Sản lượng tăng, giá ngũ cốc vẫn không “hạ nhiệt”
Đó là kết quả của một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí One Earth về tác động của khí hậu và các hiện tượng cực đoan đối với năng suất, giá ngũ cốc và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chúng ta vẫn biết trái đất nóng lên sẽ gây nên nhiều ảnh hưởng cho toàn cầu, nhưng tác động cụ thể lên người tiêu dùng và nông dân trồng lúa mì thì chưa rõ.
Các nhà nghiên cứu từ 13 viện trên toàn thế giới đã thực hiện nghiên cứu này. Không giống như nghiên cứu trước đây về tác động khí hậu đối với năng suất, nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí One Earth đã chứng minh một hệ thống mô hình khí hậu-lúa mì-kinh tế mới.
Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng trong điều kiện mức tăng nhiệt độ dưới 2 độ C, việc bón phân bổ sung CO2 sẽ bù lại sức ép nhiệt độ tăng, theo đó sản lượng thu hoạch lúa mì toàn cầu tăng 1,7%.
Tuy nhiên, năng suất lúa mì lớn hơn sẽ không làm giá tiêu dùng thấp hơn mà ngược lại, giá ngũ cốc sẽ thay đổi không đồng đều và làm tăng bất bình đẳng hiện có.
Theo nghiên cứu, năng suất lúa mì có khả năng tăng ở vĩ độ cao và giảm ở vĩ độ thấp. Nghĩa là dự báo sản lượng sẽ tăng ở các quốc gia như Mỹ, Nga và phần lớn Bắc Âu, còn ở các nước như Ai Cập, Ấn Độ và Venezuela, sản lượng lúa mì có thể giảm hơn 15% ở một số khu vực.
Theo trưởng nhóm nghiên cứu, ông Trương Thiên Nhất, thuộc Viện Vật lý khí tượng thuộc Viện Hàn lâm khoa học Trung Quốc, "với sự thay đổi về sản lượng này, chênh lệch giao thương truyền thống trên thị trường lúa mì có thể trầm trọng hơn. Theo đó, những vùng phải nhập khẩu lúa mì ở nơi có địa hình thấp, chẳng hạn Nam Á và Bắc Phi, sẽ phải chịu tình trạng giá cả tăng nhanh và thường xuyên hơn so với các nước xuất khẩu lúa mì”.
Nghiên cứu lưu ý rằng kết quả này cũng gây ra khoảng cách thu nhập lớn hơn cho nông dân, nâng cao thu nhập của các nhà xuất khẩu lúa mì nhưng lại làm giảm thu nhập của các nhà nhập khẩu.
Lúa mì là cây ngũ cốc chính trên thế giới, cung cấp 20% protein và calo cho hơn 3,5 tỉ người trên toàn cầu.
Thỏa thuận khí hậu Paris nhằm mục đích giữ cho nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng dưới 2 độ C. Các nhà khoa học tin rằng ngay cả khi hoàn thành mục tiêu, sự nóng lên toàn cầu sẽ làm thay đổi sản lượng và giá lúa mì trong những năm tới.
Ông Trương và nhóm của mình hy vọng rằng những dự đoán của họ sẽ thúc đẩy hành động toàn cầu. Theo đó, việc cải thiện khả năng tự cung tự cấp lương thực ngũ cốc ở các nước đang phát triển là rất quan trọng đối với an ninh lương thực toàn cầu. Và điều này đáng được thảo luận giữa các quốc gia trong chính sách hợp tác nông nghiệp quốc tế trong tương lai.
