TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp thế hệ mới từ đổi mới sáng tạo

Mở rộng không gian công nghiệp, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Ngày 26/10, tại TP.HCM, Ngày Đổi mới sáng tạo mở (Open Innovation Day 2026) diễn ra với chủ đề “Kiến tạo thành phố công nghiệp thế hệ mới”, mở đầu chuỗi hoạt động Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.

Sự kiện do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Mở SoiHub chủ trì, phối hợp với Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NACENTECH), Bộ Khoa học và Công nghệ, Công ty CP Công nghệ Viễn thông Sài Gòn (SAIGONTEL) và Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 tại TP.HCM (HCMC C4IR) tổ chức.

Phát biểu tại sự kiện, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Trương Minh Huy Vũ nhấn mạnh, Open Innovation Day 2026 là hoạt động mở màn chuỗi sự kiện Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, năm đầu tiên diễn đàn được Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đồng thương hiệu.

Theo ông, việc lựa chọn đổi mới sáng tạo làm hoạt động mở đầu thể hiện quan điểm các cuộc đối thoại về tăng trưởng và hợp tác trong kỷ nguyên mới phải bắt đầu từ năng lực công nghệ và những bài toán thực tiễn.

Đối với TP.HCM, động lực tăng trưởng trong giai đoạn tới phải dựa trên đổi mới sáng tạo và sự kết hợp giữa đổi mới sáng tạo với các lĩnh vực phát triển kinh tế, công nghiệp và đô thị.

“Hiện thành phố có hơn 40 vườn ươm, trung tâm đổi mới sáng tạo và cơ sở ươm tạo công nghệ. Nhiều mô hình đã hình thành phương thức hợp tác trực tiếp với các tập đoàn, doanh nghiệp và đối tác quốc tế. Trong đó, SoiHub làm việc trực tiếp với các tập đoàn để giải quyết nhu cầu công nghệ từ thị trường. Các trường đại học cũng tăng cường kết nối với đối tác quốc tế, trong đó có những hoạt động hợp tác với các tổ chức, trường đại học tại Pháp và Singapore”, ông cho biết.

Theo ông, trước đây thành phố từng mong muốn quy hoạch hơn 4.000ha đất công nghiệp nhưng gặp nhiều khó khăn do giá đất cao và quỹ đất hạn chế. Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, thành phố có thêm điều kiện phát triển các không gian công nghiệp quy mô lớn.

Theo định hướng, TP.HCM đang tính toán chuyển đổi chức năng một số khu công nghiệp tại khu vực đô thị hiện hữu, đồng thời phát triển những không gian công nghiệp mới tại các địa bàn thuộc Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây, trong đó có Bắc Tân Uyên và Châu Đức.

Các không gian này được định hướng gắn với công nghệ cao, công nghệ số, nông nghiệp công nghệ cao và hạ tầng năng lượng. Thành phố cũng đặt vấn đề huy động nguồn lực từ đầu tư công, hợp tác công tư đến đầu tư tư nhân để chủ động chuẩn bị hạ tầng đón nhà đầu tư.

Tuy nhiên, theo ông Trương Minh Huy Vũ, quỹ đất và hạ tầng mới chỉ là một phần trong quá trình kiến tạo thành phố công nghiệp thế hệ mới. “Bản chất khi chúng ta bước vào câu chuyện công nghiệp thế hệ mới thì không chỉ là hạ tầng, không chỉ là các khu công nghiệp mà quan trọng nhất là hệ sinh thái của chúng ta”, ông Vũ nhấn mạnh.

Hệ sinh thái đó cần có sự tham gia của các trường đại học, viện nghiên cứu, vườn ươm, doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ quan quản lý. Đặc biệt, cần quan tâm đến khoảng trung gian giữa nghiên cứu trong trường đại học và thương mại hóa công nghệ, để những kết quả nghiên cứu có thể đi vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Làm chủ công nghệ, đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường

Từ thực tiễn triển khai đổi mới sáng tạo mở, bà Bùi Thanh Hằng, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Mở SoiHub, cho biết khi trung tâm bắt đầu hoạt động vào năm 2023, một trong những vấn đề đặt ra là nguồn lực nghiên cứu, công nghệ và doanh nghiệp còn phân tán. Nhiều ý tưởng, kết quả nghiên cứu chưa tìm được đường ra thị trường.

“Ngay từ đầu, chúng tôi luôn đặt câu hỏi làm thế nào để kết nối những nguồn lực đang tồn tại riêng rẽ trong hệ sinh thái, làm thế nào để công nghệ không chỉ dừng lại ở ý tưởng, nghiên cứu hay trên giấy mà có thể đi vào thị trường và tiếp tục mở rộng thị trường”, bà Hằng chia sẻ.

Từ yêu cầu đó, SoiHub lựa chọn hướng tiếp cận lấy doanh nghiệp, tập đoàn và ngành công nghiệp làm trọng tâm, lấy nhu cầu thị trường làm điểm xuất phát.

Thay vì chỉ giới thiệu các công nghệ sẵn có, trung tâm tập trung tiếp nhận những bài toán cụ thể của doanh nghiệp và địa phương, sau đó kết nối chuyên gia, nhà khoa học và đối tác công nghệ để tìm kiếm giải pháp.

Đến nay, SoiHub đã và đang kết nối, hợp tác và phát triển 50 công nghệ trong nước và quốc tế; tiếp nhận, giải quyết 15 đơn đặt hàng từ thị trường và thiết lập 20 thỏa thuận hợp tác chiến lược với các đối tác công nghệ trong khu vực và trên thế giới.

Những kết quả này bước đầu cho thấy vai trò của các tổ chức trung gian trong việc kết nối nguồn lực nghiên cứu với nhu cầu doanh nghiệp. Thông qua các hoạt động hợp tác, SoiHub đang thúc đẩy những chương trình, dự án trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, kinh tế tầm thấp, công nghiệp chế tạo và vật liệu mới.