78% người tiêu dùng ưu tiên thủy sản ít tác động đến môi trường

Độ tươi vượt giá khi người tiêu dùng chọn thủy sản

Khảo sát của Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC) được thực hiện với 14.795 người tiêu dùng thủy sản tại 14 quốc gia trong tháng 2 và 3/2026. Nội dung tập trung vào thói quen mua hàng cũng như thái độ đối với tính bền vững của sản phẩm. Nghiên cứu do công ty nghiên cứu thị trường độc lập The Conversation Studio thực hiện theo đặt hàng của ASC.

Kết quả cho thấy lượng thủy sản tiêu thụ do người tham gia khảo sát tự ghi nhận tăng ròng 2% so với năm 2024. Riêng tại Mỹ, mức tăng được ghi nhận là 12%.

Đáng chú ý là sự thay đổi trong những yếu tố tác động đến quyết định mua hàng. Cụ thể, khi được hỏi về lý do tiêu thụ thủy sản, 31% người được khảo sát cho biết do hương vị và sự yêu thích, 27% lựa chọn vì sức khỏe và 19% vì giá trị dinh dưỡng.

Tuy vậy, ở bước lựa chọn sản phẩm cụ thể, độ tươi đã vượt giá để trở thành yếu tố được nhắc đến nhiều nhất. Có 31% người được khảo sát tự nhắc tới độ tươi, trong khi 27% đề cập đến giá và 15% quan tâm đến chất lượng.

Bền vững chưa đứng đầu nhưng ngày càng ảnh hưởng lựa chọn

Một điểm đáng chú ý khác nằm ở khoảng cách giữa điều người dùng nghĩ đến đầu tiên và điều họ lựa chọn khi đứng trước những sản phẩm tương đương.

Theo ASC, chỉ 3% người được hỏi tự nhắc đến tính bền vững khi nói về tiêu chí lựa chọn thủy sản. Khi được gợi ý, tỉ lệ này tăng lên 10%. Như vậy, nếu đứng riêng, yếu tố bền vững vẫn chưa thể cạnh tranh với độ tươi, giá hay chất lượng trong quyết định mua hàng.

Tuy nhiên, kết quả lại thay đổi đáng kể khi người tiêu dùng được đặt trước hai sản phẩm có những đặc điểm khác tương đương nhau.

Theo đó, có tới 78% người được khảo sát cho biết sẽ chọn sản phẩm ít gây tác động hơn đến con người và môi trường. Hai chỉ số về xu hướng tiêu dùng bền vững trong khảo sát cũng tăng hơn 10 điểm phần trăm so với năm 2024.

Kết quả này cho thấy yếu tố môi trường có thể chưa quyết định việc người tiêu dùng có mua thủy sản hay không, nhưng có khả năng trở thành yếu tố phân biệt khi các sản phẩm có giá, chất lượng và đặc tính tương đương.

Ngoài các yếu tố trên, niềm tin vào thông tin trên sản phẩm cũng đang trở thành một vấn đề đáng chú ý. Có 21% người tham gia khảo sát cho biết tin tưởng các chương trình chứng nhận độc lập khi tìm kiếm thông tin về tính bền vững của thủy sản. Tỉ lệ này gần gấp đôi mức 11% dành cho thông tin từ nhà bán lẻ và 11% từ chính các thương hiệu thủy sản.

Ông Willem de Bruijn, Giám đốc Thương mại của ASC, cho rằng, người tiêu dùng không lựa chọn thủy sản chỉ vì yếu tố bền vững. Độ tươi, chất lượng, hương vị và sức khỏe vẫn đóng vai trò cơ bản, trong khi tính bền vững có xu hướng trở nên có ý nghĩa hơn khi gắn với những giá trị này.

Cơ hội nào cho thủy sản Việt Nam?

Xu hướng tiêu dùng này đặc biệt đáng chú ý với thủy sản Việt Nam, bởi tôm và cá tra đều đang hiện diện tại nhiều thị trường xuất khẩu lớn.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản đạt hơn 8 tỉ USD, tăng 11,9% so với cùng kỳ. Riêng tôm mang về gần 3,3 tỉ USD, cá tra khoảng 1,5 tỉ USD.

Quy mô xuất khẩu lớn cũng đồng nghĩa thủy sản Việt Nam phải đáp ứng ngày càng nhiều yêu cầu của người tiêu dùng thế giới, trong đó có các tiêu chí môi trường.

Đáp ứng xu hướng này, thời gian gần đây, VASEP cũng phối hợp tổ chức các chương trình cập nhật tiêu chuẩn ASC mới dành cho trại nuôi, doanh nghiệp chế biến và nhà máy thức ăn thủy sản. Bên cạnh những yêu cầu mới, các chương trình tập trung trao đổi những khó khăn doanh nghiệp gặp phải khi áp dụng tiêu chuẩn trong thực tế.