Nhiều điểm mới từ chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026 - 2030
Việc định hình chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026-2030 theo Nghị định số 351/2025/NĐ-CP không chỉ nâng mức thu nhập sàn mà còn mở rộng các thước đo về dịch vụ xã hội cơ bản, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ trong công cuộc xóa đói giảm nghèo bền vững.
Trong giai đoạn 2027-2030, các tiêu chí nghèo sẽ không chỉ dựa vào số tiền kiếm được, mà còn tính đến việc người dân bị thiếu hụt những dịch vụ thiết yếu nào trong cuộc sống.
Nâng thu nhập, siết tiêu chí
Năm 2026 được xác định là năm bản lề, đóng vai trò chuyển tiếp. Các địa phương trên cả nước sẽ tiếp tục áp dụng chuẩn nghèo của giai đoạn cũ, đồng thời chuẩn bị kỹ lưỡng các điều kiện từ ngày 1/9/2026 để thực hiện song song việc rà soát theo cả hai chuẩn. Mục tiêu cốt lõi là đảm bảo mọi chính sách an sinh được tiếp nối liền mạch, không làm gián đoạn quyền lợi của người dân trước khi bước hẳn sang giai đoạn áp dụng chuẩn mới từ ngày 1/1/2027.
Theo đó, điểm cốt lõi của chuẩn nghèo đa chiều mới (áp dụng chính thức từ năm 2027) nằm ở sự điều chỉnh tăng tương xứng với sự phát triển kinh tế - xã hội, giúp phản ánh sát thực hơn đời sống của người dân.
Tiêu chí thu nhập được nâng lên rõ rệt. cụ thể khu vực nông thôn ngưỡng thu nhập bình quân đầu người từ 2,2 triệu đồng/người/tháng trở xuống.
Khu vực đô thị, ngưỡng thu nhập bình quân đầu người từ 2,8 triệu đồng/người/tháng trở xuống.
Định nghĩa hộ nghèo và hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo mới
Việc xác định hộ nghèo, cận nghèo một lần nữa được tiếp cận đa chiều và căn cứ sát hơn vào sự phát triển của đời sống kinh tế xã hội.
Theo đó, hộ nghèo là những hộ gia đình có mức thu nhập đạt ngưỡng chuẩn nói trên đồng thời bị thiếu hụt từ 3 chỉ số đo lường tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản trở lên.
Hộ cận nghèo là hộ có mức thu nhập không vượt quá ngưỡng quy định, nhưng mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản nằm ở mức dưới 3 chỉ số.
Không chỉ đơn thuần nhìn vào "tiền túi", chuẩn nghèo giai đoạn 2027-2030 tiếp tục kiên định với phương pháp tiếp cận đa chiều, đo lường sự thiếu hụt thông qua 6 chiều dịch vụ xã hội cơ bản với hệ thống chỉ số toàn diện hơn.
Chiều việc làm, được đo lường qua chỉ số việc làm và tỷ lệ người phụ thuộc trong hộ gia đình.
Chiều y tế, việc đánh giá thông qua thẻ bảo hiểm y tế và tình trạng dinh dưỡng của trẻ em.
Chiều giáo dục, được tiếp cận ở góc độ xem xét trình độ giáo dục của người lớn và tình trạng đến trường đúng độ tuổi của trẻ em.
Chiều nhà ở được thực hiện ở việc kiểm tra chất lượng nhà ở (tránh nhà tạm, dột nát) và diện tích nhà ở bình quân đầu người.
Chiều thông tin, thể hiện ở việc cập nhật xu thế số hóa với chỉ số sử dụng dịch vụ viễn thông và dịch vụ số cơ bản.
Chiều nước sinh hoạt, vệ sinh và môi trường bao gồm nguồn nước sạch, nhà tiêu hợp vệ sinh và giải pháp xử lý rác thải tại chỗ.
Đột phá từ phân cấp và số hóa quản lý
Bên cạnh việc đổi mới tiêu chí, công tác thực thi chính sách giảm nghèo cũng bước sang một trang mới nhằm tối ưu hóa thời gian cho người dân.
Chủ tịch UBND cấp xã chính là người có thẩm quyền phê duyệt danh sách hộ nghèo, cận nghèo và hộ thoát nghèo tại địa phương. Sự phân cấp này gắn liền với tiến trình chuyển đổi số mạnh mẽ khi Văn phòng Điều phối Trung ương đang gấp rút hoàn thiện phần mềm rà soát tích hợp trực tiếp trên điện thoại thông minh. Thay vì những chồng sổ sách ghi chép thủ công dễ xảy ra sai sót, nay mọi dữ liệu đều được số hóa, minh bạch hóa và liên thông chính xác.
