Ngôi chùa Lào nơi miền núi thiêng biên giới
Từ Lao Bảo, con đường sang Vát Phu Lam Đen-sạ-vẳn (Sê Pôn, Savannakhet, Lào) không xa. Những ngọn đồi nối nhau, những bản làng thấp thoáng bên đường, lẫn vào đó là ánh vàng từ những ngôi chùa.
Nhịp sống vùng biên dường như cũng chậm hơn. Lòng người cũng tĩnh lặng hơn.
Dấu ấn tâm linh nơi biên cương
Xe chúng tôi chạy xuyên qua những bản làng người Lào. Giữa màu xanh của núi rừng Trường Sơn, một pho tượng Phật sơn vàng nổi bật trên đỉnh đồi dần hiện rõ trong lớp sương mờ.
“Chùa kia à?”, ông Thông hỏi.
Chuyến đi này, ông cùng vợ và các con từ Huế lần đầu đến Lao Bảo, Quảng Trị. Đến cửa khẩu, ông nói với tôi một câu rất giản dị:
“Đã đi đến đây rồi thì sang bên kia biên giới cho biết”. Tôi hiểu điều đó.
Vậy là các thành viên trong gia đình ông lần đầu bước qua biên giới, sang Vát Phu Lam Đen-sạ-vẳn. Ngôi chùa trên đỉnh đồi trở thành điểm dừng chân của họ trên đất Lào.
Cả gia đình bước qua cổng chùa với lòng thành kính. Đã bao lần bước qua những cánh cổng chùa Việt, nhưng lần này đặt chân tới một ngôi chùa Lào làm lòng ai cũng cảm thấy nao nao như lần đầu làm một việc gì đó.
Ngay lối lên là đôi rắn thần Naga nằm hai bên bậc cấp. Những thân rắn uốn lượn theo các bậc đá, đầu vươn cao, tạo vẻ uy nghiêm đặc trưng của kiến trúc chùa Lào.
Không ai nói nhiều. Họ lần lượt bước lên những bậc cấp dẫn tới khuôn viên chùa.
Càng lên cao, tiếng xe dưới đường càng nhỏ lại. Bỏ lại sau lưng những mệt mỏi, ồn ã của dòng đời. Những công trình mang đậm kiến trúc Phật giáo Nam tông hiện ra trước mắt. Trên đỉnh đồi, pho tượng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni sơn vàng nổi bật giữa trời biên cương.
Phóng tầm mắt, ngay dưới chân đồi là những bản làng người Lào nằm lẩn khuất cùng màu xanh núi rừng.
Nơi đất - trời gặp nhau
Đó là Vát Phu Lam Đen-sạ-vẳn (hay còn được biết đến với tên gọi Densavan Pagoda), ngôi chùa nằm giữa vùng núi biên giới Sê Pôn.
Theo thạc sĩ Trần Hải, một chuyên gia tiếng Lào, trong ngôn ngữ Lào cổ, tên gọi của chùa là sự giao hòa giữa thiên nhiên và tâm linh. “Vát” là chùa, “Phu Lam” là ngọn núi đẹp màu nhiệm, còn “Đen-sạ-vẳn” là miền đất thiên đường.
Cái tên ấy, vì thế, gợi lên hình ảnh một ngôi chùa giữa núi rừng, nơi đất trời và lòng người gặp nhau trong sự bình yên.
Lần về gốc tích chùa, theo người dân địa phương, nơi đây trước kia chỉ là một thảo am nhỏ, đìu hiu nơi dốc núi. Từ năm 1992, chùa bắt đầu được đầu tư xây dựng với quy mô lớn hơn do công đức phát nguyện của nhiều người dân và dần có diện mạo như ngày nay.
Từ sân chùa nhìn xuống, có thể thấy con sông Sê Pôn chầm chậm chảy và con đường dẫn về phía cửa khẩu xa tít tắp. Ngay đối diện là Ka Rôn, khu chợ biên giới từng rất quen thuộc với người Việt qua lại Lao Bảo và Đen-sạ-vẳn, cách cửa khẩu khoảng 1,5 km.
Khu chợ nằm lặng lẽ bên bản Ka Rôn. Nhiều thế hệ người Việt từng biết đến nơi này trong những ngày giao thương sầm uất, nhộn nhịp, rồi chứng kiến khu chợ dần trở nên thưa vắng. Ngôi chùa và pho tượng Phật vàng trên đỉnh đồi vẫn ở đó, nhìn xuống vùng biên qua những đổi thay của thời gian.
Chốn gửi gắm bình yên
Ông Thông cùng các thành viên trong gia đình lần lượt thắp hương, lễ Phật.
Lúc này, câu chuyện riêng của gia đình mới được ông kể.
Vợ chồng người con trai ông lấy nhau đã nhiều năm. Lần này sang, hai vợ chồng cũng muốn ghé chùa, thành kính trước Đức Phật và cầu mong những điều tốt lành đến với gia đình.
Hai người đứng trước Đức Phật lâu hơn những thành viên khác.
Không ai nói thêm điều gì. Có những mong ước không cần nói thành lời.
Nhưng ngôi chùa nơi miền núi thiêng này không chỉ có những lời cầu nguyện bình an của khách thập phương. Nhiều năm qua, nơi đây còn mang một sứ mệnh thầm lặng và thiêng liêng: là nơi lưu cữu hài cốt những liệt sĩ quân tình nguyện Việt Nam được quy tập từ rừng sâu đất nước bạn Lào.
Trước ngày làm lễ hồi hương về đất Mẹ, các anh nằm lại trước gian chánh điện thanh tịnh này một đêm. Một đêm cuối cùng giữa nghĩa tình của người dân Lào, trước khi sáng hôm sau bước qua biên giới để trở về quê hương.
Ông Thông lặng im nghe câu chuyện.
Những ngày lễ, Tết, nơi đây cũng là điểm đến của nhiều người Việt sang chùa Phu Lam Đen-sạ-vẳn. Họ ghé chùa, tìm hiểu những nét văn hóa của người Lào. Vào những dịp có nghi lễ Su-khuấn, du khách có thể được các nhà sư buộc những sợi chỉ màu vào cổ tay, gửi gắm lời chúc bình an, may mắn.
Rời chùa, nhiều người còn ghé quán cà phê Amazon cách đó không xa, thưởng thức ly cà phê mang phong vị Thái Lan bên góc đường biên cương.
Tôi đứng trên ngọn đồi ngó xuống. Sau lưng là tượng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nhìn thế gian trầm luân trong bể khổ. Câu chuyện của chuyến đi dường như không còn chỉ là chuyện đi qua một cửa khẩu.
Phía dưới kia là con đường huyết mạch giao thông nối Lao Bảo với Đen-sạ-vẳn, là Ka Rôn từng nhộn nhịp người Việt qua lại. Còn trên ngọn đồi này là một ngôi chùa bình yên, nơi những người tìm đến đều có một khoảng lặng cho riêng mình.
Tạm biệt ngôi chùa trên đỉnh đôi thiêng, những người Huế xuống núi ngược về phía Lao Bảo. Pho tượng Phật vàng vẫn uy nghi ngồi đó. Con đường về phía cửa khẩu hiện ra giữa triền đồi xanh mướt vì vừa được tưới tắn từ những cơn mưa rừng.
Ông Thông đã sang đất nước bạn như mong muốn.
Còn với vợ chồng người con trai, chuyến đi có thêm một điều để nhớ: lời cầu nguyện trước Đức Phật cho những điều tốt lành đến với gia đình!.
