Lãi 35.000 đồng/2 sào lúa: Giữ ruộng mà đau…

Lãi 35.000 đồng/2 sào lúa

Chia sẻ của anh Dực đã thu hút gần 2,5 triệu lượt xem trên mạng xã hội. Anh vừa trải qua một mùa gặt bầm dập. Tổng chi phí đầu tư cho 1.000m² ruộng của gia đình là 2.215.000 đồng. Thế nhưng, đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 21 đến 26/9 đã khiến lúa ngã đổ, ngập nước. Anh thu hoạch được khoảng 450kg, bị thương lái ép giá xuống mức 5.000 đồng/kg do lúa ẩm ướt, thu về 2.250.000 đồng. "Đó là tôi chưa dám kê khoản giống lúa vào", anh Dực nói.

Cùng chung cảnh ngộ, đợt mưa lớn vừa qua tại Đắk Lắk đã khiến hơn 2.300ha lúa chưa thu hoạch bị ảnh hưởng nặng nề, cùng khoảng 6.000 tấn lúa đã gặt nhưng không đủ điều kiện phơi sấy, đứng trước nguy cơ hư hỏng. May thay, lực lượng công an, bộ đội, dân quân tự vệ đã có mặt, dầm mình trong mưa lũ gặt lúa giúp bà con chạy lũ.

Lợi nhuận - "ngọn cỏ gió đùa"

Đọc mà ngậm ngùi. Nhìn con số 35.000 đồng tiền lãi sau 3 tháng trời lao động cật lực, câu chuyện của anh nông dân Đắk Lắk này, nó là bản kê khai đầy đủ nhất thực trạng kinh tế nông nghiệp hiện nay. Khi lợi nhuận ròng rơi xuống mức 35.000 đồng, điều đó đồng nghĩa với việc người nông dân đang tự định giá sức lao động của chính mình bằng con số không tròn trĩnh.

Họ không tính công làm cỏ, bón phân, tát nước vào giá thành sản xuất, bởi nếu hạch toán sòng phẳng theo mặt bằng lao động xã hội, vụ mùa ấy đã lỗ nặng từ lâu. Hệ thống hộ cá thể làm nông đang duy trì sự tồn tại của mình bằng một thứ "vốn tự có" vô hình: sức lao động giá rẻ và sự cam chịu thầm lặng. Khi chi phí đầu vào từ phân bón, thuốc trừ sâu đến dịch vụ máy móc leo thang từng ngày, còn giá đầu ra chịu áp lực bấp bênh, lợi nhuận bị bóp nghẹt đến trơ trụi.

Việt Nam tự hào là một trong những cường quốc xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, nhưng người trực tiếp lội bùn, dầm mình gặt lúa, hơn nửa thế kỷ qua, chưa từng ngừng bị tổn thương. Mồ hôi, ước vọng kết tủa trên đồng như cây cỏ bị bứng tận gốc trong cơn cuồng nộ của dịch họa thiên tai, như ngọn đèn phập phù trước gió.

Trong buổi công nghệ cao nông nghiệp chói lói khắp nơi, nhưng lúa vừa gặt gặp mưa là ngập úng, mọc mầm, rồi bị thương lái ép giá đến tận mạng.

Sự thiếu vắng hệ thống logistics nông hộ, kho sấy, bao tiêu sản phẩm khiến nông dân luôn ở thế "cá nằm trên thớt" mỗi khi thời tiết nghịch mùa. Hình ảnh bộ đội, công an xuống ruộng gặt lúa giúp dân rất nghĩa tình, nhưng không thể đương đầu chống chọi với biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt.

Giữ an ninh lương thực không chỉ bằng gắn bó với đất

Câu nói "nhà có ruộng nên tôi vẫn làm để có lúa ăn và bán, chứ lãi chẳng đáng bao nhiêu" của anh Dực chính là tiếng thở dài chung của hàng triệu hộ nông dân. Đất nông nghiệp hiện nay đang được giữ lại bằng tình nghĩa với quê hương và sự bám trụ đầy quán tính, chứ không còn được neo giữ bằng động lực thị trường.

Khi cái nghèo và rủi ro cứ chực chờ đè nặng lên đôi vai người làm nông, làn sóng bỏ ruộng, ly hương ra thành phố tìm việc làm khu công nghiệp vốn đã diễn ra ào ạt, và sẽ không bao giờ có điểm dừng. Bây giờ cứ về làng mà xem. Bám ruộng cũng chỉ là bám, và họ xác định, là để khỏi mua gạo, chứ chẳng thể làm giàu. Gắn bó là có thật, nhưng tình yêu tha thiết ruộng đồng thì như cánh cò trong ca dao đã bay mất từ lâu, để rồi khi tai họa ụp xuống đầu thì trơ trọi mình họ ngơ ngác giữa đồng không.

Chừng nào hạt gạo làm ra chưa mang lại một mức thu nhập tương xứng với giọt mồ hôi mặn chát bỏ ra, chừng đó bài toán an ninh lương thực quốc gia vẫn sẽ chênh vênh trên những luống cày mùa lũ. Nông nghiệp cần những chính sách hệ thống từ bảo hiểm nông nghiệp, tín dụng ưu đãi đến hạ tầng sấy sấy lưu động thực chất, thay vì để người nông dân mãi đơn độc chống chọi với bão giông và đặt trọn niềm tin vào lòng yêu đất của chính mình.

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng vừa hạn chế bỏ ruộng vừa tăng thu nhập

Tích tụ ruộng đất: Hà Tĩnh đang rời tư duy giữ ruộng, bước sang tư duy giữ giá trị