Làng quét mã QR

Bài 2 | Đời sống mới và hiệu ứng lan truyền 'bấm, quét'

Anh Nguyễn Đức Phúc, ở kiệt 13, hào hứng: "Từ khi có mã QR, việc chỉ đường, tìm đường trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Nhất là đối với những người giao hàng và khách lạ thì quá thuận tiện. Bà con xem đây là đời sống mới đấy, vì đã giải quyết được những bất tiện do đường sá phức tạp của địa phương là nông thôn".

Cuối năm ngoái, “tiếng lành đồn xa” về việc thôn Hưng Nhơn gắn mã QR ở đầu mỗi kiệt dẫn về khu dân cư đã lan ra khắp vùng. Nhiều người đã tìm đến để thỏa mãn việc đưa điện thoại quét lên đó để xem… cho sướng rồi về. Riêng người dân trong thôn thì tự hào lắm.

Quá hữu ích

Từ ngày số hóa đến tận cổng nhà đó, những người làm nghề shipper xuất hiện thường xuyên hơn. Họ chỉ chạy xe máy đến và dừng vài phút đồng hồ, đưa điện thoại lên quét mã QR ở tấm biển gắn trên trụ cổng là biết chính xác khách nhận hàng ở đâu là vù ga chạy luôn.

Anh Lê Văn Duy, một shipper quen thuộc của làng vừa thực hiện xong mấy đơn hàng ở kiệt 11 quay ra cho hay, anh em cùng nghề rất khoái nhận đơn hàng chuyển ở làng này vì đường sá đi lại tốt và dễ dàng. "Từ lúc mỗi kiệt có mã QR là anh em chúng tôi thích trả hàng ở đây vì khỏi hỏi đường, giao thuận tiện, nhanh và số lượng đơn hàng được tăng lên đồng nghĩa với thu nhập cũng tăng lên" - anh Duy chia sẻ.

Từ ngày có tấm bảng "ma trận", người thôn này từ già đến trẻ bắt đầu làm quen với công nghệ. Ngay cả những người lớn tuổi trong thôn cũng nhanh chóng làm quen với việc sử dụng điện thoại để chia sẻ mã QR cho người cần. Anh Nguyễn Đức Dũng, ở kiệt 6, cho biết trong điện thoại của mỗi người dân của làng đều có mã QR, vì trong trường hợp nào cũng có thể dùng được rất hữu ích.

"Anh bạn tôi có lần đi xa, chỉ có bố mẹ già ở quê. Đang đêm thì người bố ốm, anh con trai ở xa bèn gọi cho ô tô cấp cứu và gửi định vị mã QR cho lái xe. Nhờ vậy, chỉ thời gian ngắn là ô tô đã đến được vị trí cần tìm và đưa cụ ông đến bệnh viện kịp thời" - anh Dũng cho hay.

Như “con mắt điện tử”

Con em của làng đi làm ăn xa cũng nhiều và việc mua sắm vật dụng hàng ngày gửi về cho bố, mẹ hay người thân cũng là chuyện quá dễ dàng. Anh Dũng còn kể chuyện nhà ông Việt ở cùng kiệt có cái ti vi hỏng, người con trai ở tận TP.HCM bèn liên lạc với một đại lý hàng điện tử trên phố và gửi mã QR cho họ. Khi ti vi được chở đến, ông bà khá bất ngờ và khi hay tin con trai gửi về biếu thì cười mắng yêu: "Cha bố nó chứ, vậy mà chẳng chịu gọi báo tin cho bố mẹ biết trước".

Bà con trong làng khi có tiệc hiếu hỉ, việc mời khách ở xa không còn là nỗi lo lắng về việc chỉ đường. Mặt sau của thiệp mời đều có in thêm mã QR để khách biết địa chỉ nơi tổ chức đám cưới. Từ hồi cổng mỗi kiệt có gắn quét mã QR đến nay, kẻ xấu cũng phải kiềng mặt đấy - lời của người làng.

Còn anh Nguyễn Đức Tài lại có lý giải thú vị: ở nông thôn, nơi nào cũng rơi rớt những hiện tượng người không tốt hay trộm cắp vặt, hoặc những kẻ phóng xe máy đi bắt trộm chó. Nhưng khi mã QR được gắn ở đầu mỗi kiệt làng thì cũng giảm hẳn những tệ nạn này. "Đơn giản là mọi người chỉ hiểu cái bảng quét mã QR như được gắn với con mắt điện tử hay thiết bị theo dõi tựa như camera ghi hình nên mọi hành vi gian lận, vi phạm… đều bị theo dõi tất tần tật. Vậy là cái tính xấu sợ bị phát hiện, bị bắt nên phải dừng lại thôi" - anh Tài nói.

Thương lái: "Điều khiển từ xa"

Bây giờ về làng bên sông Ô Lâu này, đã thấy nhiều sự đổi thay đi lên. Ngôi nhà khá bề thế của gia đình ông Nguyễn Danh Hóa nằm sát con đường kiệt. Giọng ông trầm ấm kể câu chuyện gia đình vốn có nghề mua bán lúa tại địa phương. "Cứ vào vụ là gia đình tôi đi thu mua lúa cho bà con. Sau đó bán lại cho các đại lý, thương lái lớn. Nói chung là như khâu trung chuyển vậy" - ông Hóa nói.

Những ngày thu hoạch mùa là lúc ông Hóa bận tối mặt tối mũi, chạy tới chạy lui như con thoi không kịp việc. Nhưng từ ngày làng có mã QR, việc kinh doanh khác hẳn. "Hễ nhà nào có lúa bán thì gọi báo tin và "quét " gửi cho tôi. Tôi lại gửi tiếp mã đó cho lái xe là lập tức đến đúng địa chỉ và thay tôi thu mua, cân thóc bốc lên xe và chở đến nơi điểm tập kết. Bây giờ, công việc trôi chảy lắm. Tôi chỉ điều hành từ xa thôi. Địa chỉ người bán, sản lượng lúa đã được cập nhật, lái xe cứ thế đến thay tôi giao dịch rất uy tín" - ông Hóa hồ hởi.

Chị Nguyễn Thị Thúy (bán bún bánh gạo) cũng cho hay nhờ có tiện ích này, nên khi chạy đi giao hàng rất nhanh và tiêu thụ tốt hơn trước.

Gần xa… bắt chước

Hiệu quả thiết thực từ mô hình đã thu hút nhiều địa phương đến tham quan học hỏi. Anh Nguyễn Như Khoa cho hay: "Bà con ở vùng Thuân An (Huế) và ở phường Bắc Gianh (Quảng Trị), sau khi về làng Hưng Nhơn tham quan đã triển khai cộng đồng số tại địa phương".

Tại phường Bắc Gianh, bà Trần Ngọc Hương, Phó Chủ tịch UBND phường, cho biết: "Mô hình được xây dựng với mục tiêu hình thành hệ thống địa chỉ số thống nhất trên địa bàn phường. Chúng tôi cũng đã tham quan và học tập từ làng đó và anh Nguyễn Như Khoa... Hiện nay, chúng tôi đang thực hiện gắn mã QR cho khoảng 500 tàu thuyền tại địa phương để đưa việc quản lý vào hệ thống" - bà Hương nói thêm.

Tại thôn Hải Hòa mới, với quy mô mở rộng lên gần 50 kiệt và gần 730 hộ dân, Trưởng thôn Khoa cùng các cộng sự tiếp tục triển khai số hóa địa giới, bản đồ thôn: "Thôn Hải Hòa sau sáp nhập có diện tích lớn hơn, đòi hỏi cán bộ thôn và các xóm phải rà soát, định vị và mã hóa chi tiết hơn" - anh Khoa nói.

Ông Nguyễn Dương Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Hải Lăng, đánh giá cao mô hình này. Ông nói: "Đây là sự sáng tạo, tận dụng công nghệ để giải quyết những vấn đề thiết thực trong đời sống của người dân. Hiện xã Nam Hải Lăng đang xây dựng đề án thực hiện chuẩn hóa tên đường, số nhà tại các thôn xóm. Việc áp dụng công nghệ số vào quản lý hành chính và hỗ trợ đề án tên đường, số nhà là giải pháp tốt để địa phương dần từng bước số hóa về quản lý đất đai và quản trị hành chính".

Chuyển đổi số ở nông thôn đôi khi không bắt đầu từ những dự án tiền tỷ hoành tráng, mà chỉ cần bắt nguồn từ một tấm bảng 300.000 đồng đặt đúng chỗ, giúp người lạ tìm đúng một căn nhà giữa làng, giúp mọi thứ tưởng xa xôi trở nên gần hơn.

Bài 1: Làng... quét mã QR