Làng... quét mã QR
Một cú quét mã QR "cái rẹt" chưa đầy ba giây ngay đầu kiệt (ngõ, hẻm), anh shipper lâu nay ngẩn ngơ hỏi đường giữa làng Hưng Nhơn, giờ thì vô tư nhấn ga phóng thẳng tới trước cổng nhà người nhận. Chuyện lập bản đồ số độc đáo ấy khởi nguồn từ ý tưởng rất thực tế của một anh thợ nhiếp ảnh kiêm trưởng thôn ở Quảng Trị.

Bài 1 | Chỉ tốn 300 ngàn/bảng quét mã QR
Tôi gọi điện thoại cho thôn trưởng Nguyễn Như Khoa. Anh nhanh chóng gửi vào điện thoại tôi mã QR của thôn. Mấy phút sau, tôi đã dừng xe chỉ cách nhà anh chừng 10 m.
Đón tôi, anh cười: "Tìm đường quá dễ dàng phải không. Bây giờ, người trong thôn ai cũng có mã QR trên điện thoại để khi cần là gửi ngay cho người gặp, không phải hỏi đường, không phải dừng xe mà cứ thế là đi đến tận cổng nhà".

32 tuổi "vác tù và hàng tổng"
Gần 300 hộ dân của thôn Hưng Nhơn (xã Hải Hòa cũ) đã nhất trí bỏ phiếu tín nhiệm bầu anh Nguyễn Như Khoa làm trưởng thôn. Đó là vào năm 2015, khi đó anh Khoa tròn 32 tuổi.
Ông Nguyễn Danh Hóa, một lão nông của làng Hưng Nhơn nói rằng, hơn mười năm trước, thấy anh Khoa làm Bí thư Chi đoàn thanh niên rất nhiệt tình và là người năng nổ trong công việc chung, trẻ tuổi mà có uy tín nên bà con tán đồng bầu làm thôn trưởng. "Bà con ai cũng tin tưởng là Khoa sẽ làm tốt, cáng đáng được việc thôn, việc làng đó chớ" - ông Hóa nói.
Còn Trưởng thôn Nguyễn Như Khoa kể, sau khi học hết trung học phổ thông, anh lặn lội vào Đà Nẵng học nghề và chọn nghề về làm ảnh, chụp ảnh để lập nghiệp. Đang học dở thì anh được lệnh tham gia nghĩa vụ quân sự. Mấy năm rèn luyện trong quân đội cũng đã cho anh thêm bản lĩnh chín chắn hơn.
Hoàn thành nghĩa vụ, anh lại quay vào Đà Nẵng để tiếp tục học nghề. Đến năm 2006, anh trở về làng quê bên sông Ô Lâu mở quán làm nghề ảnh phục vụ bà con và tham gia công tác Đoàn, rồi được bầu làm Bí thư Chi đoàn tại địa phương. Năm 2015, bà con thôn Hưng Nhơn bầu anh làm trưởng thôn với số phiếu cao. Anh cũng là trưởng thôn tuổi còn trẻ lúc bấy giờ.

Anh cũng rất lo lắng khi đảm nhận nhiệm vụ bà con giao phó. Người thân động viên: "Bà con ủng hộ thì mạnh dạn làm. Việc gì mà đưa lợi ích chung lên hàng đầu là bà con tín nhiệm và hỗ trợ việc êm xuôi thôi". Đó cũng là những động lực để anh Khoa xốc vác việc làng.
Ý tưởng từ buổi họp đồng đội
Khi làm trưởng thôn từ xã cũ sang xã mới, sau khi làm tốt việc bê tông hóa giao thông, xây dựng các thiết chế văn hóa từ đóng góp của bà con, xây dựng nơi đậu của ghe thuyền, thuận tiện cho giao thương buôn bán, thì một việc nữa “không mời mà đến” với người trưởng thôn trẻ này.
Vì làm nghề ảnh, nên anh đã có thời gian dài tiếp cận với công nghệ và đó cũng là những ý tưởng ban đầu. Anh Khoa kể: "Cuối năm 2024, anh em đơn vị cũ hồi đi bộ đội tổ chức gặp mặt truyền thống tại thôn. Tôi suy nghĩ và làm một cái bản đồ chỉ dẫn địa lý địa điểm hội trường thôn, nơi sẽ diễn ra buổi gặp mặt vào nhóm chung của đồng đội cũ.
Đến ngày gặp mặt, anh em đồng đội từ các miền quê cứ theo chỉ dẫn đó về họp mặt đông đủ mà không phải hỏi đường vất vả. Đó là khởi đầu của tôi để sau đó áp dụng rộng ra toàn thôn".

Đến tấm bảng quét mã QR giá 300 ngàn đồng
Khi triển khai công việc, có tay nghề chụp ảnh, bay flycam, Trưởng thôn Khoa nhờ thêm các bạn trong nhóm làm nghề đến hỗ trợ thu thập dữ liệu thông tin của các trục đường, các hộ dân để hệ thống hóa vào dữ liệu số. Sau khi có thông tin cụ thể và chính xác, anh cập nhật đưa vào quản lý dữ liệu và thể hiện lên mã QR để mọi người sử dụng.
Anh cười: "Nói thì có thể hơi dài, nhưng chung quy lại là đó là bản đồ chỉ dẫn cho khách muốn về nhà anh Đông, bà Cần… ở kiệt nào, cứ bấm điện thoại quét vào là sẽ hiển thị lên, cứ vậy mà đi chứ không phải hỏi ai chỉ đường hộ".

Đến tháng 4/2025, những tấm bảng mã QR đã gắn vào trụ cổng các kiệt vào xóm. Trong đó, chứa đựng chi tiết về vị trí các nhà, chiều dài kiệt và số lượng hộ dân sinh sống trong đó. "Thậm chí, vị trí của các công trình công cộng như miếu, nhà thờ, chùa, trường học… cũng được tích hợp vào mã QR" - anh Khoa nói.
Bà con của làng Hưng Nhơn rất tự hào với cái biển mã QR gắn ở mỗi cổng của kiệt. Ông Nguyễn Danh Hóa cười bảo: "Không khéo làng chúng tôi là vùng quê đầu tiên đưa công nghệ về ứng dụng ngay vào cuộc sống hằng ngày đó chớ. Cũng tự hào thiệt đó!".
Riêng kinh phí cho “dự án” đưa công nghệ về làng, anh Khoa cho biết: "Công thu thập dữ liệu thì anh em hỗ trợ cho rồi, không mấy tốn kém. Riêng kinh phí do bà con đóng góp, làm bảng quét mã QR bằng tấm inox phải đặt làm ở Đà Nẵng hết 300 ngàn đồng mỗi tấm. Chi phí chỉ có vậy thôi".
Còn nữa
Bài 2 | Đời sống mới và hiệu ứng lan truyền “bấm, quét”


