Thị phần tín dụng 2025: Big4 thu hẹp, khối tư nhân 'soán ngôi' tăng trưởng

Năm 2025 chứng kiến sự bùng nổ tín dụng tại Việt Nam, với tổng lượng tín dụng bơm ra nền kinh tế đạt gần 2,79 triệu tỷ đồng, hỗ trợ mạnh mẽ cho phục hồi kinh tế sau biến động toàn cầu. Tuy nhiên, khi mở rộng phân tích đến top 20 ngân hàng dẫn đầu về dư nợ tín dụng, bức tranh ngành ngân hàng ngày càng phân hóa rõ nét, với các ngân hàng tư nhân lớn và tầm trung dẫn dắt tăng trưởng, cạnh tranh gay gắt hơn và dần thu hẹp thị phần của nhóm Big4 quốc doanh.

Phân hóa rõ nét

Tính đến cuối năm 2025, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt hơn 18,4 triệu tỷ đồng, tăng 17,87% so với cuối năm 2024 và có thể chạm mốc 19% khi kết thúc năm. Đây là mức tăng kỷ lục trong thập kỷ qua, vượt mục tiêu 15-16% của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), nhờ lãi suất thấp hỗ trợ doanh nghiệp và tiêu dùng, cùng nhu cầu vốn dồi dào từ sản xuất kinh doanh.

Cơ cấu tín dụng tập trung vào sản xuất kinh doanh với tỷ trọng 78%, bao gồm công nghiệp chế biến (12,39%), bán buôn bán lẻ (22,24%) và xây dựng (7,47%). Nông nghiệp - nông thôn chiếm 22,42%, trong khi tín dụng xanh và hạ tầng tăng mạnh, đạt khoảng 750 nghìn tỷ đồng nhờ chương trình hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho dự án xanh, nhà ở xã hội và nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long.

Tuy nhiên, sự phân hóa nổi bật: Nhóm Big4 chỉ tăng 12-17%, trong khi ngân hàng tư nhân và tầm trung đạt 18-29% hoặc cao hơn. Khi mở rộng đến top 20, nhóm tư nhân lớn (xếp hạng 5-10) chiếm thêm 15-20% thị phần, còn nhóm tầm trung (11-20) góp 10-15%, dẫn đến thị phần Big4 giảm từ khoảng 50% xuống còn 40-46%, cho thấy sự lan tỏa mạnh mẽ, giảm tập trung rủi ro và thúc đẩy đa dạng hóa ngành.

Xem thêm: Ngành ngân hàng 2025: Bệ đỡ vững chắc cho nông nghiệp bứt phá

Cạnh tranh và "miếng bánh" Big4 nhỏ lại

Dựa trên tiêu chí tăng trưởng dư nợ, linh hoạt cạnh tranh và chiếm lĩnh phân khúc mới, các ngân hàng tư nhân lớn như MB, VPBank, Techcombank cùng tầm trung như ACB, SHB, Sacombank, HDBank, VIB, TPBank, MSB, LPBank nổi lên dẫn dắt ngành, với tốc độ tăng cao hơn hẳn Big4.

VPBank đạt tăng trưởng lên đến 25-29% (dư nợ ~1,0 triệu tỷ đồng), tập trung tín dụng cá nhân và bất động sản; MB tăng 18-20% (~1,05 triệu tỷ đồng) nhờ bán lẻ và chuyển đổi số; Techcombank ghi nhận 18-22% (~0,85 triệu tỷ đồng) với trọng tâm công nghệ và khách hàng cao cấp.

Các ngân hàng tầm trung như ACB (15-18%, ~0,75 triệu tỷ đồng) ổn định ở bán lẻ và doanh nghiệp vừa; SHB và Sacombank (15-20%, ~0,68 triệu tỷ đồng) cạnh tranh mạnh khu vực miền Bắc, nông nghiệp và hồi phục tái cấu trúc; HDBank (18-20%, ~0,55 triệu tỷ đồng) tăng nhanh từ tài chính tiêu dùng; VIB (18-21%, ~0,50 triệu tỷ đồng); TPBank (18-20%, ~0,45 triệu tỷ đồng) và MSB (16-18%, ~0,40 triệu tỷ đồng) lợi thế bán lẻ và công nghệ.

Xem thêm: ‘Mạch máu’ tín dụng xanh: Giải cơn khát vốn cho nông nghiệp Việt trước vòng xoáy tỷ đô

Nhóm dưới như LPBank, OCB, Nam A Bank, Eximbank, Bac A Bank, Kienlongbank cũng góp phần với tăng trưởng 14-20%, tập trung địa phương và doanh nghiệp nhỏ. Lý do chính là sự linh hoạt chiến lược, vốn điều lệ dồi dào hơn Big4 (biên lợi nhuận mỏng khiến quốc doanh thận trọng), và chiếm lĩnh phân khúc bán lẻ, bất động sản – nơi nhu cầu bùng nổ hậu đại dịch.

Ngược lại, Big4 dù giữ quy mô lớn nhưng tăng trưởng chậm hơn: BIDV dẫn đầu với dư nợ ~2,5 triệu tỷ đồng (tăng 15-16%), Agribank ~2,3 triệu tỷ (14-15%, chuyên nông nghiệp), VietinBank ~2,2 triệu tỷ (16-17%), Vietcombank ~1,8 triệu tỷ (15%, nợ xấu dưới 1%).

Sự thận trọng của Big4 trong kiểm soát rủi ro và ưu tiên chương trình quốc gia khiến họ mất dần thị phần vào tay ngân hàng tư nhân lớn và tầm trung. Kết quả, khi mở rộng top 20, thị phần Big4 thu hẹp xuống 40-46%, báo hiệu sự chuyển dịch quyền lực trong ngành ngân hàng Việt Nam, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và hỗ trợ kinh tế xanh, số hóa.