Trung Đông rực lửa: Mỹ - Israel san phẳng Tehran, thị trường dầu mỏ rúng động

Tối hậu thư từ Washington và đòn đánh "xóa sổ"

Sáng ngày 2/3/2026 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tuyên bố đanh thép qua video, ra lệnh cho các thành viên IRGC hạ vũ khí để nhận "miễn trừ hoàn toàn", bằng không sẽ đối mặt với "cái chết chắc chắn". Ông khẳng định chiến dịch quân sự khởi động từ 28/2 là bước đi tất yếu khi Tehran từ chối từ bỏ tham vọng hạt nhân.

Tại thực địa, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tung hơn 100 chiến đấu cơ thâm nhập sâu vào không phận Iran, đánh phá trực diện thủ đô Tehran.

Mục tiêu bị san phẳng: Toàn bộ hệ thống sở chỉ huy, trung tâm điều khiển và các cơ quan đầu não của IRGC. Người phát ngôn IDF khẳng định "không một ai sống sót" bên trong các mục tiêu bị đánh trúng.

Trên biển: Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã tấn công hơn 1.000 mục tiêu, đánh chìm phần lớn các chiến hạm và chính thức tuyên bố "xóa sổ" năng lượng hải quân của Iran.

Bộ ba quyền lực châu Âu cảnh báo tấn công phủ đầu Iran

Trước những diễn biến leo thang căng thẳng tại vùng Vịnh, lãnh đạo ba cường quốc Pháp, Đức và Vương quốc Anh (nhóm E3) vừa đưa ra tuyên bố chung cứng rắn, khẳng định sẵn sàng can thiệp quân sự để bảo vệ lợi ích của mình và các đồng minh trong khu vực.

Phản ứng trước các cuộc tập kích tên lửa

Nhóm E3 bày tỏ sự quan ngại sâu sắc và mô tả các cuộc tấn công bằng tên lửa gần đây của Iran là hành vi "bừa bãi và không tương xứng". Đặc biệt, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh mục tiêu của Iran không chỉ nhắm vào các đối thủ trực tiếp mà còn đe dọa cả những quốc gia trung lập, vốn không tham gia vào các chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel.

Sẵn sàng hành động "phòng thủ chủ động"

Điểm đáng chú ý nhất trong tuyên bố lần này là việc phương Tây bỏ ngỏ khả năng thực hiện các biện pháp quân sự mạnh tay hơn thay vì chỉ phòng thủ thụ động:

Bảo vệ đồng minh: Cam kết thực hiện mọi bước đi cần thiết để đảm bảo an ninh cho các đối tác chiến lược tại vùng Vịnh.

Tấn công tại nguồn: Tuyên bố nêu rõ khả năng thực hiện các hành động phòng thủ nhằm phá hủy năng lực tấn công của Iran (bao gồm tên lửa và thiết bị bay không người lái) ngay tại địa điểm xuất phát.

Nguyên tắc tương xứng: Các biện pháp đáp trả sẽ được tính toán để đảm bảo tính cần thiết và phù hợp với mức độ đe dọa thực tế.

Động thái này đánh dấu một bước chuyển biến quan trọng trong chính sách của châu Âu đối với Tehran, chuyển từ nỗ lực ngoại giao thuần túy sang răn đe quân sự trực tiếp nhằm hạ nhiệt các điểm nóng tại Trung Đông.

Khối Vùng Vịnh "báo động đỏ" - Hàng không tê liệt

Phản ứng trước các đòn không kích, Iran đã phóng loạt tên lửa trả đũa nhắm vào các căn cứ Mỹ và cả các mục tiêu dân sự (sân bay, khách sạn, khu dân cư) tại các nước láng giềng.

Ngay lập tức, 6 quốc gia Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) gồm Saudi Arabia, UAE, Qatar, Kuwait, Oman và Bahrain đã họp khẩn trực tuyến vào ngày 1/3. Khối này lên án hành động của Iran là "xâm phạm chủ quyền trắng trợn" và khẳng định quyền đáp trả hợp pháp để bảo vệ an ninh quốc gia.

Tình hình đã gây ra hệ lụy tức thì, khi có khoảng 19.000 chuyến bay toàn cầu bị hoãn hoặc hủy.

Toàn bộ không phận Trung Đông và vùng Vịnh trở thành "vùng cấm bay", gây hỗn loạn dây chuyền cho mạng lưới giao thông hàng không thế giới.

Cú sốc thị trường dầu mỏ và bóng ma lạm phát

Việc một cường quốc dầu mỏ như Iran bị tấn công và eo biển Hormuz rơi vào vùng chiến sự đã khiến thị trường năng lượng "dậy sóng":

Giá dầu thô: Dự báo sẽ tăng phi mã vượt mốc 100 USD/thùng do lo ngại đứt gãy nguồn cung từ vùng Vịnh.

Rủi ro vận tải: Các hãng tàu bảo hiểm đã nâng mức phí rủi ro chiến tranh lên mức tối đa, đe dọa trực tiếp đến chi phí logistics toàn cầu.

Cánh cửa ngoại giao "hé mở" trong khói lửa

Điểm sáng duy nhất trong kịch bản tồi tệ này là tín hiệu từ "ban lãnh đạo tiềm năng mới" tại Iran. Theo Nhà Trắng, nhóm này đã phát tín hiệu sẵn sàng đàm phán với Mỹ. Trong khi đó, Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi – người vừa trung gian thành công các cuộc tiếp xúc tại Geneva hôm 22/2 – khẳng định: "Dù xung đột nổ ra, nhưng hy vọng hòa bình vẫn chưa tắt".

Ở phía ngược lại, Anh, Pháp và Đức giữ thái độ thận trọng khi tuyên bố chỉ tham gia vào các hành động "phòng vệ" để bảo vệ lợi ích đồng minh thay vì trực tiếp không kích cùng Mỹ và Israel.

Giới quan sát cho thấy, hiện Mỹ hiện đang siết chặt an ninh tối đa tại Tel Aviv và Qatar để đối phó với nguy cơ Iran trả đũa bằng tấn công liều chết hoặc xe bom (VBIED) nhắm vào các cơ quan chính phủ.

Từ eo biển Hormuz đến chứng khoán Việt: Chiến tranh Israel - Iran không xa như ta tưởng

Trung Đông bên bờ vực chiến tranh tổng lực: Iran tổng tấn công đáp trả sau cái chết của Lãnh tụ Khamenei