Mưa lũ tàn phá miền Bắc, Chính phủ phát lệnh khẩn
Lũ lụt mấy ngày qua ở miền núi phía bắc đã và đang gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành công điên hỏa tốc để ứng phó.
Các tỉnh Lào Cai, Sơn La, Lai Châu không chỉ đang gồng mình khắc phục hậu quả, mà còn phải chạy đua với thời gian để bảo vệ tính mạng người dân trong bối cảnh các con sông, con suối vẫn đang đe dọa trực tiếp đến an toàn khu dân cư.
3 tỉnh bị cô lập do mưa lũ
Tính đến sáng ngày 18/7/2026, khu vực miền núi và trung du Bắc Bộ đang trải qua đợt thiên tai có mức độ nghiêm trọng vượt dự báo. Không chỉ dừng lại ở các huyện, nhiều xã vùng sâu của Lào Cai, Sơn La và Lai Châu đã bị chia cắt hoàn toàn.
Lượng mưa ghi nhận được tại trạm Chế Tạo (Lào Cai) chạm mốc 406mm, Nậm Păm (Sơn La) 378mm và Phúc Than (Lai Châu) 353mm.
Sự kết hợp của lượng mưa lớn kéo dài trong nhiều ngày trên nền địa chất phức tạp,đã khiến các dãy núi cao trút xuống hàng triệu mét khối bùn đá, làm tê liệt các tuyến huyết mạch như Quốc lộ 12, 32 và 279. Đất đá sạt lở đã cô lập hàng nghìn hộ dân khỏi sự tiếp cận của lực lượng cứu hộ bằng phương tiện cơ giới.
Tại Lai Châu, xã Mường Than (huyện Than Uyên) ghi nhận đã có 1 người tử vong, 5 người mất tích. Công tác cứu nạn tại đây đang gặp trở ngại khủng khiếp khi cầu tràn bị lũ cuốn, đường vào bản bị bồi lấp bởi bùn đá cao quá đầu người.
Hơn 2.200 khách hàng tại địa phương này vẫn đang sống trong cảnh mất điện do cột điện bị đổ rạp.
Tại Sơn La, xã Ngọc Chiến tan hoang sau một đêm. Thiệt hại ước tính 6,5 tỷ đồng chỉ là con số sơ bộ. Người dân không chỉ mất nhà cửa, mà còn mất đi nguồn sinh kế chính từ diện tích lúa bị vùi lấp và các ao cá bị lũ cuốn trôi.
Tỉnh lộ 109 - "cửa ngõ" của xã - hiện vẫn chưa thể thông tuyến, buộc chính quyền địa phương phải triển khai các phương án tiếp tế nhu yếu phẩm bằng đường bộ thủ công.
Chính phủ ra công điện hỏa tốc
Công điện số 49/CĐ-TTg ngày 17/7 của Thủ tướng Chính phủ đã chuyển từ trạng thái theo dõi sang hành động khẩn cấp. Các Bộ: Quốc phòng, Công an, NN-MT cùng chính quyền 11 tỉnh thành liên quan được lệnh vào cuộc với tinh thần "tính mạng con người là trên hết".
Theo đó, Thủ tướng yêu cầu tất cả phải sẵn sàng cho tình huống xấu nhất. Các địa phương không được phép đợi lệnh mới hành động.
Phải tổ chức cưỡng chế di dời đối với các hộ dân không chịu rời bỏ vùng nguy hiểm ven suối, dưới chân các sườn dốc có dấu hiệu sạt lở.
Các địa phương phải đảm bảo dự trữ lương thực, thuốc men, không để người dân bị cô lập rơi vào cảnh thiếu đói hoặc bệnh tật do lũ.
Bên cạnh đó, các công trình thủy lợi, thủy điện phải được vận hành theo quy trình an toàn đập, tránh xả lũ đột ngột gây sốc cho vùng hạ du.
Nguy cơ cao vẫn rình rập
Các chuyên gia cảnh báo, dù mưa có dấu hiệu giảm cường độ ở một vài điểm, nhưng đất đã bão hòa nước, nguy cơ sạt lở "độ trễ" (sạt lở ngay cả khi trời đã tạnh mưa) là cực kỳ cao.
Chính quyền các tỉnh Thái Nguyên, Cao Bằng, Tuyên Quang và Phú Thọ hiện đang đặt trong tình trạng báo động cao nhất, sẵn sàng chi viện cho các địa phương bạn nếu tình huống xấu xảy ra.
Trong những ngày tới, khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ vẫn tiếp tục chịu ảnh hưởng của các hình thái thời tiết gây mưa. Lượng mưa phổ biến được dự báo từ 50-100mm, cục bộ có những điểm ghi nhận lượng mưa trên 250mm.
Các tỉnh cần duy trì mức độ cảnh báo cao nhất bao gồm: Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Ninh và Quảng Ninh.
Giai đoạn "hậu lũ" được dự báo sẽ còn nhiều cam go. Khi nền đất đã hoàn toàn bão hòa nước, nguy cơ sạt lở vẫn âm thầm đe dọa dù mưa có thể tạm ngớt.
Sự an toàn của người dân trong những ngày tới không chỉ dựa vào dự báo khí tượng, mà phụ thuộc hoàn toàn vào tinh thần cảnh giác cao độ, sự tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn phòng chống thiên tai từ chính quyền cơ sở.
