Xin thành phố một đêm lặng im
Vậy là, chỉ còn vài tiếng nữa thôi, 731 thể phách ưu tú ấy sẽ về Ngôi Nhà Chung, ở đó bội phần ấm cúng, trang nghiêm, yên bình.
Từ công viên Lê Thị Riêng về tới Long Bình, quãng đường đâu có xa chi lắm mà phải đợi đến 58 năm, các cô chú, anh chị mới được tìm thấy, gọi tên.
Dù vẫn còn một Người (cùng đồng đội của bà) chưa được tìm thấy. Tên bà được đặt cho công viên, nơi đã ôm lấy 731 đồng đội qua 58 năm.
731 liệt sĩ - 731 nỗi đằng đẵng chờ mong
Đã có lúc, tôi tự hỏi, sao không thể sớm hơn? Rồi lại tự trả lời, có lẽ Họ cũng không “đòi hỏi” gì hơn thế. Cả sinh mệnh mà Họ còn cho đi. Thì xác thân có vùi sâu dưới lòng đất lạnh, cũng chẳng một lần cảm ứng. Bởi thứ duy nhất để đánh đổi đã có được: Hòa Bình, Thống Nhất.
731 người con của đất nước đã ngã xuống trong chiến dịch Mậu Thân 1968. Bỗng dưng tôi nhớ những cái tên như mẹ con bà Diệp Tú Anh, nữ biệt động Sài Gòn, chồng bà là liệt sĩ Trần Huân Phương, hy sinh năm 1968, cũng là năm con trai thứ hai, Diệp Dũng chào đời, đã không kịp thấy mặt cha. Nhớ đại tá Nguyễn Hoàng Thắng, cũng sinh đúng năm mẹ anh ngã xuống, 1968.
Rồi nhớ hình ảnh cô Tư Tâm, hơn nửa thế kỷ rồi mà chiếc nhẫn của chồng, liệt sĩ Tô Văn Tươi vẫn còn lấp lánh trên ngón tay đã khô héo theo thời gian. Ngày ra nhận xác chồng, mọi thứ không còn nguyên vẹn, duy chiếc nhẫn là còn dính chặt tay ông.
Nhớ câu chuyện đi tìm cha của chị Tám (tức bà Thân Thị Thư, nguyên Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM), phải sau mấy lần mới đích xác, nhờ nhận ra chiếc áo cha mặc là do mẹ may cho cha trước ngày vào chiến dịch.
Cứ thế, để hình dung đằng sau 731 thể phách ấy là đằng đẳng nỗi mong chờ, hy vọng, đau đớn của bao gia đình, người thân, gần 60 năm chứ ít gì. Có người đã không chờ kịp có ngày trùng phùng hôm nay.
Mấy mươi năm thành phố ca Khúc Tri Ân
Sáng 13, tôi đọc tin, thấy bảo tối nay có chương trình văn nghệ ở công viên Lê Thị Riêng. Có lẽ, cũng không phải đợi đến sự kiện tìm thấy 731 liệt sĩ ở khu vực công viên Lê Thị Riêng thì Thành phố này mới bày tỏ “Khúc Tri ân”. Tiếng hát lời ca đã vang lên trong những ngày Tháng Bảy hằng năm. Mấy mươi năm nay đã thế.
Xem thêm: Gặp người trực tiếp cầm quân trận Trâu Len
Chỉ đến hôm nay, trong chiến dịch 500 Ngày đêm ý nghĩa, giữa lòng thành phố, 731 con người đã được tìm thấy, không dưng tôi lại muốn dành những giây phút mặc niệm “tâm tang” trong chính mình, cho chính mình. Là một công dân của thành phố, xin được hồi hướng đến 731 linh hồn bất tử, nhớ ơn Họ. Và cả cái cúi đầu xin lỗi. Vì đã trao sự sống cho người hôm nay. Vì người hôm sau đã không thể tìm Họ sớm hơn…
Đã có những đêm lễ, thành phố không ngủ, 15 - 20 phút pháo hoa sáng lòa. Thì cũng nên có một đêm, thành phố thâu canh, lặng im mặc niệm. Có thể, nghệ thuật ánh sáng, thanh âm - khí nhạc cần cho lúc này hơn.
…
Chiều, từ công viên Lê Thị Riêng đến ga Bến Thành bắt chuyến metro về nhà. Đi qua sông Sài Gòn, cầu Rạch Chiếc, đến ngã tư Thủ Đức, không đâu không ghi dấu những con người đã nằm lại cho cuộc tử sinh vì đất nước. Chợt nghĩ, ngày mai, không chỉ là thời khắc đón 731 người con ưu tú về Ngôi Nhà Chung thiêng liêng mà còn có cả sự mặc niệm, thành kính dành cho những con người đã nằm lại nơi cửa ngõ, nơi vành đai thành phố; dưới lòng sông và cả trong “vùng trũng” đô thị năm nào.
