‘Tâm lý sợ trách nhiệm đang kìm hãm siêu đô thị TP.HCM’

Kinh tế tăng trưởng dưới tiềm năng

Đại biểu Lê Minh Đức đã có những nhận định sắc sảo khi nhìn lại chặng đường năm 2025. Bên cạnh niềm tự hào về một “TP.HCM mới” với quy mô kinh tế chiếm tới 23,5% GDP cả nước và thu ngân sách đạt 112% dự toán, ông cho rằng, đằng sau những con số khả quan ấy là nỗi lo lắng hiện hữu khi tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 5 năm chỉ đạt 4,49%, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng.

Đi sâu vào phân tích, đại biểu Lê Minh Đức chỉ ra cả 3 khu vực cấu thành nên động lực phát triển đều đang gặp khó. Nếu như khu vực Bình Dương không đạt 9/34 chỉ tiêu, cảnh báo mô hình công nghiệp gia công đã tới hạn, thì khu vực trung tâm TP.HCM lại đang mất dần sức hấp dẫn về vốn đầu tư và năng suất lao động. Đặc biệt, sự thiếu hụt kết nối logistics tại Bà Rịa - Vũng Tàu khiến lợi thế cảng biển Cái Mép - Thị Vải chưa thể chuyển hóa thành động lực tăng trưởng đột phá.

Nguyên nhân của sự chững lại này được ông Lê Minh Đức “chỉ mặt đặt tên” là do tâm lý sợ trách nhiệm. Ông nhấn mạnh: “Các báo cáo của UBND thành phố trình tại kỳ họp đã dũng cảm thừa nhận một bộ phận cán bộ chưa dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Đây chính là nguyên nhân của mọi nguyên nhân, dẫn đến đầu tư công chậm giải ngân, thủ tục hành chính ách tắc”. Theo đại biểu, nếu không giải quyết điểm nghẽn này, mọi nghị quyết hay cơ chế đặc thù sẽ chỉ “nằm trên giấy”.

Đồng tình với quan điểm về sự chậm trễ, đại biểu Trần Quang Thắng đưa ra những con số “không vui” về đầu tư công. Với tổng kế hoạch vốn được giao lên tới 152.241 tỷ đồng (cao hơn 128% so với kế hoạch trung hạn), nhưng tính đến ngày 4/11, thành phố mới chỉ giải ngân được 67.251 tỷ đồng, chỉ đạt 56,5% kế hoạch Thủ tướng giao. Ông Thắng đặt câu hỏi về giải pháp cải tiến từ nay đến cuối năm khi trong 10 ban quản lý dự án chuyên ngành lớn, chỉ 5 ban đạt tiến độ.

Xem thêm: Khi hạnh phúc không trả được lương hưu

Những âu lo từ nhà “chuồng cọp” đến bữa ăn hàng ngày

Bên cạnh vấn đề vĩ mô, các đại biểu cũng dành nhiều thời lượng để mổ xẻ những bất cập ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn và đời sống người dân. Từ thực tế giám sát vụ cháy trên đường Trần Hưng Đạo, đại biểu Nguyễn Thị Việt Tú đã kiến nghị cần quản lý chặt chẽ hơn việc hình thành nhà kiểu “chuồng cọp” và biển quảng cáo sai quy định chắn lối thoát hiểm, nhằm hạn chế thiệt hại về người và của.

Vấn đề an ninh trật tự và mỹ quan đô thị cũng được đại biểu Phạm Đăng Khoa thẳng thắn nêu ra. Đó là tình trạng hát karaoke gây ô nhiễm tiếng ồn nhưng “cách xử lý vẫn còn lúng túng, chưa triệt để”. Vấn nạn chó mèo thả rong, phóng uế bừa bãi vẫn hiện hữu. Ông cũng chỉ ra một nghịch lý trong chỉnh trang đô thị khi người dân đã đồng thuận hiến đất mở rộng hẻm thì việc di dời cột điện lại chậm trễ, gây nguy hiểm cho người đi đường.

Liên quan đến sức khỏe cộng đồng, đại biểu Vương Đức Hoàng Quân đề xuất thực hiện bảo hiểm thực phẩm bắt buộc đối với các doanh nghiệp, coi đây là chi phí hợp lý để doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế. Cùng mối lo ngại này, đại biểu Trần Quang Thắng chất vấn về giải pháp của thành phố trước nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể.

Ở góc độ giáo dục và an sinh, đại biểu Vương Đức Hoàng Quân lưu ý về việc sắp xếp trường lớp cần dựa trên mật độ dân cư, hạn chế các điểm trường lẻ phát sinh và ưu tiên cơ sở vật chất cho mầm non.

Một vấn đề dân sinh khác cũng được cử tri phản ánh gay gắt là sự chậm trễ trong chi trả trợ cấp chính sách. Từ ngày 1/7, việc chuyển nhiệm vụ này về cấp xã thực hiện đã phát sinh thêm khâu ngân hàng trung gian, khiến quy trình thiếu đồng bộ và tiền đến tay đối tượng thụ hưởng không còn đúng ngày như trước.

Xem thêm: Xóa nghèo cho dân hay tư duy cán bộ?

Để tháo gỡ những khó khăn trên, các đại biểu đã hiến kế nhiều giải pháp cụ thể. Về thể chế, đại biểu Lê Minh Đức đề nghị khẩn trương cụ thể hóa cơ chế bảo vệ cán bộ theo Kết luận 14 của Bộ Chính trị, đồng thời, xem xét mô hình “Địa phương tự chủ” để tăng tính linh hoạt cho các khu vực trực thuộc. Về kinh tế số, ông đặt mục tiêu đưa kinh tế số chiếm 30-40% GRDP thông qua việc minh bạch hóa quy trình hành chính trên môi trường số.

Các ý kiến tâm huyết của các đại biểu tại phiên thảo luận tổ đã phác họa nên một bức tranh đa chiều về TPHCM - một siêu đô thị đang nỗ lực vươn mình nhưng vẫn bị níu chân bởi những điểm nghẽn về cơ chế và hạ tầng. Những đề xuất của đại biểu HĐND thành phố sẽ là cơ sở quan trọng để UBND thành phố điều chỉnh, hoàn thiện phương hướng nhiệm vụ cho năm 2026 và giai đoạn tiếp theo.