Hạn chế về truyền thông khiến nhiều startup khó chạm tới người dùng

Đừng chỉ truyền thông về công nghệ và vòng gọi vốn

Doanh nghiệp khởi nghiệp muốn nói về công nghệ, sản phẩm, doanh thu, trong khi người dùng lại quan tâm sản phẩm đó giải quyết được vấn đề gì. Khoảng cách này được bà Lý Việt Trung, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo TP.HCM, chỉ ra tại hội thảo “Từ câu chuyện startup đến câu chuyện truyền thông”, do Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB) tổ chức ngày 12/10.

Theo bà Lý Việt Trung, một startup thường muốn kể về sản phẩm, về công nghệ, về vòng gọi vốn, về doanh thu. Còn người đọc thường quan tâm đến những câu hỏi khác: Câu chuyện này tác động gì đến cuộc sống của tôi? Vấn đề xã hội nào đang được giải quyết?.

Chính khoảng cách giữa “điều startup muốn kể” và “điều công chúng muốn biết” khiến nhiều cơ hội truyền thông bị bỏ lỡ. Những câu chuyện có khả năng lan tỏa thường gắn giá trị của doanh nghiệp với một nhu cầu thực tế của xã hội như tạo việc làm, bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sống hoặc giữ gìn bản sắc.

Dẫn số liệu của Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB), bà Lý Việt Trung, cho biết thành phố hiện tập trung 50% số startup cả nước, 40% cơ sở ươm tạo và hỗ trợ khởi nghiệp, 44% lượng vốn đầu tư và 60% số thương vụ. Tuy nhiên, một hệ sinh thái khởi nghiệp không chỉ được tạo nên từ vốn, công nghệ và chính sách mà còn cần niềm tin của nhà đầu tư, khách hàng, đối tác và xã hội.

Trong đó, báo chí có vai trò phát hiện những mô hình có giá trị, kết nối doanh nghiệp với khách hàng, nhà đầu tư và cơ quan quản lý. Song việc giới thiệu một dự án khởi nghiệp không đơn thuần là tìm kiếm những ý tưởng mới.

“Phát hiện không chỉ là tìm cái mới. Phát hiện còn là biết chọn: đâu là giá trị thật, đâu là phô trương; đâu là sáng tạo thật sự, đâu là mô hình chỉ khoác áo công nghệ”, bà Lý Việt Trung nhấn mạnh.

Theo bà, những khái niệm như “đột phá”, “kỷ lục”, “kỳ lân” rất dễ bị sử dụng quá mức trong môi trường khởi nghiệp sáng tạo. Khi kỳ vọng vượt xa thực tế, thiệt hại không chỉ nằm ở một doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến niềm tin chung đối với cộng đồng khởi nghiệp.

TP.HCM hỗ trợ startup từ ý tưởng đến mở rộng thị trường

Ở góc độ quản lý, ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, cho biết khởi nghiệp sáng tạo không chỉ là việc hình thành doanh nghiệp mới mà còn bao gồm quá trình xác định nhu cầu thị trường, thử nghiệm giải pháp, hoàn thiện sản phẩm, tìm kiếm khách hàng và huy động nguồn lực.

Quá trình này có thể xuất hiện những thử nghiệm chưa đạt kỳ vọng, buộc doanh nghiệp điều chỉnh mô hình hoặc tiếp tục hoàn thiện sản phẩm. Những khó khăn về công nghệ, thị trường, vốn và quản trị cũng là một phần của hoạt động khởi nghiệp.

Theo ông Trần Trọng Tuyên, một câu chuyện khởi nghiệp có giá trị không nhất thiết phải bắt đầu từ con số gọi vốn lớn hay thành tích nổi bật. Đó có thể là nhóm nghiên cứu tìm cách đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường, một doanh nghiệp nhỏ ứng dụng công nghệ để giải quyết vấn đề trong nông nghiệp, môi trường hoặc đơn vị kiên trì hoàn thiện sản phẩm sau nhiều lần thử nghiệm.

Để hỗ trợ các dự án khởi nghiệp, TP.HCM đang tiếp tục hoàn thiện chính sách về nghiên cứu, phát triển công nghệ, chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Trong đó, Nghị quyết số 64/2026/NQ-HĐND quy định cơ chế hỗ trợ chi phí ươm tạo dự án khởi nghiệp sáng tạo theo ba giai đoạn: ý tưởng, kiểm chứng và tăng tốc. Chính sách hướng đến việc hỗ trợ dự án theo mức độ phát triển, từ hoàn thiện ý tưởng, thử nghiệm sản phẩm đến mở rộng thị trường và huy động nguồn lực.

Bên cạnh đó, thành phố có các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp tiếp nhận công nghệ, xác lập và khai thác tài sản trí tuệ, tiếp cận chuyên gia, phòng thí nghiệm và hạ tầng kỹ thuật phục vụ nghiên cứu, đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên chính sách chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp biết đến, hiểu đúng và có khả năng tiếp cận. Vì vậy, hoạt động truyền thông không chỉ dừng ở giới thiệu chính sách mà còn cần giải thích bằng ngôn ngữ dễ hiểu, giúp doanh nghiệp tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ phù hợp.