Sâu bệnh tấn công dồn dập, người trồng lúa Hà Tĩnh 'thắt ruột' sợ mất mùa
Những cánh đồng lúa đang chuẩn bị vào giai đoạn trổ đòng thì bị sâu bệnh gây hại làm lá bị cháy, khô, nhiều mảnh ruộng lốm đốm vàng khiến người dân lo vụ mùa năm nay năng suất giảm.
Hơn 7.000ha lúa nhiễm bệnh
Những ngày đầu tháng 8, trên nhiều cánh đồng của tỉnh Hà Tĩnh, tình trạng sâu bệnh phát sinh gây hại trên lúa đang có xu hướng lan rộng. Nhiều cánh đồng đã xuất hiện những mảng “cháy chòm” loang rộng do rầy nâu, sâu cuốn lá tấn công.
Theo thống kê sơ bộ của ngành nông nghiệp tỉnh này, khoảng 7.000ha lúa hè thu trên địa bàn đã bị ảnh hưởng bởi nhiều loại sâu bệnh khác nhau, trong đó có 5.900ha bị nhiễm sâu cuốn lá, 1.100ha nhiễm rầy nâu và đã xuất hiện bệnh đạo ôn trên cổ lá ở một số địa phương. Đặc biệt, các diện tích bị nhiễm sâu cuốn lá, rầy nâu mật độ cao đã bị cháy cục bộ, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng, phát triển của cây lúa.
Bà Nguyễn Thị Hoa (thôn Bình Minh, Xã Cẩm Bình, tỉnh Hà Tĩnh) lo lắng nói: “Năm nay gia đình tôi trồng 5 sào lúa nhưng tất cả đều bị sâu bệnh. Ngay khi phát hiện lúa bị sâu tấn công tôi đã phun thuốc tới 3 lần nhưng vẫn không ăn thua. Giờ ra đồng nhìn lúa bị sâu ăn mà nuốt nước mắt, năm nay coi như mất trắng”.
Tương tự, bà Nguyễn Thị Hằng (thôn Bình Tiến, xã Cẩm Bình) buồn bã nói: “Năm nay thời tiết thất thường, sâu bệnh phát triển mạnh. Vụ Hè Thu này gia đình tôi gieo trồng gần 1 mẫu ruộng nhưng hiện nay gần một nửa diện tích đã bị sâu cuốn lá và rầy nâu tấn công. Lúa đang giai đoạn làm đòng lẽ ra phải xanh tươi nay sâu bệnh tấn công khiến lá khô, vàng. Với tình trạng này thì năng suất sẽ giảm”.
Không riêng gì cánh đồng ở xã Cẩm Bình mà những cánh đồng rộng lớn ở xã Đồng Lộc (Hà Tĩnh) cũng bị sâu bệnh tấn công khiến cho nhiều ruộng bị khô, cháy.
Từ tờ mờ sáng, bà Võ Thị Quỳnh (trú xã Đồng Lộc) đã phải gom nhiều nhánh tre khô làm thành một cái chổi, đến mảnh ruộng của gia đình để quét sâu bọ, côn trùng bám vào cây lúa. Theo bà Quỳnh, ngay sau khi phát hiện 3 sào ruộng của gia đình bị sâu bệnh, bà đã ba lần tiến hành phun thuốc trừ sâu nhưng kết quả không như mong đợi. Hiện nay lúa đang giai đoạn trổ bông nên bà đành dùng chổi tre để quét nhằm cho sâu bệnh không bám vào lúa.
Sâu bệnh mật độ cao, ngành nông nghiệp khuyến cáo
Theo Chị cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Hà Tĩnh, tính đến đầu tháng 6/2025 toàn tỉnh có 7.200 lúa bị nhiễm sâu bệnh. Cụ thể sâu cuốn lá lứa 1 xuất hiện từ trung tuần tháng 6/2025 với diện tích nhiễm sâu bệnh khoảng 565ha. Lứa thứ 2 xuất hiện từ ngày 10/7, cao điểm gây hại từ 15 - 20/7, diện tích nhiễm khoảng 3.500ha. Dự báo sâu lứa thứ 3 sẽ nở từ ngày 10/8 trở đi.
Rầy nâu lứa 1 xuất hiện từ cuối tháng 6/2025, diện tích nhiễm khoảng 1.250ha. Lứa 2 xuất hiện từ ngày 18/7, diện tích nhiễm khoảng 1.100ha. Dự báo lứa thứ 3 sẽ nở từ ngày 15/8 trở đi.
Riêng bệnh khô vằn phát sinh gây hại trên một số diện tích gieo cấy dày, bón phân thừa đạm, phân bổ tại một số xã (Can Lộc, Gia Hành, Trường Lộc, Hà Huy Tập, Đồng Tiến, Cẩm Bình…) với diện tích nhiễm bệnh 2.613ha.
Trao đổi với Nông thôn Việt, bà Trịnh Thị Giang - chuyên viên Chị cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Nguyên nhân chính dẫn đến sâu bệnh phát sinh và phát triển mạnh là do hình thái thời tiết nắng nóng xen kẽ với những đợt mưa lớn bất thường, độ ẩm không khí cao tạo điều kiện thuận lợi cho sâu bệnh phát triển”.
Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, sâu bệnh trên cây trồng, ngay từ đầu vụ hè thu, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh Hà Tĩnh ban hành nhiều văn bản phòng chống dịch bệnh, sâu bệnh trên cây trồng.
Ngành nông nghiệp địa phương cũng đã tổ chức các cuộc họp đến các thôn, tổ dân phố. Bên cạnh đó, phân bổ 20.000 tờ rơi hướng dẫn các biện pháp phòng trừ rầy nâu, sâu cuốn lá để các địa phương tuyên truyền, hướng dẫn bà con nông dân.
Bà Trịnh Thị Giang - Chuyên viên Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Hà Tĩnh khuyến cáo: “Người dân cần thường xuyên ra thăm đồng, phát hiện sớm các đối tượng sâu bệnh để có giải pháp phòng trừ kịp thời, hiệu quả. Đặc biệt, thời gian tới, đề nghị bà con tăng cường kiểm tra đồng ruộng, phát hiện sớm sâu cuốn lá, rầy nâu lứa 3 xuất hiện. Khẩn trương sử dụng thuốc BVTV để phòng trừ kịp thời khi sâu, rầy tuổi 1, tuổi 2”.
“Thời gian tổ chức phòng trừ sâu cuốn lá từ 10 - 15/8; Rầy nâu từ 15 - 20/8/2025. Đối với diện tích xuất hiện 2 - 3 loại sâu bệnh có thể hỏi tư vấn của cán bộ kỹ thuật để xác định thời gian phun thuốc, lựa chọn thuốc phù hợp, phối trộn 2 loại thuốc để phòng trừ hiệu quả. Ngoài ra, cần theo dõi diễn biến của bệnh khô vằn, bệnh bạc lá để có giải pháp phòng trừ kịp thời, hiệu quả”, bà Giang nói thêm.
