Xuất khẩu cá ngừ 2026: Đổi trục và những gọng kìm

KHẢI THƯ• 25/01/2026 13:46

Năm 2025 khép lại với sự phân hóa cực đại: Trong khi "cựu vương" Mỹ suy giảm, EU đã vươn lên thành điểm tựa chiến lược. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, ngành cá ngừ Việt Nam không chỉ đối mặt với bài toán thương mại thuần túy mà còn bước vào cuộc chiến khốc liệt về "chuỗi cung ứng sạch" và "nguyên liệu bền vững".

Năm 2026, ngành cá ngừ sẽ chịu áp lực từ 4 "gọng kìm" . Hình minh họa, nguồn: thanhnien

Cuộc chuyển dịch lịch sử

Theo số liệu từ Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ năm 2025 đạt 924 triệu USD, giảm 7% so với năm 2024. Sự sụt giảm này phản ánh hai mảng màu đối lập:

Thị trường Mỹ (sụt giảm 15%): Chỉ đạt 331 triệu USD. Áp lực lạm phát kéo dài cùng sự trỗi dậy của các đối thủ giá rẻ từ Thái Lan đã đẩy dòng thịt/loin cá ngừ đông lạnh (HS0304) của Việt Nam vào thế khó.

Thị trường EU (tăng trưởng 5%): Đạt gần 207 triệu USD. Các thị trường như Hà Lan (+37%), Đức (+13%) đã trở thành "phao cứu sinh" nhờ ưu đãi từ hiệp định EVFTA và nhu cầu ổn định đối với các sản phẩm có chứng nhận nguồn gốc rõ ràng.

Khu vực Trung Đông: Giảm 16% do bất ổn địa chính trị tại Israel khiến vận tải biển qua Biển Đỏ trở nên rủi ro và đắt 

Xem thêm Xuất khẩu cá ngừ sang EU: Không đạt -18°C, khỏi vào!

Những "gọng kìm" mới trong năm 2026

Dự báo năm 2026, ngành cá ngừ sẽ chịu áp lực từ 4 "gọng kìm" chiến lược:

Thẻ vàng IUU và quy định kích thước khai thác

Vấn đề tháo gỡ "thẻ vàng" của EC vẫn là ưu tiên sống còn. Việc thực thi nghiêm ngặt quy định về kích thước tối thiểu đối với cá ngừ vằn đang tạo ra cơn khát nguyên liệu nội địa, buộc các nhà máy phải chuyển hướng sang nhập khẩu nguyên liệu ngoại để duy trì sản xuất.

Rào cản xanh và quy định EUDR

Từ năm 2026, EU không chỉ xem xét chứng chỉ khai thác (IUU) mà còn bắt đầu áp dụng các tiêu chuẩn về giảm phát thải carbon và kiểm soát tác động môi trường trong chuỗi cung ứng. Các yêu cầu về bao bì không nhựa và báo cáo phát thải (CBAM gián tiếp) sẽ là thách thức mới cho các doanh nghiệp đóng hộp.

Áp lực cạnh tranh từ đối thủ trực tiếp

Thái Lan: Đang tối ưu hóa chi phí cực tốt để chiếm lĩnh phân khúc cá ngừ đóng hộp giá rẻ tại Mỹ.

Ecuador: Đối thủ đáng gờm nhất tại EU, nhờ lợi thế về các chứng chỉ bền vững (MSC) và khả năng cung ứng loin cá ngừ chất lượng cao với chi phí logistics ổn định hơn Việt Nam.

Logistics và "bẫy" nguyên liệu nhập khẩu

Giá cước tàu biển đi EU/Mỹ vẫn neo ở mức cao do biến động địa chính trị. Đặc biệt, khi tăng cường nhập khẩu nguyên liệu để gia công, doanh nghiệp Việt đối mặt với rủi ro "IUU gián tiếp" nếu không kiểm soát chặt chẽ hồ sơ tàu khai thác ngoại quốc, dẫn đến nguy cơ bị EU bác bỏ lô hàng ngay tại cửa khẩu. 

Xem thêm Cá ngừ Việt Nam tăng tốc vào UAE: Cơ hội lớn từ CEPA và cửa ngõ Trung Đông

Chiến lược thích ứng: Từ giá rẻ sang tuân thủ

Để lội ngược dòng trong năm 2026, ngành cá ngừ đang rốt ráo thực hiện lộ trình tái cơ cấu:

Số hóa truy xuất nguồn gốc: Đầu tư hệ thống dữ liệu điện tử để minh bạch hóa 100% hồ sơ khai thác, đáp ứng yêu cầu khắt khe của các nhà nhập khẩu EU và Mỹ.

Ưu tiên chứng nhận MSC & ESG: Tập trung vào các dòng sản phẩm "cá ngừ sạch" để thâm nhập vào các chuỗi bán lẻ cao cấp, nơi biên lợi nhuận cao hơn so với hàng phổ thông.

Đa dạng hóa thị trường ngách: Đẩy mạnh sang các nước CPTPP (Canada, Nhật Bản) và ASEAN để tận dụng khoảng cách địa lý, giảm bớt sự phụ thuộc vào các tuyến vận tải biển xa xôi.

Chế biến sâu: Chuyển dịch mạnh mẽ từ xuất thô sang thực phẩm ăn liền, nhằm gia tăng giá trị thặng dư và giảm thiểu rủi ro từ biến động giá cá nguyên liệu thế giới.

Các chuyên gia nhận định, năm 2026 đơn vị nào làm chủ được công nghệ, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật thì sẽ chiếm lĩnh thị trường. Ngược lại, nếu cứ bám lợi thế giá rẻ về nhân công lẫn giá trị thấp, thì sẽ không còn chỗ để chen chân, đồng nghĩa họ sẽ tự…chôn mình.

    Nổi bật
        Mới nhất
        Xuất khẩu cá ngừ 2026: Đổi trục và những gọng kìm
        • Mặc định

        POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO