Mở rộng giải pháp chặn khẩn cấp dòng tiền lừa đảo từ quý 1/2027

Thông tin được đại diện Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước đưa ra tại Diễn đàn An ninh Tài chính số Việt Nam 2026, tổ chức ngày 6/11 tại TP.HCM.

Gần 7.200 tỉ đồng giao dịch được dừng, hủy sau cảnh báo lừa đảo

Theo ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Ngân hàng Nhà nước, các hành vi lừa đảo tài chính hiện nay thường liên quan đến nhiều tài khoản tại nhiều tổ chức tín dụng, trong khi dòng tiền có thể được chuyển qua các ngân hàng rất nhanh. Điều này khiến việc phát hiện, truy vết và ngăn chặn giao dịch bất thường trở nên khó khăn nếu mỗi ngân hàng xử lý riêng lẻ.

Thời gian qua, ngành ngân hàng đã tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu để cảnh báo các giao dịch có dấu hiệu gian lận. Một trong những giải pháp đang được triển khai là Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO).

Theo số liệu ông Tiến công bố, tính đến tháng 10/2026, sau khoảng 1 năm vận hành, hệ thống SIMO đã phát cảnh báo đến 5,8 triệu lượt khách hàng. Trong đó, 1,9 triệu lượt khách hàng sau khi nhận cảnh báo đã tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch, với tổng giá trị gần 7.200 tỉ đồng.

Con số này phản ánh giá trị các giao dịch được khách hàng tạm dừng hoặc hủy bỏ sau cảnh báo, không đồng nghĩa toàn bộ số tiền đã bị lừa đảo chiếm đoạt rồi được thu hồi.

Bên cạnh hệ thống cảnh báo giao dịch, công tác định danh, xác thực khách hàng tiếp tục được đẩy mạnh. Tính đến tháng 10/2026, toàn ngành ngân hàng đã đối chiếu, xác minh thông tin của hơn 178 triệu hồ sơ khách hàng tại các tổ chức tín dụng thông qua việc kết nối, khai thác dữ liệu dân cư và ứng dụng công nghệ xác thực.

Theo ông Tiến, chỉ trong 8 tháng đầu năm 2026, toàn ngành ghi nhận hơn 21 tỉ giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt, với tổng giá trị trên 260 triệu tỉ đồng. Tại nhiều tổ chức tín dụng, tỉ lệ giao dịch qua kênh số đã vượt 95%.

Sự gia tăng nhanh chóng của các giao dịch trên môi trường số mang lại nhiều tiện ích cho người dân, doanh nghiệp, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về bảo vệ dữ liệu, nhận diện gian lận và xử lý những giao dịch bất thường.

Truy vết dòng tiền lừa đảo, mở rộng trên toàn hệ thống ngân hàng

Tại diễn đàn, Đại tá Nguyễn Bá Sơn, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, cho biết lực lượng chức năng ghi nhận hơn 500.000 hoạt động tấn công mạng vào các hệ thống thông tin trong năm 2025, đặc biệt là những hệ thống thông tin trọng yếu của quốc gia.

Trong đó, lĩnh vực tài chính - ngân hàng là một trong những mục tiêu được các nhóm tội phạm mạng, tin tặc quốc tế ưu tiên tấn công.

Riêng 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng ghi nhận gần 1.000 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua không gian mạng, với số tiền thiệt hại lên đến hàng ngàn tỉ đồng.

Đại tá Nguyễn Bá Sơn cho biết hệ thống giám sát của Ngân hàng Nhà nước đã kết nối với gần 100 tổ chức tài chính hoạt động tại Việt Nam, ghi nhận hơn 668.000 tài khoản ngân hàng, ví điện tử và tài khoản liên quan đến trung gian thanh toán có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Đáng chú ý, các đối tượng phạm tội đang tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để đẩy nhanh quá trình tìm kiếm lỗ hổng và điểm yếu của hệ thống thông tin. Theo ông Sơn, nếu trước đây việc nghiên cứu, chuẩn bị tấn công các hệ thống tài chính - ngân hàng quy mô lớn có thể mất cả tháng thì hiện nay, AI giúp các nhóm tin tặc rút ngắn đáng kể thời gian.

Bên cạnh hành vi xâm nhập hệ thống nhằm chiếm đoạt tiền, tội phạm còn sử dụng mã độc tống tiền, phát tán thông tin sai sự thật hoặc lợi dụng sơ hở trong quá trình thanh toán để thực hiện hành vi gian lận.

Trước những nguy cơ này, Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước đang tăng cường phối hợp, đặc biệt trong truy vết dòng tiền liên quan đến lừa đảo trực tuyến.

Thông tin thêm về kế hoạch triển khai, ông Hoàng Minh Tiến cho biết, thực hiện Quy chế phối hợp số 04, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an đã ký Kế hoạch phối hợp số 513 vào tháng 6/2026, trong đó xác định truy vết và ngăn chặn khẩn cấp dòng tiền lừa đảo là nhiệm vụ trọng tâm.

Hai cơ quan đã thống nhất kế hoạch triển khai giải pháp ngăn chặn khẩn cấp dòng tiền tại phần lớn các ngân hàng thương mại lớn ngay trong năm 2026, tiến tới mở rộng trên toàn hệ thống ngân hàng vào quý I/2027.

Theo đại diện Ngân hàng Nhà nước, việc phối hợp liên ngành sẽ giúp tăng cường chia sẻ thông tin, rút ngắn thời gian phát hiện và xử lý giao dịch có dấu hiệu gian lận. Đồng thời, ngành ngân hàng tiếp tục ứng dụng AI, phân tích dữ liệu lớn và xác thực sinh trắc học để nâng cao năng lực cảnh báo sớm, phòng ngừa rủi ro.