INFOGRAPHIC | Nghị định 277 mở 'đường cao tốc' cho văn hóa số

Đây là bước chuyển đổi tư duy từ “lưu trữ dữ liệu” sang “khai thác dữ liệu”. Dữ liệu không còn nằm yên trong bảo tàng hay kho lưu trữ, mà trở thành nguồn tài nguyên số phục vụ cho nhiều ngành công nghiệp sáng tạo như điện ảnh, game, hoạt hình, thiết kế, thời trang, xuất bản, giáo dục và du lịch.

Sàn giao dịch bản quyền số sẽ là nơi mà các sản phẩm văn hóa có thể được giao dịch dưới dạng tài sản số. Không chỉ bản quyền tác phẩm, các mô hình 3D, dữ liệu di sản, âm thanh truyền thống, sách điện tử, tranh số hay các sản phẩm ứng dụng VR/AR cũng có thể được thương mại hóa trên nền tảng số.

Ứng dụng Blockchain và Smart Contract sẽ góp phần bảo vệ quyền tác giả, minh bạch hóa giao dịch, tự động phân chia doanh thu và tăng cường khả năng bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Một hệ thống dữ liệu văn hóa thống nhất sẽ tạo điều kiện kết nối các lĩnh vực văn hóa, du lịch, thể thao và giáo dục trên cùng một nền tảng số. Các bảo tàng, di tích, lễ hội hay sự kiện thể thao có thể được tích hợp thành những chuỗi trải nghiệm số, giúp du khách tiếp cận thông tin, đặt vé, tham quan thực tế ảo và tương tác với di sản trên nhiều nền tảng khác nhau.

Khi toàn bộ dữ liệu về di sản, bảo tàng, nghệ thuật, lễ hội và các giá trị văn hóa được số hóa, chuẩn hóa và kết nối, Việt Nam sẽ có điều kiện quảng bá bản sắc dân tộc đến cộng đồng quốc tế thông qua các nền tảng số. Những công nghệ như thực tế ảo (VR/AR), bản sao số (Digital Twin) hay các không gian triển lãm trực tuyến sẽ giúp công chúng trong và ngoài nước tiếp cận các nguồn tư liệu văn hóa Việt Nam chất lượng một cách sinh động, không còn bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý và thời gian.

Khi dữ liệu về ngôn ngữ, lịch sử, nghệ thuật, trang phục, lễ hội và di sản Việt Nam được chuẩn hóa và số hóa, đây sẽ trở thành nguồn dữ liệu để huấn luyện các mô hình AI lớn (LLM). Điều này giúp các hệ thống AI hiểu đúng hơn về văn hóa Việt Nam, hạn chế tình trạng sai lệch, góp phần xây dựng chủ quyền dữ liệu và năng lực AI quốc gia.

Có thể thấy, Nghị định 277/2026/NĐ-CP không chỉ là một văn bản quy định về phát triển hạ tầng số trong lĩnh vực văn hóa. Xa hơn, nghị định đặt nền móng cho việc hình thành hệ sinh thái văn hóa số quốc gia, nơi dữ liệu, công nghệ, bản quyền và đổi mới sáng tạo được kết nối thành một chuỗi giá trị hoàn chỉnh.