Tà Cơn, nơi quá khứ nằm lại trên đường băng
Nằm giữa thung lũng Khe Sanh - Quảng Trị, sân bay Tà Cơn từng là một điểm nóng dữ dội trong chiến tranh Việt Nam, mắt xích quan trọng của hàng rào điện tử MacNamara - một vùng đất ngập trong lửa đạn và chồng chất mất mát.
Tà Cơn trong thời chiến
Do vị trí mắt xích đặc biệt quan trọng trong chiến tranh Việt Nam, quân đội Mỹ từng cho xây dựng ở Khe Sanh – Hướng Hóa một cứ điểm quân sự liên hoàn gồm các doanh trại, hầm hào công sự phòng thủ kiên cố. Đồng thời cho thiết lập tại đây một đường băng có thể tiếp nhận các loại máy bay chiến đấu và vận tải hiện đại nhất. Như CH47, C130, trực thăng, phản lực...
Người Mỹ còn bố trí tại đây một lực lượng lên đến hàng chục ngàn quân lính. Họ được trang bị nhiều vũ khí, đạn dược.
Tà Cơn được xem là “trái tim quân sự” của tập đoàn cứ điểm Khe Sanh khi người Mỹ đồn trú.
Từ sau tháng 7/1968, lực lượng của quân đội Mỹ - Sài Gòn rút khỏi cứ điểm này. 2 năm họ hiện diện khép lại tại đây.
Rồi... lãng quên
Sau chiến tranh, sân bay Tà Cơn chìm trong cỏ, nắng mưa và sự lãng quên. Nhưng chính sức nóng một thời của nó, đã khiến người lính từ hai phía, tìm về. Về để thấy trên đường băng cũ chỉ còn lại những xác máy bay không bao giờ cất cánh. Những hầm hào bỏ trống. Những chiếc xe tăng, cỗ trọng pháo nằm im lìm trong gió. Để thấy thân phận con người trước kinh hoàng sắt thép - cũng từ người làm ra, nhỏ nhoi, vô nghĩa như thế nào trước hung tàn.
Nằm hoang phế trong một thời gian dài, đến 12/12/1986, sân bay này được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng quốc gia.
Từ sau năm 2002 đến nay, di tích thực sự hồi sinh và mỗi năm đón hàng chục ngàn lượt khách trong nước và quốc tế đến tham quan, tìm hiểu.
Hôm nay, trên đường băng cũ chỉ còn lại những xác máy bay không bao giờ cất cánh, những hầm hào bỏ trống, những chiếc xe tăng, cỗ trọng pháo nằm im lìm trong gió.
Đó như không gian của một sự thật: chiến tranh không chỉ đã từng hiện diện. Chiến tranh còn đang để lại những vết sẹo, kể về giá trị của hòa bình.
Đến với Tà Cơn, du khách không chỉ cảm nhận được quá khứ khốc liệt của chiến tranh. Mà họ còn “chạm” vào một Khe Sanh đang hồi sinh mạnh mẽ. Những vườn cà phê, hồ tiêu ngút ngàn. Những nông dân thuần hậu, cần mẫn trong cuộc mưu sinh giữa đời thường…
Một số hình ảnh tại Sân bay Tà Cơn hôm nay.
