Ở vùng cao Trà Leng, chuỗi giá trị cây cau cũng được thiết lập nhằm tạo sinh kế giảm nghèo bền vững cho đồng bào địa phương.
Khi dòng vốn 300 tỷ đồng mỗi năm bắt đầu thẩm thấu qua những tiêu chuẩn quy mô chặt chẽ, cùng sự nhập cuộc bài bản của bộ ba "Nhà nước – Doanh nghiệp – Hợp tác xã", bức tranh nông nghiệp Đà Nẵng giai đoạn 2026–2030 đang dần hiện rõ diện mạo: hiện đại hơn trong tư duy, xanh hơn trong phương thức canh tác và bền vững hơn trên từng nấc thang giá trị.


