Tổng hội NN&PTNT Việt Nam và 6 tháng không khoảng lặng!

Miệt mài kết nối

Nhưng, ít người biết rằng, phía sau những hoạt động ấy là rất nhiều trăn trở của Chủ tịch Tổng hội NN&PTNN VN Hồ Xuân Hùng cùng tập thể lãnh đạo Tổng hội.

Trong các cuộc họp Ban thường Vụ, ông thường nhắn nhủ: “Vấn đề không phải là chúng ta tổ chức thêm một hội nghị hay ký thêm một văn bản hợp tác. Điều cần là chúng ta phải trả lời câu hỏi lớn hơn: 'Làm thế nào để nông nghiệp Việt Nam không đứng ngoài cuộc chuyển đổi xanh của thế giới?'”

Cùng tâm thế này, trong nhiều chuyến làm việc tại địa phương, TS. Nguyễn Trí Ngọc - Phó Chủ tịch Tổng hội NN&PTNT - luôn trong tâm thế lắng nghe. Ông lắng nghe nỗi lo của người trồng lúa trước yêu cầu giảm phát thải. Lắng nghe doanh nghiệp khi chi phí chuyển đổi xanh còn quá lớn. Lắng nghe hợp tác xã khi truy xuất nguồn gốc vẫn còn nhiều khoảng trống. Theo ông, chuyển đổi xanh không thể chỉ là một khẩu hiệu. Nếu người nông dân không nhìn thấy lợi ích, doanh nghiệp không có công nghệ phù hợp và địa phương không có cơ chế đồng hành, thì mọi mục tiêu đều rất khó trở thành hiện thực.

Chính vì vậy, trong các chương trình làm việc với Sở Khoa học và Công nghệ Bắc Ninh, Ninh Bình hay UBND tỉnh Sơn La, Tổng hội đều lựa chọn cách tiếp cận từ nhu cầu thực tế của địa phương. Không áp đặt mô hình, cũng không sao chép kinh nghiệm. Câu chuyện ở Bắc Ninh là phát triển kinh tế sinh thái và thích ứng biến đổi khí hậu. Chuyện ở Ninh Bình là xây dựng chuỗi giá trị nông sản gắn với du lịch. Còn tại Sơn La là phát triển nông nghiệp xanh, phát thải thấp và chuyển đổi số cho các ngành hàng chủ lực. Đó cũng là nền tảng để tháng 6/2026, Tổng hội và UBND tỉnh Sơn La ký kết chương trình hợp tác giai đoạn 2026 - 2030.

Từ ruộng đồng vào hội thảo ra câu chuyện giúp nhà nông

Từ đầu năm đến nay, Tổng hội NN&PTNT liên tiếp tổ chức nhiều hội thảo lớn. Mỗi hội thảo đều nhằm gióng lên thêm một hồi chuông. Đó là, hồi chuông về sức ép chuyển đổi xanh. Hồi chuông về truy xuất nguồn gốc. Hồi chuông về kinh tế tuần hoàn. Hồi chuông về ứng dụng công nghệ sinh học và chuyển đổi số trong nông nghiệp.

Từ hội thảo “Chuyển đổi xanh trong nông nghiệp - Cơ hội cho doanh nghiệp và hợp tác công tư” tại TP.HCM, đến diễn đàn “Khơi thông dòng vốn cho nông nghiệp” tại Hà Nội. Rồi tọa đàm về hệ sinh thái xanh, chuỗi giá trị ở Ninh Bình, hội thảo về kinh tế tuần hoàn giảm phát thải tại Sơn La về nông nghiệp xanh và tiêu chuẩn VietFarm... Các chuyên gia đều gặp nhau ở một điểm: Muốn phát triển nông nghiệp bền vững thì khoa học công nghệ phải đi trước. Doanh nghiệp phải đi cùng và chính sách phải mở đường.

Trong bức tranh ấy, Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Nông nghiệp xanh Việt Nam (VINGA) đang từng bước khẳng định vai trò kết nối. Bà Trần Thị Hồng Lan - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Tổng hội, Chủ tịch VINGA - nhiều lần nhấn mạnh rằng đổi mới sáng tạo không thể nằm trong phòng thí nghiệm. Đổi mới sáng tạo phải đi ra cánh đồng, đi vào doanh nghiệp, đi đến từng hợp tác xã. VINGA vì thế không chỉ kết nối các nhà khoa học. Mạng lưới còn tập hợp doanh nghiệp, nhà đầu tư, địa phương và các tổ chức quốc tế cùng tham gia xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho nông nghiệp xanh. Bản ghi nhớ hợp tác ba bên được ký kết trong tháng 6 là một bước đi theo hướng đó. Khi nguồn lực được kết nối, những ý tưởng sẽ có cơ hội trở thành dự án. Những dự án sẽ tạo ra mô hình. Để rồi, mô hình sẽ lan tỏa thành hệ sinh thái.

Tổng hội NN&PTNT và hội viên cùng nỗ lực

Phía sau nhiều nghiên cứu và chương trình khoa học đó là sự tham gia của đội ngũ chuyên gia. Trong đó, GS.TS. Nguyễn Tuấn Anh đang dẫn dắt nhiều định hướng nghiên cứu liên quan đến công nghệ sinh học, tiêu chuẩn sản xuất xanh, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và đổi mới sáng tạo… Những nghiên cứu ấy không chỉ dừng lại ở công bố khoa học. Điều được kỳ vọng là tạo ra các giải pháp có thể ứng dụng ngay trong sản xuất, giảm phát thải, nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng và tăng khả năng truy xuất nguồn gốc.

Đó cũng là tinh thần xuyên suốt khi Tổng hội cùng các đơn vị chuyên môn xây dựng bộ tiêu chuẩn VietFarm cho các ngành hàng như lúa, cà phê, trà… Tiêu chuẩn này hướng đến một hệ thống sản xuất minh bạch hơn, xanh hơn. Và đủ khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.

Nếu trước đây doanh nghiệp thường chờ chính sách thì hiện nay nhiều đơn vị đã chủ động đồng hành cùng Tổng hội. Họ tham gia từ giai đoạn nghiên cứu, đồng hành trong các diễn đàn, đầu tư vào công nghệ, tiên phong sáng tạo mô hình và thử nghiệm các mô hình mới. Chính sự tham gia của doanh nghiệp giúp nhiều ý tưởng không dừng trên giấy. Có thể kể Bioway VN, đây không chỉ là một doanh nghiệp đồng hành cùng Tổng hội mà còn là một trường hợp khá tiêu biểu về hướng đi nông nghiệp sinh học, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải; đồng thời đã tiếp cận được các chương trình hỗ trợ quốc tế về Thúc đẩy Tài chính Khí hậu (CFA). Đó là, CheckVN và Hợp tác xã Tiên Dương cũng là những ví dụ sinh động về việc ứng dụng công nghệ số, truy xuất nguồn gốc và minh bạch dữ liệu trong chuỗi giá trị nông sản. Hay Công ty Cổ phần cơ khí VinaNhatrang lại thể hiện một hướng tiếp cận khác. Đó là đổi mới sáng tạo thông qua các sáng kiến, cải tiến kỹ thuật và giải pháp cơ giới hóa phục vụ sản xuất nông nghiệp…

Chung sức để vươn tầm

Song song đó, các chương trình hợp tác với đối tác Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Hoa Kỳ cùng việc ký kết hợp tác với JVC Hightech Energy về phát triển năng lượng tái tạo cho thấy phạm vi kết nối của Tổng hội đang được mở rộng. Đó không chỉ là câu chuyện thu hút đầu tư. Mà còn là cơ hội tiếp cận công nghệ mới. Tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế. Và từng bước đưa nông nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong cuộc họp sơ kết sáu tháng đầu năm, ông Hồ Xuân Hùng cho biết: “Đây mới chỉ là bước khởi đầu. Phía trước, còn nhiều việc phải làm. Như, sẽ tiếp tục triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ban Tiêu chuẩn, Đào tạo và Đánh giá thẩm tra sẽ được thành lập. Trung tâm Chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và Giám định chất lượng nông sản sẽ đi vào hoạt động. Tiêu chuẩn VietFarm sẽ tiếp tục được hoàn thiện...”.

Ban thường vụ Tổng hội xác định, mỗi nhiệm vụ đều hướng về một mục tiêu chung. Đó là xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, minh bạch, phát thải thấp và có khả năng cạnh tranh quốc tế. Nhìn lại nửa đầu năm 2026, điều đọng lại không chỉ là số lượng hội nghị hay những biên bản ghi nhớ đã được ký. Điều đáng ghi nhận hơn là một tư duy phát triển đang hình thành. Ở đó, khoa học công nghệ trở thành động lực, đổi mới sáng tạo là phương thức, doanh nghiệp là đối tác, địa phương là trung tâm triển khai, còn người nông dân vẫn là chủ thể của mọi chính sách. Một hướng đi khó khăn, nhưng Tổng hội và các thành viên của mình đã chọn: bước tiếp.

Nguyên Thứ trưởng NN&PTNT Hồ Xuân Hùng: Bầu Đức đi trước một bước rất dài

Ông Hồ Xuân Hùng: “Ai cũng nói không để nông dân tụt lại phía sau nhưng họ rất khó chạy kịp”