TP.HCM siết chặt phòng dịch viêm da nổi cục trên trâu bò

Bệnh viêm da nổi cục, hay còn gọi là bệnh da sần, vốn không gây bệnh cho người nhưng lại đặc biệt nguy hiểm với trâu bò. Khi vật nuôi nhiễm bệnh, năng suất sữa có thể giảm mạnh, da trầy sần, con vật bỏ ăn, sút cân, khả năng sinh sản giảm, thậm chí có thể chết.

Với riêng TP.HCM, trong bối cảnh đàn gia súc sau sắp xếp đơn vị hành chính đã tăng lên quy mô lớn, với 105.086 con thuộc 11.664 hộ chăn nuôi. Trong đó, có 36.381 con bò sữa là “cần câu cơm” của hàng ngàn hộ dân ngoại thành. Nếu một đợt dịch nếu xảy ra sẽ gây thiệt hại kinh tế nặng nề và làm đứt gãy toàn bộ chuỗi cung ứng sữa tươi trên địa bàn.

Dù nhiều năm qua TP.HCM chưa ghi nhận ca bệnh nào, nhưng ngành nông nghiệp vẫn cảnh báo nguy cơ luôn hiện hữu, nhất là khi thời tiết mưa nhiều tạo điều kiện cho ruồi, muỗi, ve… sinh sôi. Đây là những tác nhân khiến virus viêm da nổi cục “quá giang” từ nơi này sang nơi khác.

Nhận diện rủi ro đó, kế hoạch mới của chính quyền thành phố đặt mục tiêu xây dựng một “lá chắn phòng dịch” đầy đủ từ chuồng trại, cánh đồng cho đến các tuyến đường vận chuyển gia súc.

Từ năm 2026 trở đi, mỗi năm TP.HCM sẽ tổ chức một đợt tiêm phòng tập trung cho đàn trâu bò, ưu tiên giai đoạn trước mùa côn trùng phát triển mạnh. Tỷ lệ tiêm phòng được đặt ra khá cao, trên 80% tổng đàn trong hai năm đầu và nâng lên 85% từ năm 2028 đến 2030.

Bên cạnh đó, cơ quan thú y sẽ lấy tối thiểu 100 mẫu giám sát mỗi năm để kịp thời phát hiện virus lưu hành hoặc kháng thể trong đàn vật nuôi, qua đó chủ động điều chỉnh kế hoạch tiêm vaccine cho các năm tiếp theo.

Không chỉ có biện pháp vaccine, kế hoạch lần này còn nhấn mạnh đến việc giám sát dịch tễ “từ gốc”. Các hộ chăn nuôi sẽ được yêu cầu theo dõi đàn vật nuôi sát sao hơn, báo ngay khi có dấu hiệu bất thường. Nếu phát hiện nghi mắc bệnh, toàn bộ khu vực nuôi phải được khoanh vùng, cách ly, khử trùng và lấy mẫu xét nghiệm trước khi tiến hành tiêu độc hoặc tiêu hủy theo quy định.

Việc vận chuyển trâu bò từ các tỉnh vào thành phố cũng sẽ được kiểm soát gắt gao hơn. Các đoàn liên ngành được giao nhiệm vụ chốt chặn, xử lý nghiêm trường hợp vận chuyển không giấy tờ, không rõ nguồn gốc.

Điểm đáng chú khác trong kế hoạch trên là UBND thành phố yêu cầu các chợ đầu mối, cơ sở giết mổ và kho lạnh tăng cường kiểm soát nguồn thịt trâu bò đưa vào tiêu thụ. Những điểm buôn bán nhỏ lẻ trong chợ tạm, chợ tự phát - nơi trước đây dễ phát sinh thịt không rõ nguồn gốc - sẽ bị kiểm tra thường xuyên hơn. Ban Quản lý các chợ được giao trách nhiệm hướng dẫn tiểu thương chỉ kinh doanh thịt đã qua kiểm dịch, đồng thời phối hợp xử lý trường hợp vi phạm ngay khi phát hiện.

Đặc biệt, thành phố sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý đàn vật nuôi bằng bản đồ số hóa. Toàn bộ biến động đàn gia súc, tình hình tiêm phòng, các điểm có nguy cơ dịch bệnh và kết quả kiểm dịch sẽ được cập nhật liên tục, giúp các cơ quan chức năng theo dõi sát sao và đưa ra cảnh báo sớm cho người chăn nuôi.

Kế hoạch phòng, chống bệnh viêm da nổi cục giai đoạn 2026-2030 có sự tham gia của cả hệ thống từ Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở An toàn thực phẩm, Công an thành phố, Hải quan, Bộ đội Biên phòng đến chính quyền xã, phường. Nguồn kinh phí thực hiện được bố trí từ ngân sách nhà nước theo phân cấp và đưa vào dự toán hằng năm, bảo đảm triển khai liên tục và hiệu quả.

Với quy mô đàn trâu bò ngày càng lớn, bài toán phòng dịch của TP.HCM không chỉ dừng ở việc tránh thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi mà còn gắn liền với an toàn thực phẩm của hàng triệu người dân.

Việc chủ động “giăng lưới” từ bây giờ được kỳ vọng sẽ giúp thành phố bảo vệ vững chắc vùng chăn nuôi sau hợp nhất, đồng thời đảm bảo nguồn cung thịt, sữa ổn định trong nhiều năm tới.