Sức ép 368 tỷ đô và 'lối thoát hiểm' từ thủy điện tích năng
Sự đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu và những biến động địa chính trị đang đặt ra một bài toán hóc búa cho nền kinh tế, biến việc chuyển đổi xanh từ một tham vọng tương lai trở thành mệnh lệnh cấp bách của hiện tại. Tại Việt Nam, thủy điện tích năng là cánh cửa "thoát hiểm" khả thi trước sức ép về ngân sách chuyển đổi xanh.
Ngày 9/4, Mạng lưới Doanh nghiệp Cựu sinh viên Úc (AABN) dưới sự hỗ trợ của Lãnh sự quán Úc tại TPHCM đã chính thức khai mạc Diễn đàn Chuyển đổi Xanh Việt Nam - Úc 2026.
Sự kiện quy tụ các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia kinh tế và lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu nhằm tìm kiếm cơ hội hợp tác thực tiễn, biến sự đồng điệu về chiến lược giữa hai quốc gia thành các giải pháp năng lượng sạch và nông nghiệp bền vững, đưa vào thị trường Việt Nam.
Sức ép toàn cầu và bài toán 368 tỷ USD
Tại diễn đàn, bức tranh vĩ mô được phác họa rõ nét thông qua những tác động từ xung đột Trung Đông kéo theo chi phí nhiên liệu, phí bảo hiểm và chi phí vận tải gia tăng đáng kể.
Sự đứt gãy trong các chuỗi cung ứng - bao gồm cả những vật tư quan trọng để sản xuất tấm pin mặt trời và tua-bin gió - đang buộc các quốc gia phải xem xét lại việc phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch vốn đầy biến động.
Trong bối cảnh đó, năng lượng sạch và sự minh bạch dữ liệu nổi lên như những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện việc truy xuất nguồn gốc và giảm thiểu lượng khí thải carbon.
Trình bày tại sự kiện, Tiến sĩ Cấn Văn Lực - Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV kiêm thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách cho Thủ tướng - đánh giá: “Chuyển đổi xanh là một điều bắt buộc, một chiến lược dài hạn giữa bối cảnh các nền kinh tế đang hướng tới cam kết Net-Zero và tình hình biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp”.
Tuy nhiên, con đường dẫn đến Net-Zero đòi hỏi một nguồn lực khổng lồ. Ước tính, Việt Nam cần khoản tài chính lên tới 368 tỷ USD cho các hành động ứng phó với khí hậu. Trong đó, sức ép đặt lên vai các doanh nghiệp ngày càng lớn khi họ phải thích ứng với những thay đổi về yêu cầu khắt khe của thị trường toàn cầu.
Bà Bình Lê Vandekerckove - Thành viên cố vấn AABN - cho rằng, sản xuất và nông nghiệp vẫn là nền tảng cho sự phát triển kinh tế, trong khi năng lượng sạch, đổi mới sáng tạo và minh bạch dữ liệu đang trở nên thiết yếu đối với khả năng cạnh tranh lâu dài.
Lời giải từ thủy điện tích năng ngoài sông
Trong cuộc đua năng lượng trên thế giới hiện nay, năng lượng mặt trời đang giành chiến thắng tuyệt đối.
Để giải quyết bài toán lưu trữ năng lượng và tính ổn định cho hệ thống điện lưới khi tỷ trọng năng lượng tái tạo gia tăng, Giáo sư Andrew Blakers - Đại học Quốc gia Úc (ANU) - đã mang đến diễn đàn một góc nhìn đầy triển vọng về hệ thống thủy điện tích năng (pumped hydro energy storage).
Theo giáo sư, Việt Nam sở hữu tiềm năng khổng lồ về các điểm lưu trữ thủy điện tích năng đạt hạng AAA với công suất lên tới 500 GWh, tương đương sức chứa của 10 triệu chiếc pin xe điện.
“Thủy điện tích năng ngoài sông không cần phải xây thêm đập mới trên các dòng sông. Lượng nước sử dụng để hỗ trợ 100% năng lượng tái tạo chỉ ở mức 4 lít cho mỗi người một ngày. Con số này thấp hơn rất nhiều so với pin lưu trữ khi xét đến quá trình khai thác và tinh chế kim loại, và cũng ít hơn hẳn so với nhiệt điện than vì không cần sử dụng tháp làm mát”, Giáo sư Andrew Blakers nhấn mạnh về tính khả thi của mô hình này.
Việc sớm khai thác hệ thống này không chỉ giúp Việt Nam giải cơn khát lưu trữ năng lượng mà còn góp phần củng cố an ninh năng lượng trong dài hạn, theo ông Andrew Blakers.
Diễn đàn Chuyển đổi Xanh Việt Nam - Úc 2026 đóng vai trò xúc tác từ mạng lưới hơn 160.000 cựu sinh viên Úc tại Việt Nam, chính là nhịp cầu quan trọng để chuyển hóa những chính sách vĩ mô thành thực tiễn kinh doanh, kiến tạo một tương lai kinh tế bền vững và tự cường cho đất nước.
Bà Sarah Hooper - Tổng Lãnh sự Úc tại TPHCM - , phát biểu: “Hợp tác Việt Nam - Úc về chuyển đổi xanh hiện nay quan trọng hơn bao giờ hết. Khi các doanh nghiệp trong khu vực đáp ứng những kỳ vọng ngày càng cao về trách nhiệm carbon, khả năng phục hồi chuỗi cung ứng và tăng trưởng bền vững.
Diễn đàn này cung cấp một nền tảng kịp thời để kết nối chính sách, doanh nghiệp và đổi mới. Điều này phản ánh cam kết của Chính phủ Úc trong việc tạo điều kiện và hỗ trợ các cựu thành viên biến tham vọng thành hợp tác thiết thực giữa hai nước trong các lĩnh vực như năng lượng sạch và nông nghiệp bền vững”.
