Viết tương lai đâu chỉ cho học trò
Lần đầu tiên, 108 ngôi trường phổ thông nội trú liên cấp đồng loạt khánh thành đúng ngày khai giảng 5/9/2026, đặt những viên gạch vững chắc nhất để viết lại tương lai cho gần 113.000 học sinh vùng phên giậu Tổ quốc. Nhưng câu chuyện không chỉ ở đó.
Đầu tư cho tương lai không phải là con số
Giáo dục chưa bao giờ chỉ là những con số trên giấy hay những bản báo cáo thành tích đầu năm. Nhìn từ những ngôi trường nội trú liên cấp vừa khánh thành dọc dải biên cương Tổ quốc đúng vào ngày khai giảng 5/9/2026, với chương trình chung toàn quốc được tổ chức từ 7 giờ 30 phút đến 8 giờ 30 phút tại điểm cầu trung tâm Trường Phổ thông nội trú Mường Khương (tỉnh Lào Cai) và truyền hình/phát thanh trực tiếp, ta thấy một định nghĩa rất khác, rất thật và nhiều xúc cảm về hai tiếng "đầu tư".
Khi những mái trường khang trang, kiên cố mọc lên thay thế cho những lớp học tranh tre, nứa lá tạm bợ, đó không chỉ là sự thay đổi về mặt kiến trúc. Đó là một cuộc dịch chuyển mang tính lịch sử sau bao nhiêu năm chờ đợi, để thầy và trò vùng biên giới lần đầu tiên được dạy và học trong những ngôi trường khang trang.
Đầu tư cho giáo dục vùng biên chưa bao giờ là một bài toán kinh tế thuần túy có thể đong đếm bằng lợi nhuận ngắn hạn. Đặt nền móng giáo dục làm gốc rễ chính là cách kiên cố hóa biên cương bền vững nhất, bởi xét cho cùng: biên cương giữ đất, ta giữ người.
Người ta thường nói đến việc gìn giữ tấc đất cha ông, nhưng thực chất, muốn giữ được đất thì phải giữ được dân, giữ được gốc rễ sự sống và tri thức trên mảnh đất ấy.
Những mái trường khang trang mọc lên, trẻ em được đến trường, thầy cô bám bản chính là những cột mốc chủ quyền sống động và bền vững nhất cắm sâu vào lòng đất mẹ. Khi tri thức ở lại, bản làng sinh sôi, khi đó biên cương tự khắc vững chãi.
Khi tri thức là chiếc neo
Nhờ chiến dịch "100 ngày đêm" với tinh thần thần tốc, huy động tối đa nguồn lực, giai đoạn 1 đã chính thức cán đích đúng tiến độ: có 108 trường hoàn thành đưa vào sử dụng trong đợt này.
Sự kiện trọng đại này đã bổ sung thêm 4.396 phòng học các loại, bao gồm 3.277 phòng học thông thường và 1.119 phòng học bộ môn, cùng với 102 thư viện, đảm bảo điều kiện học tập tốt cho gần 113.000 học sinh.
Một đứa trẻ được ăn no, mặc ấm, được học tập trong môi trường đầy đủ tiện nghi, được nuôi dưỡng hoài bão ngay tại quê hương mình sẽ trở thành công dân có tri thức, có bản lĩnh.
Khi con người ở vùng biên được nâng lên về mọi mặt trí tuệ, kỹ năng, thể chất, thì đời sống xã hội nơi đây tự khắc sẽ đổi thay. Tri thức là thứ ánh sáng duy nhất có thể xua đi cái nghèo đeo bám, và cũng là chiếc neo vững chắc giữ chân người dân gắn bó với quê hương.
Quyết tâm chính trị ấy không dừng lại ở giai đoạn 1. Quy mô giai đoạn 2 với 121 trường, đã được khởi công đồng loạt vào ngày 19/3/2026, cũng đang được các địa phương tích cực triển khai, đặt mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/8/2027 nhằm kịp đưa vào sử dụng từ năm học 2027 - 2028.
Trường học, chỉ là điều kiện cần
Nhưng đằng sau niềm vui lớn lao ấy, câu chuyện trường biên giới cũng gợi mở ra những suy tư dài hơi.
Xây xong trường mới chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ, và cũng là thử thách lớn hơn, là làm sao để giữ chân giáo viên giỏi bám bản, làm sao để chất lượng dạy và học thực sự vươn lên tương xứng với tầm vóc của cơ sở vật chất. Và làm thế nào để mô hình nội trú liên cấp phát huy tối đa hiệu quả, nuôi dưỡng tâm hồn chứ không chỉ là con chữ cho các em.
Ngày khai giảng hôm nay ở vùng biên giới không chỉ rợp bóng cờ hoa, mà còn rợp cả niềm tin. Tiếng trống trường vang lên giữa đại ngàn không chỉ báo hiệu một năm học mới bắt đầu, mà còn là hồi chuông đánh dấu một chương mới: Không một đứa trẻ vùng biên nào bị bỏ lại phía sau trên con đường tìm kiếm tương lai.
