Vụ hè thu đầy rủi ro, nông dân làm lúa hữu cơ vẫn lãi lớn

Vụ hè thu năm nay, Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị phối hợp cùng Hợp tác xã nông nghiệp Thượng Hòa (xã Vĩnh Linh, Quảng Trị) và Tổng Công ty Thương mại Quảng Trị thực hiện mô hình “Sản xuất lúa hữu cơ liên kết tiêu thụ sản phẩm”, trên diện tích 10 ha.

Theo ông Trần Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị, mô hình được thực hiện từ vụ đông xuân và tiếp tục triển khai qua vụ hè thu. Tham gia mô hình có 14 hộ dân đã được hỗ trợ 40% chi phí giống, một số vật tư, phân bón ban đầu và 100% chi phí chứng nhận hữu cơ.

“Trong vụ đông xuân, hiệu quả sản xuất đã làm cho bà con nông dân phấn khởi và tiếp tục thực hiện trong vụ hè thu này. Qua mô hình này nhằm thay đổi tư duy sản xuất hữu cơ cho nông dân. Trên cơ sở liên kết với doanh nghiệp để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm và cho bà con có lợi nhuận cao trong sản xuất nông nghiệp”- ông Trần Thanh Hải nói.

Bất chấp thiên tai

Trước đó, vụ đông xuân 2025 - 2026, liên kết sản xuất lúa hữu cơ giữa Tổng Công ty Thương mại Quảng Trị với bà con nông dân tại HTX Thượng Hòa. Tuy nhiên, do thời tiết nắng nóng cực bộ trong giai đoạn trổ bông, nên làm ảnh hưởng lớn đến năng suất thấp, chỉ đạt khoảng 53 tạ/ha. Với giá thu mua 13.000 đồng/kg, lợi nhuận vẫn đạt hơn 23 triệu đồng/ha, cao hơn đáng kể so với sản xuất lúa thông thường.

Trong vụ hè thu, bà con nông dân vẫn tiếp tục thực hiện liên kết sản xuất. Theo ông Trần Phước Hùng, Giám đốc HTX Thượng Hòa, vùng đồng có diện tích 10 ha đã được đưa vào sản xuất hữu cơ với giống lúa ST25. Việc liên kết với doanh nghiệp ngay từ đầu vụ cũng giúp nông dân chủ động hơn về đầu ra, hạn chế tình trạng sản xuất rồi mới tìm nơi tiêu thụ tại HTX Thượng Hòa.

Qua hai vụ sản xuất, mô hình cho thấy hiệu quả rõ nét về kinh tế, môi trường, đồng thời từng bước hình thành phương thức sản xuất lúa gắn với tiêu chuẩn và thị trường, mở ra hướng phát triển bền vững cho lúa gạo của địa phương.

“Bên cạnh hiệu quả kinh tế, mô hình còn góp phần thay đổi tập quán sản xuất của người dân theo hướng giảm sử dụng vật tư hóa học, tăng sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học, gắn sản xuất với bảo vệ môi trường và sức khỏe người sản xuất”- ông Hùng cho hay.

Nông dân được hưởng lợi từ mô hình sản xuất lúa hữu cơ

Là người trực tiếp tham gia mô hình sản xuất lúa hữu cơ, ông Trần Đức Sơn (HTX Thượng Hòa, xã Vĩnh Linh), có diện tích lúa 0,5ha cho hay, bà con cũng đã tiếp cận và quen dần với canh tác hữu cơ.

“Năm nay được mùa, giá bán ổn định nên mỗi hecta có thu nhập trên 75 triệu đồng. Trừ chi phí, bà con còn lãi khoảng 29 triệu đồng/ha, cao hơn khoảng 11 triệu đồng/ha so với phương thức sản xuất thông thường. Bà con phấn khởi lắm.”- ông Sơn cho hay.

Hiện, 10 ha lúa của HTX Thượng Hòa đã được cấp chứng nhận phù hợp Tiêu chuẩn Nông nghiệp hữu cơ Quốc gia TCVN 1104-2:2017, sản lượng dự kiến 160 tấn/năm. Theo ông Trần Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị, đây là cơ sở quan trọng trong quá trình xây dựng vùng sản xuất lúa có tiêu chuẩn, có liên kết và từng bước đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc, nâng cao giá trị sản phẩm và khả năng tiêu thụ sản phẩm.

“Từ thực tiễn triển khai, Trung tâm Khuyến nông sẽ tiếp tục lựa chọn, quy hoạch những vùng sản xuất tập trung có điều kiện phù hợp để từng bước mở rộng diện tích sản xuất lúa hữu cơ. Đồng thời, củng cố liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân, thống nhất yêu cầu sản xuất, tiêu chuẩn sản phẩm và giá thu mua ngay từ đầu vụ”- ông Trần Thanh Hải nhìn nhận.

Mong mô hình được mở rộng

Về phía Tổng Công ty Thương mại Quảng Trị đã liên kết sản xuất với bà con và đã hỗ trợ bà con kỹ thuật gieo mạ khay, bón phân hữu cơ Sepon, phun chế phẩm sinh học IMO và một số chế phẩm có nguồn gốc tự nhiên bằng máy bay không người lái.

Quá trình sản xuất, doanh nghiệp đã bố trí cán bộ kỹ thuật theo dõi phát triển của cây lúa qua các thời kỳ. Bà Trần Thị Thúy, Phó Giám đốc Nhà máy sấy lúa Sepon (thuộc Tổng Công ty Thương mại Quảng Trị), phụ trách kỹ thuật mô hình cho hay, qua theo dõi, cây lúa sinh trưởng khá, bộ rễ phát triển tốt, thân cứng, khả năng chống chịu tương đối trong điều kiện thời tiết bất lợi. “Vụ hè thu này, năng suất lúa mô hình đạt khoảng 58 tạ/ha, tương đương sản xuất đại trà”- bà Thúy nói.

Cũng có mặt trên cánh đồng làm mô hình sản xuất lúa hữu cơ với bà con nông dân, ông Lê Quang Nhật, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Thương mại Quảng Trị rất vui khi bà con nông dân thực hiện sản xuất đúng quy trình và có hiệu quả.

“Hiện tại, chúng tôi thu mua lúa tươi tại ruộng cho bà con với giá 13.000 đồng và hỗ trợ bao bì cho nông dân. Ngoài ra, chúng tôi còn thu mua giá cao các giống lúa khác cho bà con. Đây cũng là tiền đề để chúng tôi mở rộng liên kết, mở rộng mô hình lúa hữu cơ ra diện rộng”- ông Lê Quang Nhật nói.

Ở vùng đồng bên cạnh, bà con cũng đang thu hoạch lúa hè thu. Bà Nguyễn Thị Vân, đứng bên đống lúa chất cao bên đường nói đang chờ bên công ty đến thu mua theo giá lúa thường. Bà Vân nói: ‘Thấy bà con nông dân tham gia mô hình làm lúa hữu cơ mà chúng tôi cũng rất mong liên kết được mở rộng. Mong được nhiều doanh nghiệp hỗ trợ liên kết trong sản xuất lúa hữu cơ để bà con được hưởng lợi”.