Việt Nam - Malaysia: 5 nhóm ngành Halal có triển vọng hợp tác

Phát triển nhanh nhưng chưa tương xứng với tiềm năng

Cũng theo ông Mohd Firdaus Mohammad, quan hệ kinh tế - thương mại của Việt Nam và Malaysia đã có bước tiến rất dài. Nếu như vào năm 1994, thương mại giữa 2 nước chỉ đạt khoảng 270 triệu USD thì đến năm 2023 đã đạt khoảng 12,67 tỷ USD. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu từ Việt Nam sang Malaysia đạt 4,86 tỷ USD. Hiện nay, Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 11, thị trường xuất khẩu lớn thứ 7 của Malaysia.

Con số này dự báo sẽ tiếp tục gia tăng nhanh chóng sau chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim vào tháng 7/2023. Sự kiện này đã tái khẳng định quan hệ đối tác chiến lược mà 2 bên kí kết năm 2015, qua đó mở ra nhiều cơ hội mới trong thương mại, du lịch, và các lĩnh vực khác.

Phát biểu khai mạc tại Hội thảo, ông Đào Minh Chánh - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) cũng khẳng định Việt Nam - Malaysia còn nhiều tiềm năng để thúc đẩy hơn nữa hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư. Cả hai nước đang nỗ lực hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại song phương đạt 25 tỷ USD vào năm 2030. Tuy nhiên, con số này vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng và triển vọng hợp tác rất lớn của hai nước. Ngoài ra, các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam chủ yếu là nguyên liệu và sản phẩm thô, các sản phẩm đã qua chế biến chiếm tỷ lệ không cao. 

Ông Đào Minh Chánh cho biết thêm, năm 2023, tổng vốn đầu tư của Malaysia vào Việt Nam đạt hơn 442,19 triệu USD với gần 700 dự án, xếp thứ 8 trong danh sách các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

Ở góc độ địa phương, TP.HCM luôn coi trọng mối quan hệ hợp tác kinh tế với Malaysia. Kim ngạch xuất khẩu của TP.HCM 3 tháng đầu năm 2024 sang thị trường Malaysia ước đạt 178,782 triệu USD, tăng 77% so với cùng kỳ năm 2023.

Tính đến Quý I/2024, Malaysia đã có 341 dự án đầu tư vào TP.HCM với tổng số vốn là 4,9 tỷ USD, đứng thứ 6 trên tổng số 116 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào TP.HCM. Riêng 3 tháng đầu năm 2024, đã có 7 dự án của Malaysia được cấp phép với số vốn 722.072 USD. 

Trong thời gian tới, ITPC sẽ tiếp tục thực hiện các hoạt động xúc tiến đầu tư, kết nối cho các doanh nghiệp TP tham gia các chuỗi sự kiện do Malaysia tổ chức, đặc biệt là Hội chợ triển lãm Halal lớn nhất thế giới MIHAS diễn ra trong năm nay.

Hướng tới xây dựng chuỗi giá trị Halal

Chia sẻ tại Hội thảo, ông Firdauz Othman - Tổng Lãnh sự Malaysia tại TP.HCM nhấn mạnh thị trường Halal đã không ngừng phát triển để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của dân số Hồi giáo trên thế giới. Dựa vào Chỉ số kinh tế Hồi giáo toàn cầu (GIE), dân số Hồi giáo được dự đoán sẽ tăng từ 1,8 tỷ người vào năm 2017 lên 3 tỷ người vào năm 2060. Thị trường khổng lồ này bao gồm rất nhiều lĩnh vực như: Thực phẩm và đồ uống, tài chính, thời trang, mỹ phẩm, dược phẩm, du lịch và giải trí.

Trong năm 2024, ngành công nghiệp Halal được dự báo sẽ tiếp tục phát triển mạnh tại các thị trường châu Á, Trung Đông và châu Phi. Các xu hướng Halal năm 2024 sẽ góp phần định hình lại môi trường kinh doanh Halal toàn cầu, tạo ra cơ hội mới song cũng đòi hỏi các doanh nghiệp nhanh chóng thích ứng với bối cảnh mới.

Theo ông Akmal Al Amini Jamalludin Al Aminu – Trưởng Phòng Quản trị Kiến thức, Trung tâm Hợp tác Phát triển Halal Malaysia (HDC), nếu muốn tham gia vào thị trường Hồi giáo nói chung và Malaysia nói riêng, doanh nghiệp Việt Nam cần phải thay đổi rất nhiều trong quy trình sản xuất để đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe về chứng nhận Halal.

Theo đó, các doanh nghiệp và bên cung ứng cần xây dựng thương hiệu Halal uy tín trên cơ sở chất lượng sản phẩm, chất lượng của toàn bộ chuỗi giá trị kinh doanh Halal, xây dựng lộ trình thực tế để triển khai chuỗi giá trị Halal và rà soát tiến độ thực hiện. 

Trên thực tế, thị trường Halal đang chuyển dịch từ tư duy chỉ quan tâm tới sản phẩm Halal sang xây dựng toàn bộ chuỗi cung ứng Halal. Do vậy, các tiêu chuẩn Halal cũng được mở rộng kiểm soát từ nguồn sản xuất đến nơi người tiêu dùng mua hàng như các nhà bán lẻ, nhà hàng, kênh mua sắm trực tuyến…